Yargıtay 21. Hukuk Dairesi E.2012/3221 K.2013/9195

Davacı, Kurum işleminin iptaliyle, 5510 sayılı Yasa'nın geçici madde 1 göndermesi ile 4 maddenin 1 fıkra (a) bendi kapsamında olduğunun tespitine karar verilmesini istemiştir. Mahkeme ilamında belirtildiği şekilde, isteğin kısmen kabulüne karar vermiştir. Hükmün, davalı vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldıktan ve Tetkik Hakimi ... tarafından düzenlenen raporla dosyadaki kağıtlar okunduktan sonra işin gereği düşünüldü ve aşağıdaki karar tespit edildi.

KARAR

Davacı, 01.10.2008 tarihinden itibaren 4 (a) sigortalısı olduğunun tespitine ve 01.10.2008 tarihinden itibaren 4 (b) sigortalılığının iptaline karar verilmesini istemiştir.

Mahkemece, davanın kabulü ile davacının Bağ-Kur'la ilişkilendirilmesine ilişkin Kurum işleminin iptali ile davacının 5510 Sayılı Yasanın geçici 1. Madde hükmü göndermesi ile 4. Maddenin a bendi kapsamında olduğunun tespitine karar verilmiştir.

Dosyadaki bilgi ve belgelerden, 10.01.1990-2007/2 dönemi arasında serbest avukatlık faaliyetinden dolayı, 18.07.2007 tarihinde barodan kaydının silinerek noterliğe başlaması nedeniyle topluluk sigortası kapsamında bulunan davacının, 01.10.2008 tarihinden itibaren 4 (b) sigortalısı olarak tescil edildiği anlaşılmaktadır..

Avukatlar, 19.3.1969 tarih ve 1136 sayılı Avukatlık Kanunu’na konulan avukatların topluluk sigortasına tabi olacakları yönünde bir hüküm (m.186) ile sosyal güvenceye kavuşturulmuştur.

506 sayılı Sosyal Sigortalar Kanununun Geçici 20. Maddesi ile; barolar da; bankalar, sigorta ve reasürans şirketleri, ticaret odaları, sanayi odaları, borsalar veya bunların teşkil ettikleri birlikler gibi kabul edilip, anılan Kanun kapsamı içinde değerlendirilmiş ve avukatlar 86. madde gereğince zorunlu topluluk sigortasına tabi tutulmuşlardır. (F.

Başterzi, Avukatlık Mesleğinde Sosyal Güvenlik, İstanbul 1998, s.263) 01.10.2008 tarihinde yürürlüğe girmiş olan 5510 Sayılı Kanun'un 106. maddesi ile serbest çalışan avukatların sosyal güvenliklerinin topluluk sigortası yoluyla sağlanmasına ilişkin 1136 sayılı Avukatlık Kanunu'nun 186, 188 ve 191. maddeleri ile 506 sayılı Sosyal Sigortalar Kanunu'nun 86. maddesi yürürlükten kaldırıldığından, topluluk sigortası uygulamaları da 1.10.2008 tarihinde sona ermiştir.

Ancak, topluluk sigortasından yararlananlar açısından geçiş hükümleri getirilmiştir. 5510 S. Kanun'un geçici 6. maddesinin 4. fıkrasına göre, 506 sayılı Sosyal Sigortalar Kanunu’nun mülga 86 ncı maddesi hükmüne göre topluluk sigortasına tâbi olanların ödedikleri iş kazası, meslek hastalığı, hastalık, analık, malûllük, yaşlılık ve ölüm sigortaları primleri genel sağlık sigortası dahil 5510 S. Kanuna göre ödenmiş sayılır. Bu süreler yatırıldıkları sigorta kolları bakımından başlangıç süresi ve prim ödeme gün sayısı olarak kabul edilir.

Anılan geçici madde uyarınca, serbest çalışan avukatlar 1.10.2008 tarihinden itibaren 5510 Sayılı Kanun'un m. 4 (b) kapsamında sigortalı ve genel sağlık sigortalısı sayılacak ve haklarında malullük, yaşlılık, ölüm, iş kazası ve meslek hastalığı sigortaları ile genel sağlık sigortası hükümleri uygulanacaktır. (N. Caniklioğlu, 5510 sayılı Kanuna göre Bağımsız Avukatların Sosyal Güvenliği, cilt II, 2010, s. 957 vd)

Yine 5510 sayılı yasanın geçici 1.maddesinde “Bu Kanunun yürürlüğe girdiği tarihten önce, 506 sayılı Sosyal Sigortalar Kanunu ile 2925 sayılı Tarım İşçileri Sosyal Sigortalar Kanununa tabi olanlar, bu Kanunun 4 üncü maddesinin birinci fıkrasının (a) bendi kapsamında, 1479 sayılı Esnaf ve Sanatkârlar ve Diğer Bağımsız Çalışanlar Sosyal Sigortalar Kanunu ve bu Kanunla mülga 2926 sayılı Tarımda Kendi Adına ve Hesabına Çalışanlar Sosyal Sigortalar Kanununa tabi olanlar, bu Kanunun 4 üncü maddesinin birinci fıkrasının (b) bendi kapsamında, 5434 sayılı Türkiye Cumhuriyeti Emekli Sandığı Kanununa tabi olanlar, bu Kanunun 4 üncü maddesinin birinci fıkrasının (c) bendi kapsamında kabul edilir. “ hükmüne yer verilmiştir.

Somut olayda, bir dönem serbest avukatlık ve bir dönem noterlik yapan davacının 01.10.2008 tarihinden itibaren 5510 Sayılı Kanun'un m. 4 (b) kapsamında sigortalı ve genel sağlık sigortalısı sayılacağı gözardı edilerek 5510 Sayılı Yasanın geçici 1. Madde hükmü göndermesi ile 4. Maddenin a bendi kapsamında olduğunun tespitine dair kurulan hüküm usul ve yasaya aykırı olup, bozma nedenidir.

O hâlde, davalı Kurum vekilinin bu yönleri amaçlayan temyiz itirazları kabul edilmeli ve hüküm bozulmalıdır.