Yargıtay 21. Hukuk Dairesi E.2012/4866 K.2012/4687

Davacı, sigortalılık başlangıç tarininin 20/05/1977 olduğunun tespitine karar verilmesini istemiştir. Mahkeme ilamında belirtildiği şekilde, isteğin kabulüne karar vermiştir. Hükmün, taraf vekilleri tarafından temyiz edilmesi üzerine temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldıktan ve Tetkik Hakimi ... tarafından düzenlenen raporla dosyadaki kağıtlar okunduktan sonra işin gereği düşünüldü ve aşağıdaki karar tesbit edildi.

KARAR

Davacı, sigortalılık başlangıç tarihinin 20.05.1977 olduğunun tespitini istemiştir. Mahkemece, istemin kabulüne karar verilmiştir. Davacıya ait 20.05.1977 tarihli işe giriş bildirgesinin davalı Kuruma süresi içerisinde verildiğine dair uyuşmazlık bulunmamaktadır. Uyuşmazlık, somut olayda fiili çalışma olgusunun yöntemince kanıtlanmış olup olmadığı, mahkemece bu yönde yapılan inceleme ve araştırmanın hükme yeterli bulunup bulunmadığı noktasında toplanmaktadır.

Gerçekten. 506 sayılı Sosyal Sigortalar Yasa’sının 2 ve 6. maddelerinde açıkça belirlendiği üzere, sigortalılığın oluşumu yönünden çalışma olgusunun varlığı zorunludur. Yöntemince düzenlenip süresi içerisinde Kuruma verilen işe giriş bildirgesi, kişinin işe alınmış olduğunu gösterirse de fiili çalışmanın varlığının ortaya konulması açısından tek başına yeterli kabul edilemez.

Bu nedenle, işe giriş bildirgesinin verildiği ancak yasal diğer belgelerin bulunmadığı durumlarda çalışma olgusunu ortaya koyabilecek inandırıcı ve yeterli kanıtlar aranmalı, kamu düzenine dayalı bu tür davalarda hakim, görevi gereği doğrudan soruşturmayı genişleterek sigortalılık koşullarının oluşup oluşmadığını belirlemelidir.

Bu yön, Yargıtay Hukuk Genel Kurulu’nun 16.9.1999 gün 1999/21-510-527, 30.6.1999 gün 1999/21-549-555, 5.2.2003 gün 2003/21-35-64, 15.10.2003 gün 2003/21-634-572, 3.11.2004 gün 2004/21-480-579 ve 2004/21-479-578, 10.11.2004 gün 2004/21-538 ve 1.12.2004 gün 2004/21-629 sayılı kararlarında da vurgulanmıştır.

Dosyadaki kayıt ve belgelerden ; davacının 20.05.1977 tarihinde (12572) sigorta nolu işyerinde çalışmaya başladığına dair imzalı işe giriş bildirgesinin 20.06.1977 tarihinde Kurum kaydına alındığı, işyerinden dönem bordrosu verildiği, ücret bordrosu düzenlenmediği, davacının bildirge tarihinde 24 yaşında olduğu anlaşılmaktadır.

Somut olaya gelince; mahkemece açıklanan şekilde fiili çalışmanın varlığının yöntemince araştırılmadan sonuca gidildiği ortadadır. Gerçekten işyerinde birden fazla çalışan olduğu halde ifadesi hükme dayanak alınan tanık işveren kayıtlarına geçmiş kişilerden olmadığı gibi, komşu iyeri çalışanı olup olmadığı da belli olmadığından, tanık sözleri çalışma olgusu yönünden somut olgulara dayanmamakta soyut düzeyde kalmaktadır. Giderek, tanık sözlerinin inandırıcı güç ve nitelikte olduğu söylenemez.

Kabule göre de; dava tespit davası olduğu ve AAÜT'nin ikinci kısmının ikinci bölümüne göre vekalet ücreti tayini gerekirken yazılı olduğu şekilde avukatlık ücretine hükmedilmesi de hatalı olmuştur.

Yapılacak iş; 20.05.1977 tarihli bildirgenin verildiği (12572) sigorta nolu işyerinden Kuruma verilmiş dönem bordrosundan aynı dönemde başkaca çalışanların olup olmadığını araştırmak, varsa öncelikle bu çalışanlardan bulunamadığı taktirde, zabıta marifetiyle tespit edilecek o tarihte komşu olan diğer işyerlerinde bildirge tarihinde çalıştığı tespit edilen kayıtlı komşu işyeri çalışanlarının bu kayıtları celbedilerek çalışmanın niteliği ile gerçek bir çalışma olup olmadığı yönünde yöntemince beyanlarını almak, gerçek çalışma olgusunu somut ve inandırıcı bilgilere dayalı şekilde 506 sayılı Yasanın 2, 6, 9 ve 79/8. maddeleri gereğince kanıtladıktan sonra sonucuna göre karar vermekten ibarettir.

O halde, taraf vekillerinin bu yönleri amaçlayan temyiz itirazları kabul edilmeli ve hüküm bozulmalıdır.