Yargıtay 21. Hukuk Dairesi E.2012/6914 K.2012/9125

Davacı, davalılardan işverene ait işyerinde 01/06/2000-20/12/2005 tarihleri arasında geçen çalışmalarının tespitine karar verilmesini istemiştir. Mahkeme bozmaya uyarak ilamında belirtildiği şekilde, isteğin reddine karar vermiştir. Hükmün davacı tarafından temyiz edilmesi üzerine temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldıktan ve Tetkik Hakimi ... tarafından düzenlenen raporla dosyadaki kağıtlar okunduktan sonra işin gereği düşünüldü ve aşağıdaki karar tesbit edildi.

KARAR

1-Dosyadaki yazılara, toplanan delillere, hükmün dayandığı gerektirici nedenlere göre davacının diğer temyiz itirazlarının reddi gerekir. 2-Dava, davacının davalı işveren şirket bünyesinde ihaleyle alınmış olan park temizliği işinde 01.06.2000-20.12.2005 tarihleri arasında geçen ve davalı kuruma eksik bildirilen çalışmalarının tespiti istemine ilişkindir. Mahkemece bozmaya uyularak davanın reddine karar verilmiştir.

Dosyadaki kayıt ve belgelerden; davacının davalı şirkete ait 1047674 sigorta nolu işyerinden 25.11.2004 tarihinde, 1024656 sigorta nolu işyerinden 18.7.2000 tarihinde, 1025075 sigorta nolu işyerinden 5.9.2000 tarihinde, 717771 sigorta nolu işyerinden 16.1.2001 tarihinde, 1028060 sigorta nolu işyerinden 26.1.2001 tarihinde, 1029336 sigorta nolu işyerinden 27.4.2001 tarihinde, 1047674 sigorta nolu işyerinden 24.11.2004 tarihinde, 10056275 sigorta nolu işyerinden 1.1.2005 tarihinde, işe giriş bildirgesi ile işe girişinin ve dönem bordrosu ile ücret bordrolarında belirtilen sürelerde kısmi çalışmalarının bildirildiği,

davacı tarafından davalı işverene verilen 1024656 sigorta nolu işyeriyle ilgili 15.8.2000 de ve 1025075 sigorta nolu işyeriyle ilgili 2.1.2001 de ihale süresinin bitmiş olması nedeniyle, 717771 sigorta nolu işyeriyle ilgili 15.1.2001 de kendi isteğiyle, 1047674 sigorta nolu işyeriyle ilgili 2.3.2001 de ihale süresinin bitmiş olması nedeniyle, 717771 sigorta nolu işyeriyle ilgili 26.4.2001 de kendi isteğiyle, 1029336 sigorta nolu işyeriyle ilgili 3.9.2001 de kendi isteğiyle, 1029336 sigorta nolu işyeriyle ilgili 1.1.2002 de kendi isteğiyle, 1047674 sigorta nolu işyeriyle ilgili 31.12.2004 de ihale süresinin bitmiş olması nedeniyle,

105275 sigorta nolu işyeriyle ilgili 20.12.2005 de ihale süresinin bitmiş olması nedeniyle işten çıktığına dair imzalı ibranamelerin bulunduğu, davalı taşeron şirket ile Avcılar Belediyesi arasında park ve yeşil alanların bakım onarım ve yenileme işiyle ilgili ihalenin 17.7.2000 de imzalandığı ve iş bitiminin 18.8.2000 tarihi olduğu, 27.6.2000 de imzalanan ve iş bitiminin 31.12.2000 tarihi olduğu, 25.1.2001 de imzalanan ihalenin iş bitiminin 3. ay olduğu,

aynı park ve yeşil alanların bakım onarım ve yenileme işiyle ilgili şirket ve Belediye arasında 27.4.2001, 21.5.2002, 23.5.2002, 14.8.2003, 18.12.2003 ve 28.12.2004 tarihlerinde ihalelerin yapıldığı, davalı şirketin 1025075 sigorta nolu işyerinin 8.8.2000 tarihi itibariyle, 1024656 sigorta nolu işyerinin 18.7.2000 tarihi itibariyle, 1028060 sigorta nolu işyerinin 26.1.2001 tarihi itibariyle, 1029336 sigorta nolu işyerinin 27.4.2001 tarihi itibariyle, 1033182 sigorta nolu işyerinin 27.12.2001 tarihi itibariyle, 1035722 sigorta nolu işyerinin 28.5.2002 tarihi itibariyle, 1047674 sigorta nolu işyerinin 9.1.2004 tarihi itibariyle,

1067541 sigorta nolu işyerinin 1.1.2006 tarihi itibariyle, 1056374 sigorta nolu işyerinin 4.1.2005 tarihi itibariyle Yasa kapsamına alınmış olduğu anlaşılmaktadır.

Davanın yasal dayanağını oluşturan 506 sayılı Yasa’nın 79/10. maddesinde bu tür hizmet tesbiti davalarının kanıtlanması yönünden özel bir yöntem öngörülmemiştir. Kimi ayrık durumlar dışında resmi belge ve yazılı delillerin bulunması sigortalı sayılması gereken sürelerin saptanmasında güçlü delil olmaları itibariyle sonuca etkili olurlar. Ne var ki bu tür kanıtların bulunmaması halinde somut bilgilere dayanması inandırıcı olmaları koşuluyla bordro tanıkları veya iş ilişkisini bilen komşu işyeri çalışanları gibi kişilerin bilgileri ve bunları destekleyen diğer tanıklarla dahi sonuca gitmek mümkündür.

Mahkemece bozmaya uyulduğu halde, bozma gerekleri yerine getirilmemiştir. 9.5.1960 gün ve 21/9 sayılı İçtihadı Birleştirme Kararı uyarınca bozma kararına uyan Mahkeme artık bozma kararı gereğince işlem yapmak ve hüküm vermek zorundadır.

Somut olayda mahkemece bozmada belirtilen hususlarda inceleme ve araştırma yapılmadan açıklanan şekilde fiili çalışmanın varlığı yöntemince araştırılmadan sonuca gidildiği ortadadır.

Gerçekten ifadesi hükme dayanak alınan tanıklardan iki tanesinin davacıyla birlikte bu işyerinde 2002 ve 2005 yılları dönem bordrolarında çalışmaları olup, davacının davalı işveren şirketin Avcılar Belediyesinden ihaleyle almış olduğu Firuzköydeki park ve bahçelerin temizlik işinde çalıştığını doğruladıkları, yine kayıtlı komşu işyeri çalışanlarının beyanlarıyla davacının davalı işveren şirketin ihaleyle aldığı parkların temizlik işinde temizlikçi olarak çalıştığının belirtilmesi karşısında, davacının tespiti istenen dönem içerisinde çalıştığı, ancak ücret bordrolarında imzası olan aylara ilişkin olarak,

imzalı çalışmanın işin o işyerinde kesintili geçtiğine karine olması ve bu yasal karinenin aksinin ispatlanamaması nedeniyle (...örneğin davacının imzasını taşıyan 2001 yılı 9. ayı ücret bordrosunda 3 günlük çalışma bulunmakla, artık aynı aydaki kalan 23 günün tespiti mümkün değildir...) reddedilmek suretiyle, diğer dönemler yönünden ise çalışmanın tespitine karar verilmesi gerekecektir.

Yapılacak iş, önceki bozma ilamında açıkça ve ayrıntılı olarak belirtildiği gibi, davacının tesbitini istediği 1.6.2000-20.12.2005 tarihleri arasındaki süreyle ilgili olarak, davalı işverenin ücret bordrolarında davacının imzası olanlar ayrı ayrı saptanarak,

imzasını içeren ve bordrolara geçmiş sürelerdeki aylar yönünden eksik sürelerle ilgili olarak istemi reddetmek, imzalı olmayan bordrolardaki süreler yönünden ise, işverence SGK’ya verilen dönem bordrolarında kayıtlı tanıklar ile kayıtlı komşu işyeri sahiplerinin beyanlarıyla çalışma sabit olmakla bu süreler yönünden tespit isteminin kabulüne karar vermek ve de kuruma bildirilmiş süreler yönünden ise, tespitinde hukuki bir yarar bulunmadığından bildirilen bu süreler yönünden istemin hukuki yarar yokluğundan reddine karar vermekten ibarettir.

Mahkemece, bu maddi ve hukuki olgular gözönünde tutulmaksızın eksik inceleme ve araştırma ile yazılı şekilde istemin tümden reddine karar verilmesi usul ve yasaya aykırı olup bozma nedenidir. O halde, davacının bu yönleri amaçlayan temyiz itirazları kabul edilmeli ve hüküm bozulmalıdır.