Yargıtay 21. Hukuk Dairesi E.2012/23439 K.2013/2096

Davacı, iş kazası sonucu maluliyetinden doğan maddi ve manevi tazminatın ödetilmesi davasının yapılan yargılaması sonunda; ilamda yazılı nedenlerle, 75.509.87TL maddi ve manevi tazminatın yasal faiziyle birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya verilmesine ilişkin hükmün süresi içinde temyizen incelenmesi taraf vekillerince istenilmesi ve davalılardan ... vekilince de duruşma talep edilmesi üzerine, dosya incelenerek, işin duruşmaya tabi olduğu anlaşılmış ve duruşma için 18.09.2012 Salı günü tayin edilerek taraflara çağrı kağıdı gönderilmişti.

Duruşma günü davalılardan ... vekili Avukat Sungur Köker ile ... vekili Avukat ... geldiler. Karşı taraf ile diğer davalılar adına gelen olmadı.

Duruşmaya başlanarak hazır bulunan Avukatların sözlü açıklamaları dinlendikten sonra duruşmaya son verilerek aynı gün Tetkik Hakimi ... tarafından düzenlenen raporla dosyadaki kağıtlar okunduktan sonra işin gereği konuşulup düşünüldü ve eksikliğin ikmali açısından geri çevrilmesine karar verilen dava dosyası yeniden Dairemize gelmiş ve 13/12/2012 tarihinde esasa kaydedilmiş olmakla dosya üzerinde yeniden yapılan inceleme sonucunda aşağıdaki karar tespit edildi.

KARAR

1-Dosyadaki yazılara, toplanan delillere, hükmün dayandığı gerektirici nedenlere göre,tarafların aşağıdaki bentlerin kapsamı dışında kalan diğer temyiz itirazlarının reddi gerekir.

Dava 02.01.1999 tarihinde meydana gelen zararlandırıcı sigorta olayı sonucu % 56 oranında sürekli iş göremezliğe uğrayan sigortalının maddi ve manevi zararlarının giderilmesi istemine ilişkindir.

2-Mahkemece yazılı maddi ve manevi tazminatların olay tarihinden işleyecek yasal faizi ile davalılardan tahsile karar verilmiş ise de varılan bu sonuç aşağıdaki nedenlerle doğru değildir.

Olayda, davacı yönünden istenilen maddi tazminat toplamı 50.000,00 TL iken müşterek ve müteselsil sorumlular yönünden ayrı ayrı istenilen (ek davalar ve ıslah ile) maddi tazminat miktarları istemler toplanmak suretiyle talep aşılarak HMK''nun 26. maddesine aykırı olarak davacı yönünden 70.509.87-TL maddi tazminata karar verilmesi usule aykırıdır.

Bu yönden yapılacak iş hesaplanan maddi tazminat miktarını toplam talep olan 50.000.00-TL üzerinden davalılar yönünden istenilen miktarlar belirtilmek üzere müşterek ve müteselsil sorumluluk esaslarına göre karar vermektir.

3-Davacının,davalıların bir kısmından 15.000,00 TL davalı ... Genel Müdürlüğün den ise 10.000.00-TL manevi tazminat istediği uyuşmazlık konusu değildir. Uyuşmazlık manevi tazminatın bölünüp bölünmeyeceği noktasında toplanmaktadır.

Gerçekten, hukuka aykırı bir eylem yüzünden çekilen elem ve üzüntüler, o tarihte duyulan ve duyulması gereken bir haldir. Başka bir anlatımla üzüntü ve acıyı zamana yaymak suretiyle, manevi tazminatın bölünmesi, bir kısmının dava konusu yapılması kalanın saklı tutulması olanağı yoktur. Niteliği itibariyle manevi tazminat bölünemez. Bir defada istenilmesi gerekir. Yargıtay H.G.K'nun 25.9.1996 gün ve 1996/21-397-637 karar ile 13.10.1999 gün ve 1999/21-684-818 sayılı kararı da bu doğrultudadır.Bu nedenle de davacının manevi tazminat isteminin 10.000.00-Tl olduğunun kabulü gerektiği ortada olup manevi tazminat bu miktar üzerinden takdir edilmelidir.

4-Davacının,02.01.1999 tarihinde geçirdiği iş kazası sonucu % 56 oranın da işgöremezliğe uğradığı,olayda davacının % 10 oranında , davalı işverenliğin % 90 oranında kusurlu olduğu anlaşılmaktadır.

B.K'nun 47. Maddesinde hakimin bedensel bütünlüğün bozulması halinde olayın özelliklerini göz önünde tutularak zarar görene adalete uygun bir miktar paranın manevi tazminat olarak ödenmesine karar vereceği öngörülmüştür. Bedensel bütünlük eş deyişle vücut bütünlüğü kavramının fizik bütünlük yanında ruhsal bütünlüğü ve sağlığı da kapsadığı tartışmasızdır. Olayın özelliklerinin neler olduğu 22.6.1966, 7/7 sayılı İçtihadı Birleştirme Kararında açıklanmıştır. Bunlar her olayda değişebilir. Bu nedenle hakiminin kararında bu özellikleri objektif ölçülere göre göstermesi gerekir.

Manevi tazminatın tutarını belirleme görevi hakimin takdirine bırakılmış ise de hakimin bu takdir hakkını kullanırken, ülkenin ekonomik koşulları tarafların sosyal ve ekonomik durumları paranın satın alma gücü, tarafların kusur durumu olayın ağırlığı davacının sürekli iş göremezlik oranı, işçinin yaşı, olay tarihi gibi özellikleri göz önünde tutması, bunun yanında olayın işverenin sağlığı ve güvenliği önlemlerini yeterince alınmamasından kaynaklandığı da gözetilerek gelişen hukuktaki yaklaşıma da uygun olarak tatmin duygusu yanında caydırıcılık uyandıran oranda manevi tazminat takdir edilmesi gerektiği açıkça ortadadır. ( HGK 23.6.2004, 13/291-370)

Bu ilkeler gözetildiğinde davacı yararına hükmedilen 5.000.00-TL manevi tazminatın az takdir edildiği ortadadır.

Mahkemece, bu maddi ve hukuki olgular göz önünde tutulmaksızın yazılı şekilde maddi ve manevi tazminata hükmedilmiş olması usul ve yasaya aykırı olup, bozma nedenidir.

O halde, tarafların bu yönleri amaçlayan temyiz itirazları kabul edilmeli ve hüküm bozulmalıdır.