Yargıtay 21. Hukuk Dairesi E.2012/22561 K.2013/2678

Davacılar, davalı Kuruma borçlu olup olmadıklarının tespitine karar verilmesini istemiştir. Mahkeme, ilamında belirtildiği şekilde, isteğin kısmen kabulüne karar vermiştir. Hükmün, taraf vekilleri tarafından temyiz edilmesi üzerine temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldıktan ve Tetkik Hakimi ... tarafından düzenlenen raporla dosyadaki kağıtlar okunduktan sonra işin gereği düşünüldü ve aşağıdaki karar tesbit edildi.

KARAR

Davacılar, anneleri müteveffa......’ın 820045702 tahsis numarasıyla davalı Kurumdan sürekli iş göremezlik geliri almakta iken, 1998 yılında eşi ......’ın vefat etmesi üzerine kendisine 3/709038 tahsis numarası ile ölüm aylığı bağlandığını, Kurumun ölüm aylığının yarısının ödenmesi gerekirken tamamının ödenmiş olması sebebiyle annelerine borç çıkarttığını ve icra takibine başladığını, annelerinin 28/05/2009 tarihinde vefat ettiğini belirterek ...... 11.İcra Müdürlüğünün 2007/2708 Esas sayılı icra dosyasına konu borçtan sorumlu olmadıklarının tespitine karar verilmesini talep etmişlerdir.

Mahkemece, davanın kısmen kabulü ile davacıların ......

11. İcra Müdürlüğünün 2007/2708 sayılı takip dosyasındaki alacaktan dolayı davalıya 6.732,82 TL asıl alacak tutarında borçlu olduklarının tespitine karar verilmiş olup verilen karar Dairemizin 02/04/2012 tarih 2010/9100 Esas ve 2012/4922 Karar sayılı ilamı “Mahkemece, özel kanun niteliğinde olan ve davanın yasal dayanağını oluşturan 6111 sayılı Yasa'nın 44.maddesi ile değişik 5510 sayılı Yasa’nın “Yersiz Ödemelerin Geri Alınması” başlıklı 96. maddesine göre karar verilmesi doğrudur.

Ancak Yasa'nın 96/b maddesine göre fazla ve yersiz ödemenin Kurumun hatalı işleminden kaynaklandığı belirlenen hallerde hatalı işlemin tespit tarihinden geriye dönük 5 yıllık sürede yapılan ödemelerin toplamı belirlenerek ilgiliye tebliğ edilmeli, Yasa'da belirtilen sürede ödenmesi halinde fazla ödemeye faiz yürütülemeyeceği, belirtilen sürede ödenmez ise sürenin dolmasından itibaren kanuni faiziyle birlikte tahsiline karar verilmesi gerektiği göz önünde tutulmalıdır.

Somut olayda, mahkemece fazla ödemenin Kurumun hatalı işleminden kaynaklandığı saptanmış ise de Yasa'nın 96/b maddesinde yazılı biçimde uygulama yapılmadığı açıktır. Yapılacak iş, yersiz ödemenin davalı ......

Kurumunun hatalı işleminden kaynaklandığı ve eş söyleyişle davacının sebepsiz zenginleşmede iyiniyetli olduğu gözetilerek 5510 sayılı Kanun'un 96/b maddesine göre iade yükümünün kapsamı belirlenerek fazla ödeme miktarı davacılara tebliğ edilmeli ve davacıların faiz ödemekle yükümlü olup olmadığı da belirlenerek sonucuna göre karar verilmesi gerekirken yazılı şekilde karar verilmesi usul ve yasaya aykırı olup bozma nedenidir.” denilerek bozulmuştur.

Mahkemece Bozma ilamına uyularak bozma ilamı doğrultusunda bilirkişiden rapor alındıktan sonra davanın kısmen kabulü ile davacıların ...... 11. İcra Müdürlüğünün 2007/2708 sayılı takip dosyasındaki alacaktan dolayı davalı kuruma 6.732,86 TL asıl alacak tutarında borçlu bulunmadıklarının tespitine, bu borcun tebliğ edildiği 07/12/2008 tarihini izleyen 24 aylık sürenin dolduğu 08/12/2010 tarihinden itibaren hesaplanacak yasal faizi ile birlikte davalıya ödenmesi gerektiğinin tespitine karar verilmiştir.

Dosyadaki kayıt ve belgelerden, davacıların murisi olan......'ın 7.11.1969 tarihinde geçirdiği iş kazası sonucu % 40 sürekli işgöremezliğe uğraması üzerine 8.12.1970 tarihinden itibaren gelir bağlandığı, 14.1.1975 tarihinde evlendiği eşi ......'ın ölmesi üzerine eşi ...... ve davacı ...'a 23.3.1998 tarihinden itibaren ölüm aylığı bağlandığı, Kurumun 14.12.2006 tarihinde 506 sayılı Yasa'nın 92. maddesine göre davacının daha az olan ölüm aylığını ½ oranında alması gerektiğini belirleyerek 7.947,80 TL asıl alacak ve 5.215,31 TL faizden oluşan toplam 13.163,11 TL'nin tahsili amacıyla icra takibi başlattığı, murisin süresinde itiraz etmesi üzerine takibin durduğu, murisin 28.5.2009 tarihinde vefat ettiği ve davacıların eldeki davayı açtığı anlaşılmaktadır.

Bozma ilamından sonra alınan ve hükme dayanak yapılan bilirkişi raporunda; yersiz ödemelerin kurumun hatalı işlemlerinden kaynaklanıp, hatalı işlemin tespit edildiği 14/12/2006 tarihinden geriye doğru en fazla 5 yıllık sürede yapılan ödemeler toplamının tahsilinin gerektiğinin düşünüldüğü, 5 yıl ile sınırlı olmak üzere yapılan ödemelerin 6.732,86 TL olduğu, bu borcun tebliğ edildiği 07/12/2008 tarihini izleyen 24 aylık sürenin dolduğu 08/12/2010 tarihinden itibaren hesaplanacak yasal faizi ile birlikte ödenmesinin gerektiği bildirilmiştir.

Somut olayda; bilirkişi raporunda 14/12/2006 tarihinden geriye doğru 5 yıllık sürede yapılan ödemeler toplamının tahsilinin gerektiği ve 5 yıl ile sınırlı olmak üzere yapılan ödemelerin 6.732,86 TL olduğunun bildirilmesine rağmen mahkeme kararında davacıların ...... 11. İcra Müdürlüğünün 2007/2708 sayılı takip dosyasındaki alacaktan dolayı davalı kuruma 6.732,86 TL asıl alacak tutarında borçlu bulunmadıklarının tespitine karar verilmiş olup hüküm bu yönüyle hatalıdır.

Ayrıca, bilirkişi raporunda davacıların borçlu bulundukları miktarın 6.732,86 TL olduğunun bildirilmesine rağmen Kurumdan temin edilen yersiz ödenen miktarları gösteren tabloya göre 14/12/2006 tarihinden geriye doğru 5 yıllık sürede davacıların murisine yapılan fazla ödeme miktarı 6.718,16 TL olup hatalı bilirkişi raporuna dayanılarak karar verilmesi de yanlış olmuştur.

Mahkemece, bu maddi ve hukuki olgular gözönünde tutulmaksızın yazılı şekilde hüküm kurulması usul ve yasaya aykırı olup bozma nedenidir.

O halde, tarafların bu yönleri amaçlayan temyiz itirazları kabul edilmeli ve hüküm bozulmalıdır.