Yargıtay 21. Hukuk Dairesi E.2012/25 K.2012/225

Davacı, ilk kesinti tarihini takip eden aybaşından itibaren Tarım ... sigortalısı olduğunun tespitine, 6111 sayılı Kanun'dan yararlandırılmasına karar verilmesini istemiştir. Mahkeme ilamında belirtildiği şekilde, isteğin kabulüne karar vermiştir. Hükmün davalı vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldıktan ve Tetkik Hakimi ... tarafından düzenlenen raporla dosyadaki kağıtlar okunduktan sonra işin gereği düşünüldü ve aşağıdaki karar tespit edildi.

KARAR

Dava,davacının ilk ... prim kesintisinin kurum hesabına aktarıldığı tarihi takip eden aybaşından itibaren 2926 sayılı Yasa'ya tabi Tarım ... sigortalısı olduğunun tespiti ve 6111 sayılı Yasanın getirdiği ödeme kolaylığından faydalandırılması istemlerine ilişkindir. Mahkemece, davanın kabulüne davacının 1.5.1997-22.3.2011 tarihleri arasında Tarım ... sigortalısı olduğunun ve 6111 sayılı Yasanın getirdiği ödeme kolaylığından faydalandırılması gerektiğinin tespitine karar verilmiştir.

Davanın yasal dayanağını oluşturan 2926 sayılı Yasa’da 506 sayılı Yasa’nın 79. maddesine koşut geçmiş Tarım ... hizmetlerinin tespitine ilişkin bir düzenleme mevcut değildir. 2926 sayılı Yasa’nın 7. maddesi hükmüne göre, bu yasaya göre sigortalı sayılanlar, sigortalı sayıldıkları tarihten itibaren en geç üç ay içinde Kuruma başvurarak kayıt ve tescillerini yaptırmak zorundadırlar.

Anılan yasanın 5. maddesi ile 7. madde de belirtilen süre içinde kayıt ve tescillerini yaptırmayan sigortalıların hak ve yükümlülüklerinin kayıt ve tescil edildikleri tarihi takip eden aybaşından itibaren başlayacağı hükmü getirilmiştir.

2926 sayılı Yasa’nın 2. ve 3. maddeleri kapsamında kendi nam ve hesabına tarımsal faaliyette bulunanlardan yasanın uygulanma tarihinde 50 yaşını dolduran kadınlarla, 55 yaşını dolduran erkekler dışındakiler bakımından Tarım ... sigortalılığı zorunlu sigortalılık niteliğinde bulunmaktadır. Başka bir ifade ile sigortalı olmak hak ve yükümlülüğünden vazgeçip kaçınmak mümkün değildir.

Diğer yandan, resen tescil başlığını taşıyan 9. maddeye göre bu yasa kapsamında sigortalı sayılanların sigortalılıklarının başladığı tarihten itibaren üç ay içinde Kuruma kayıt ve tescilini yaptırmayanların tescil işlemlerinin Kurumca resen yapılması gerekmektedir. 2926 sayılı Yasa’nın 36. maddesi kapsamında Kurumun prim alacaklarını Bakanlar Kurulu Kararı ile ürün bedellerinden tevkifat suretiyle tahsil etmesi mümkündür.

Bu bağlamda 2. madde kapsamına girenlerin belirtilen şekilde prim borçlarının ürün bedellerinden tevkifat suretiyle kesilerek Sosyal Güvenlik Kurumu’na ödenmesi halinde kayıt ve tescil için Kuruma başvuru olmasa dahi bahse konu biçim de prim ödenmesi suretiyle kayıt ve tescil konusundaki iradelerini ortaya koydukları tartışmasızdır.

Sosyal Güvenlik Kurumu’nun iş bu prim ödenmesine rağmen, sigortalıyı resen kayıt ve tescil etmemesi yasanın kendisine yüklediği resen tescil mükellefiyetine aykırılık teşkil etmektedir. Ayrıca, 2926 sayılı Yasa’nın 10. maddesine göre kayıt ve tescil işlemlerinde valilik, kaymakamlık, özel idare, belediye, muhtarlık ve nüfus idareleri kayıtları ile diğer kamu kurum ve kuruluşlarının, kanunla kurulu meslek kuruluşlarının, tarım satış kooperatifler kanununa göre kurulan ...

Kooperatifleri ile birliği, Türkiye ... Fabrikaları Anonim Şirketi ve tarım kesimine yönelik faaliyette bulunan milli bankaların kayıtlarının esas alınacağı bildirilmiştir. Bu kayıtların tarımda kendi adına ve hesabına bağımsız çalışmanın yasal karinesi olduğu ortadadır.

Dosyadaki bilgi ve belgelerden, davacının Tarım ... sigortalılığı tescilinin olmadığı,prim kesintilerinin 28.4.1997,1999,2000,2001,2002,2003 ve 2004 yıllarında olduğu,kooperatif kaydının olmadığı,ziraat odası kaydının ise ilgili yerlerden sorulmasına karşın cevabının beklenilmediği,davacı adına kayıtlı taşınmazın bulunmadığı ve 1995 tarihinden bu yana çiftçi kayıt sisteminde adının bulunduğu anlaşılmıştır.

Somut olayda;davacının ilk pirim kesintisinin yapıldığı tarihi takip eden aybaşı olan 1.5.1997 tarihinden itibaren 31.12.2004 tarihine kadar Tarım ... sigortalısı olduğunun tespitine karar vermek doğru ise de prim kesintisinin olmadığı 2005-22.3.2011 tarihleri arasında davacının tarımsal faaliyetinin 2926 sayılı yasanın 10. maddesinde belirtilen kayıtlardan ziraat odası kaydı ile ispatlaması gerekir.Davacının ziraat odası kaydı ilgili yerlerden sorulmuş olmakla beraber dosya kapsamından yazı cevabı beklenilmeden yazılı şekilde karar verilmesi isabetli olmamıştır.

Mahkemece, bu maddi ve hukuki olgular gözetilmeksizin eksik araştırma ile karar verilmiş olması usul ve yasaya aykırı olup bozma nedenidir.

Yapılacak iş davacının ziraat odası kaydının olabileceği yerlerden kaydının olup olmadığı var isi hangi tarihler arasında olduğunun sorularak,eğer Tarım ... prim kesintisi olmayan 2005 tarihi ve öncesine ait ziraat odası kaydı var ise şimdiki gibi karar vermek aksi sadece prim tevfikatının olduğu tarihler olan 1.5.1997-31.12.2004 tarihleri arasında Tarım ... sigortalılığının tespitine karar vermektir.

O halde, davalının bu yönleri amaçlayan temyiz itirazları kabul edilmeli ve hüküm bozulmalıdır.