Yargıtay 21. Hukuk Dairesi E.2012/22974 K.2014/2179

Davacı, hatalı hesaplanan yaşlılık aylığının yeniden hesaplanmasına ve Bağ-Kur basamağının düzeltilmesine karar verilmesini istemiştir. Mahkeme ilamında belirtildiği şekilde, isteğin kabulüne karar vermiştir. Hükmün davalı vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldıktan ve Tetkik Hakimi .... tarafından düzenlenen raporla dosyadaki kağıtlar okunduktan sonra işin gereği düşünüldü ve aşağıdaki karar tesbit edildi.

KARAR

Davacı, yurt dışındaki çalışması sebebi ile isteğe bağlı Bağ-Kur sigortalılığı ile Tarım Bağ-Kur sigortalılığının iptal edildiğini, buna bağlı olarak basamağının değiştirildiğini ve yaşlılık aylığının eksik hesaplandığını belirterek, iptal edilen isteğe bağlı Bağ-Kur sigortalılığı ile Tarım Bağ-Kur sigortalılığının geçerli olduğunun tespiti ile basamağının düzeltilmesini ve yaşlılık aylığının tespitine karar verilmesini talep etmiştir. Mahkemece, davanın kabulüne, davacının yaşlılık aylığının Ocak 2010 tarihi itibariyle ek ödemeler dahil olmak üzere, 756,36 TL olduğunun tespitine, davacının Bağ-Kur basamağının 14. basamak olarak tespitine karar verilmiştir.

Dosyadaki kayıt ve belgelerden, davacının 28/01/1997-30/03/1997 tarihleri arasında kahvehane ve 13/09/2004-29/11/2007 tarihleri arasında seyyar sebze meyve satışı dolayısıyla vergi kaydının bulunduğu, vergi kayıt tarihlerine göre 28/01/1997-30/03/1997 ve 13/09/2004-29/11/2007 tarihleri arasında esnaf Bağ-Kur sigortalısı olduğu, 04/04/1997-24/06/1999 arasında isteğe bağlı Bağ-Kur sigortalısı olarak prim ödediği, 01/10/2000-12/09/2004 tarihleri arasında Tarım Bağ-Kur sigortalılığının bulunduğu,

16/11/1983-20/06/1999 ve 11/02/2000-02/08/2004 tarihleri arasında Suudi Arabistan'da suudlu işverenler yanında çalıştığı, Kuruma verdiği 20/09/2004 tarihli dilekçesi ile Suudi Arabistan'da geçen çalışmalarından 16/11/1983-27/01/1997 ve 11/02/2000-11/06/2000 tarihleri arasındaki 4871 günü borçlanma talebinde bulunduğu ve borçlanma bedelini 02/12/2004 tarihinde Kurum hesabına yatırdığı, 06/11/1981-06/07/1983 tarihleri arasındaki 600 günlük askerlik süresini borçlanarak bedelini Kuruma ödediği,

Kurum tarafından davacının 04/04/1997-24/06/1999 tarihleri arasındaki esnaf Bağ-Kur sigortalılığının ve 01/10/2000-12/09/2004 tarihleri arasındaki Tarım Bağ-Kur sigortalılığının bu tarihlerde Suudi Arabistan'da çalışması bulunması nedeniyle iptal edildiği, iptal işleminden önce 13/09/2004 tarihindeki son basamağının 13 olduğu, iptal işleminden sonra 01/08/2007 tarihindeki son basamağının 10 olduğu, davacıya 25/06/2008 tarihindeki tahsis talebine göre 10. basamak üzerinden 01/07/2008 tarihi itibariyle yaşlılık aylığı bağlandığı anlaşılmaktadır.

Davanın yasal dayanağını oluşturan isteğe bağlı sigortalılığı düzenleyen 1479 sayılı Kanun'un 79.maddesi, 24.07.2003 tarihli 4956 sayılı Yasanın 33.maddesi ile değişik hali ile “Bu Kanunun 24. maddesinin (I) numaralı bendi kapsamına girmeyenlerden, aynı maddenin (II) numaralı bendinin (a) ve (c) alt bentlerinde sayılanlar dışında kalanlar, ev kadınları ve Türkiye'de ikamet eden yabancı uyruklular talepleri halinde isteğe bağlı sigortalı olabilirler.

İsteğe bağlı sigortalı olanların basamak seçme ve yükseltmelerinde bu Kanun hükümleri uygulanır.

İsteğe bağlı sigortalılık, sigortalılık tescil talebinin Kuruma intikal ettiği tarih itibariyle başlar ve terk talebinin Kuruma intikal ettiği tarihte veya diğer sosyal güvenlik kanunlarına tabi olarak çalışmaya başladığı tarihten bir gün önce veya sigortalının toplam borcunun üç aylık prim ve ceza tutarından fazla olması halinde sigortalının daha önce ödediği primlerin tam olarak karşıladığı ayın sonu itibariyle sona erer.

2926 sayılı Kanun kapsamına girmeden önce bu Kanun kapsamında isteğe bağlı sigortalı olanların, isteğe bağlı sigortalılıkları devam eder.

İsteğe bağlı sigortanın hangi esaslara göre yapılacağı bir yönetmelikle düzenlenir.” şeklindedir.

Bunun yanı sıra, 1479 sayılı Kanun'a 19.04.1979 tarih ve 2229 sayılı Kanun ile eklenen ek 3.maddesinde, “ yurt dışında bulunan vatandaşların herhangi bir işte çalışmayan eşleri de bu kanunun ev kadınları için getirilen hükümlerinden primlerini döviz olarak ödemek koşulu ile yararlanabilirler” düzenlemesi bulunduğundan, bu madde hükümüne göre yurt dışında çalışan Türk vatandaşlarının isteğe bağlı sigortalı olamayacağı sonucuna ulaşılmıştır. Ne var ki, 1479 sayılı Kanun'un ek 3.maddesi 4956 sayılı Kanun'un 56. maddesi ile 24.07.2003 tarihinde yürürlükten kaldırılmıştır. Dolayısıyla 4956 sayılı Kanun'un yürürlüğe girdiği 02.08.2003 tarihinden sonra yurt dışında bulunan Türk uyruklular yurt dışında zorunlu sigortalı olsun ya da olmasın Türkiye'de isteğe bağlı Bağ-Kur sigortalısı olabilirler.

Somut olayda, sözü edilen yasal düzenlemelere göre davacının 4956 sayılı Kanun'un yürürlüğe girdiği 02.08.2003 tarihinden önce isteğe bağlı Bağ-Kur sigortalısı olduğu ve yurt dışında çalıştığı esnada kendi nam ve hesabına tarımda çalışmasının bulunamayacağı anlaşıldığından Kurum tarafından davacının 04/04/1997-24/06/1999 tarihleri arasındaki esnaf Bağ-Kur sigortalılığının ve 01/10/2000-12/09/2004 tarihleri arasındaki Tarım Bağ-Kur sigortalılığının bu tarihlerde Suudi Arabistan'da çalışması bulunması nedeniyle iptal edilmesi ve basamağının 10 olarak düzenlenmesinden sonra bu basamağa göre yaşlılık aylığı bağlanması işleminde bir hata bulunmamaktadır.

Bu maddi ve hukuki olgular göz önünde bulundurulduğunda; davanın reddi gerekirken mahkemece yazılı şekilde karar verilmesi; usul ve yasaya aykırı olup, bozma nedenidir.

O halde, davalı Kurumun bu yönleri amaçlayan temyiz itirazları kabul edilmeli ve hüküm bozulmalıdır.