Yargıtay 21. Hukuk Dairesi E.2012/23477 K.2013/24733

Davacı, Kurum işleminin iptaliyle maaşından yapılan Sosyal Güvenlik Destek Prim Kesintisinin faiziyle tahsiline karar verilmesini istemiştir. Mahkeme ilamında belirtildiği şekilde, isteğin kabulüne karar vermiştir. Hükmün, davalı vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldıktan ve Tetkik Hakimi ... tarafından düzenlenen raporla dosyadaki kağıtlar okunduktan sonra işin gereği düşünüldü ve aşağıdaki karar tesbit edildi.

KARAR

Dava, 01.08.1996 tarihinden itibaren Bağ-Kur sigortalılık dalından yaşlılık aylığı alan davacının yaşlılık aylığından 2006 yılının Ağustos ayından itibaren 20 ay süre ile 98,00 TL kesinti yapan Kurum işleminin iptali ile fazlaya ilişkin hakkı saklı olmak üzere 1960TL’lik yapılan kesintilerin yasal faiziyle davalı Kurumdan tahsili istemine ilişkindir. Mahkemece, davanın kabulü ile, davalı SGK tarafından emekli maaşında yapılan SGDP kesintisinin iptaline, 2006 yılı Ağustos ayından itibaren 98-TL toplam 1960-TL (taleple bağlılık ilkesi gereğince) nin dava tarihinden itibaren yasal faizi ile birlikte davalıdan alınarak davacıya verilmesine karar verilmiştir.

Dosyadaki kayıt ve belgelerden; davacının 01.01.1965-31.12.1989 tarihleri arsında vergi kaydının bulunduğu, 12.12.1984-13.08.2005 tarihleri arasında ... Esnaf Sicil Memurluğunda kayıtlı olduğu, 15.03.1965-12.08.2005 tarihleri arasında ise demirciler, oto tamircileri odasında kayıtlı bulunduğu, 01.08.1996 tarihi itibariyle 1479 sayılı Yasa kapsamında yaşlılık aylığı bağlandığı, ...

Esnaf Sicil Memurluğu yazısından davacının 1993 tarihinden sonra yükümlülüklerini yerine getirmediği, demirciler, oto tamircileri odası cevabından da davacının 20.03.2002 tarihli olağan genel kurul toplantısında oy kullanmadığı, SGDP kesintisine ilişkin tahakkuk fişinin dosyada bulunmadığı; ancak Kurumca davacı aylığından yapılan kesintilerin 2006/7-2009/6.ay tarihleri arasındaki dönemi kapsar şekilde olduğu anlaşılmaktadır.

1479 sayılı Kanun’a 25.08.1999 tarih ve 4447 sayılı Kanun’la eklenen ve 01.10.1999 tarihi itibarîyle yürürlüğe giren “Sosyal Güvenlik Destek Primi” başlığını taşıyan ek 20. madde hükmüne göre; “bu kanun kapsamında yaşlılık aylığı bağlananlardan 24. maddenin I numaralı bendinde belirtilen çalışmalarına devam edenlerin veya daha sonra çalışmaya başlayanların sosyal yardım zammı dahil tahakkuk eden aylıklarından; aylığın bağlandığı, yasadan önce yaşlılık aylığı bağlananlardan yasanın yürürlüğe girdiği tarihi takip eden veya tekrar çalışmaya başlanıldığı tarihi takip eden aybaşından itibaren çalışmalarının sona erdiği ay dahil % 10 oranında sosyal güvenlik destek primi kesilir.”düzenlemesi getirilmiştir.

Bu durumda; pasif sigortalıların yaşlılık aylıklarından, sosyal güvenlik destek primi kesilmesinin koşulu; 1479 sayılı Kanun’un 24/I maddesi kapsamında kendi nam ve hesabına bağımsız çalışmanın varlığıdır.

Somut olayda; davacının vergi kaydının bitmesiyle devam eden oda ve sicil kayıtlarına itibar edilip edilmeyeceği hususu davacının biten vergi kaydı sonrası devam eden çalışmalarının olup olmadığının araştırılarak ortaya konmasına bağlıdır. Mahkemece davacının 1999 yılı sonrasında kendi nam ve hesabına dair çalışmalarının sürüp sürmediği araştırılmadan verilen karar hatalı olmuştur.

Yapılacak iş; davacının kayıtlı olduğu ilgili Vergi Dairesi’nden davacının hangi adreste faaliyet gösterdiği araştırılarak, bu adresteki işyerinin kimin tarafından işletildiği, davacı tarafından işyerinin devredilip devredilmediği, devrolunmuş ise hangi tarih itibariyle devredildiği saptanarak, bu adresteki işyerinin su, elektrik vs aboneliklerinin kimin adına kayıtlı olduğu, davacı adına çıkacak abonelik kayıtlarının bitiş tarihleri de sorularak, komşu işyeri sahip ve çalışanları dinlenmek suretiyle davacının çalışmalarının vergi kaydının sona ermesiyle devem edip etmediği hususunda açıklığa kavuşturularak,

öte yandan SGDP kesintisi tahakkukuna ilşkin belgelerin Kurum’dan getirtilerek, davacı ile ilgili vergi dairesi yoklama fişinin de ilgili vergi dairesinden sorulup varsa getirtilerek tüm deliller birlikte değerlendirilip sonucuna göre karar vermekten ibarettir.

O hâlde, davalı Kurum vekilinin bu yönleri amaçlayan temyiz itirazları kabul edilmeli ve hüküm bozulmalıdır.