Yargıtay 21. Hukuk Dairesi E.2012/2269 K.2013/9588

Davacı, sosyal güvenlik destek primi ile birlikte ceza borcunun olmadığının tespitiyle yaşlılık aylığından kesilen kesintinin faiziyle tahsiline karar verilmesini istemiştir. Mahkeme ilamında belirtildiği şekilde, isteğin kabulüne karar vermiştir. Hükmün davalı vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldıktan ve Tetkik Hakimi ... tarafından düzenlenen raporla dosyadaki kağıtlar okunduktan sonra işin gereği düşünüldü ve aşağıdaki karar tesbit edildi.

KARAR

Dava davacının yaşlılık aylığından SGDP kesilmesine ilişkin davalı Kurum işleminin iptali ile yapılan kesintilerin yasal faiziyle davalı Kurumdan tahsili istemine ilişkindir.

Mahkemece davanın kabulüne karar verilmişse de, eksik inceleme ve araştırma ile sonuca gidilmiştir.

25.8.1999 gün ve 4447 sayılı Yasanın 38. maddesi ile 1479 sayılı Yasa'ya eklenen ek 20. madde uyarınca yaşlılık aylığına hak kazanan ancak daha sonra çalışmasına devam eden veya çalışmaya başlayanların aylıklarından %10 oranında Sosyal Güvenlik Destek Primi kesintisinin yapılacağı belirtilmiştir.

Dosyadaki kayıt ve belgelerden; davacıya 1.5.1994 tarihinde 1479 sayılı Yasa gereğince yaşlılık aylığı bağlandığı, uyuşmazlık konusu dönemde nakliye işi nedeni ile 4.8.1997-11.8.2005 tarihleri arasında oda kaydının, 30.6.1997-15.8.2005 tarihleri arasında esnaf sicil kaydının bulunduğu, davacının oda ve sicil kaydının devam etmesi nedeni ile 1.10.1999 tarihinde yürürlüğe giren 4447 sayılı Yasa ile eklenen 1479 sayılı Yasanın ek 20. maddesi uyarınca aylığından SGDP kesildiği anlaşılmaktadır.

1479 sayılı Yasanın 24. maddesi gereğince zorunlu Bağ-Kur sigortalılığının statüsünün oluşması için esnaf sicil memurluğu veya usulüne uygun meslek kuruluşu (oda) kaydı yeterlidir. 507 sayılı Esnaf ve Sanatkarlar Yasasının 5. ve 119. maddelerine göre esnaf sicilinin bulunması bağımsız çalışma yönünden karine teşkil etmektedir. Bu yasal karinenin aksi ispatlanmadıkça dikkate alınması gerekir. Yasal sistemde vergi kaydı bulunmadığından bağımsız çalışma mümkün olup sicil kaydı itibari ile esnaf olarak kabul edilmeleri gerekir.Uyuşmazlık konusu 1.10.1999-1.9.2005 yılları arasındaki dönem yönünden davacının kendi nam ve hesabına bağımsız çalışma unsurunun gerçekleşip gerçekleşmediğinin tespiti gerekir.

Somut olayda, oda ve sicil kaydının 15.8.2005 tarihine kadar devam etmesi nedeniyle 1.10.1999-1.9.2005 tarihleri arasında bağımsız çalışmanın fiilen devam edip etmediği yeterince araştırılmamıştır.

Yapılacak iş; davacının kayıtlı bulunduğu odadan uyuşmazlık konusu 1.10.1999-15.8.2005 tarihleri arasındaki dönemde aidat ödeyip ödemediği, hazirun cetvellerinde imzasının bulunup bulunmadığını sormak, varsa belgelerini getirtmek, esnaf sicil memurluğundan kaydın devam sebebini sormak, üzerine kayıtlı nakliye işinde kullanılan ticari plakalı araç olup olmadığını ilgili trafik tescil şubesinden sormak, beyanları alınan tanıkların komşu işyeri çalışanı veya işvereni olup olmadığının anlaşılabilebilmesi için kayıtlarını getirtmek, gerekirse yeniden komşu işyeri çalışanı veya işvereni olan tanıkları belirleyerek beyanlarına başvurmak,

uyuşmazlık konusu dönemde davacının esnaflık faaliyetinin bulunup bulunmadığını ayrıca 01/05/1994 tarihinde yaşlılık aylığı bağlanan bir kişi hakkında bu tarihten üc yıl sonra oda ve sicil kaydı oluşturulmasının, çalışma olmaksızın söz konusu olabileceğinin hayetin olagan akışına aykırı olacağı hususlarını belirleyip tüm deliller bir arada değerlendirilerek çıkacak sonuca göre bir karar vermekten ibarettir.

Mahkemece bu maddi ve hukuku olgular gözetilmeksizin eksik araştırma ve inceleme sonucu yazılı şekilde karar verilmiş olması usul ve yasaya aykırı olup bozma nedenidir. O halde davalı Kurumun bu yönleri amaçlayan temyiz itirazları kabul edilmeli ve hüküm bozulmalıdır.