Yargıtay 21. Hukuk Dairesi E.2012/4111 K.2012/22566

SOSYAL SİGORTALAR KANUNU(MÜLGA) (506) Madde 16

SOSYAL SİGORTALAR KANUNU(MÜLGA) (506) Madde 89

BORÇLAR KANUNU(MÜLGA) (818) Madde 47

"İçtihat Metni"Davacı, iş kazası sonucu maluliyetinden doğan maddi ve manevi tazminatın ödetilmesine karar verilmesini istemiştir. Mahkeme ilamında belirtildiği şekilde, isteğin kısmen kabulüne karar vermiştir. Hükmün, taraf vekilleri tarafından temyiz edilmesi üzerine temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldıktan ve Tetkik Hakimi D.. S.. tarafından düzenlenen raporla dosyadaki kağıtlar okunduktan sonra işin gereği düşünüldü ve aşağıdaki karar tespit edildi.

KARAR

1-Dosyadaki yazılara, toplanan delillere, hükmün dayandığı gerektirici nedenlere göre tarafların aşağıdaki bendlerin kapsamı dışındaki diğer temyiz itirazlarının reddine,

2-Dava,14.02.2006 tarihinde meydana gelen iş kazası sonucu bedensel zarara uğrayan sigortalının maddi ve manevi zararlarının giderilmesi istemine ilişkindir.

Mahkemece,maddi tazminat istemi reddolunmuş ve 12.000,00TL manevi tazminata karar verilmiştir.

Dava nitelikçe Sosyal Güvenlik Kurumu tarafından karşılanmayan zararın giderilmesi istemine ilişkindir.

Davacının maddi tazminat istemi bakımından, sürekli iş göremezlik oranının %0 olması nedeniyle meslekte sürekli güç kaybına dayalı zararın hesaplanmamasında bir isabetsizlik yoktur. Ne var ki sigortalının dava konusu iş kazası nedeniyle 45 gün çalışamadığı, raporlu olduğu, dosya içerisindeki bilgi ve belgelerden anlaşılmaktadır.

506 sayılı Yasa'nın 16. maddesinde iş kazası veya meslek hastalığı dolayısıyla geçici iş göremezliğe uğrayan sigortalıya her gün için geçici iş göremezlik ödeneği verileceği, 89. maddesinde ise yatarak tedavi halinde günlük kazancın yarısı, ayakta tedavi ettirildiğine günlük kazancın 2/3 oranında ödenek ödeneceği bildirilmiştir. Geçici iş göremezlik devresinde sigortalının çalışamadığı dönemde yoksun kaldığı gelirde iş kazası sonucu oluşan maddi zarar kapsamındadır.

Raporlu olunan dönemde çalışamayan sigortalının bu dönemde yoksun kaldığı ücreti kadar bir zararının oluşacağı ve bu zararında maddi zarar içerisinde kabul edilmesi gerektiği açıktır.

Sigortalının zararlandırıcı olay nedeni ile tedavisinin devam ettiği ve çalışamadığı sürelerde %100 iş gücü kaybına uğradığı kabul edilerek bilirkişi aracılığıyla maddi zarar tespit edilip SGK.'ca ödenmesi gereken geçici iş göremezlik ödeneği düşüldükten sonra elde edilecek sonuca göre maddi zarar belirlenmelidir. Hal böyle olunca da maddi zararı yalnızca sürekli iş göremezlikle sınırlı olarak değerlendiren yerel mahkeme kararının usul ve yasaya aykırı olduğu ortadadır.

Bunun yanında Borçlar Kanunu’nun 47. maddesi hükmüne göre hakimin özel halleri göz önünde tutarak manevi zarar adı ile sigortalı yakınlarına verilmesine karar vereceği bir para tutarı adalete uygun olmalıdır. Hükmedilecek bu para, zarara uğrayanda manevi huzuru doğurmayı gerçekleştirecek tazminata benzer bir fonksiyonu olan özgün bir nitelik taşır. Bir ceza olmadığı gibi, mamelek hukukuna ilişkin zararın karşılanmasını da amaç edinmemiştir.

O halde, bu tazminatın sınırı onun amacına göre belirlenmelidir. Takdir edilecek miktar, mevcut halde elde edilmek istenilen tatmin duygusunun etkisine ulaşmak için gerekli olan kadar olmalıdır. 22.06.1966 günlü ve 7/7 sayılı Yargıtay İçtihadı Birleştirme Kararının gerekçesinde takdir olunacak manevi tazminatın tutarını etkileyecek özel hal ve şartlar da açıkça gösterilmiştir.

Bunlar her olaya göre değişebileceğinden hakim bu konuda takdir hakkını kullanırken ona etkili olan nedenleri de karar yerinde objektif ölçülere göre isabetli bir biçimde göstermelidir.

Hakimin bu takdir hakkını kullanırken, ülkenin ekonomik koşulları,tarafların sosyal ve ekonomik durumları,paranın satın alma gücü, tarafların kusur durumu,olayın ağırlığı,davacının sürekli iş göremezlik oranı, işçinin yaşı, olay tarihi gibi özellikleri göz önünde tutması, hükmedilecek tutarın manevi tatmin duygusu yanında caydırıcılık uyandıran oranda olması gerektiği de söz götürmez ve yine 22.06.1966 gün 1966/7-7 sayılı İçtihadı Birleştirme Kararı’nın gerekçesinde de açıklandığı üzere zarar görenin müterafik kusurunun varlığı halinde bu durumun manevi tazminatın takdirinde göz önünde bulundurulması gerekir.

Bu açıklamalardan olarak,davacının yaralanmasına bağlı olarak, raporlu kaldığı dönemde(geçiçi işgöremezlik dönemi)%100 oranında maluliyetinin bulunduğu kabul edilerek maddi zararının hesaplanması ve bu hesaplanan miktardan Kurumun sigortalıya bir tahsisi var ise bu miktarı tenzil ederek neticesine göre karar verilmek yerine yazılı şekilde karar verilmesi hatalı olduğu gibi ,olay tarihine,tarafların kusur oranlarına ve özellikle davacının maluliyetinin tespit olunmamasına göre hükmedilen manevi tazminat miktarı da fazladır.

Yapılacak iş;maddi tazminat istemi bakımından, davacının raporlu olduğu dönemde çalışamaması nedeniyle yoksun kaldığı ücreti kadar bir zararının olduğu ve bu zararında maddi zarar içerisinde olduğu kabul edilerek anılan dönemdeki davacının maddi zararını bilirkişiye hesaplattırmak bu hesaplanan miktardan Kurumun sigortalıya yaptığı geçici işgöremezlik ödemesi var ise bu miktarı düşmek ve sonucuna göre karar vermesi yine manevi tazminat bakımından davacı lehine daha uygun bir miktarda manevi tazminata hükmedilmesinden ibarettir.

Mahkemece bu maddi ve hukuki olgulara aykırı biçimde ve özellikle maddi zarar kavramı dar yorumlanarak yazılı şekilde hüküm kurulması usul ve yasaya aykırı olup bozma nedenidir.

O halde, tarafların bu yönleri amaçlayan temyiz itirazları kabul edilmeli ve hüküm bozulmalıdır.