Yargıtay 21. Hukuk Dairesi E.2012/7884 K.2013/12598

Davacı, davalılardan işverene ait işyerinde geçen çalışmalarının tespitine, sigortalılık başlangıç tarihinin 01/08/2007 olduğunun tespitine karar verilmesini istemiştir. Mahkeme, ilamında belirtildiği şekilde, isteğin reddine karar vermiştir. Hükmün, davacı vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldıktan ve Tetkik Hakimi ... tarafından düzenlenen raporla dosyadaki kağıtlar okunduktan sonra işin gereği düşünüldü ve aşağıdaki karar tesbit edildi.

KARAR

Dava; davacının davalı apartmanda 01.08.2007 – 01.07.2010 tarihleri arasında kapıcılık yaptığının tespiti istemine ilişkindir. Mahkemece; davacının eşinin kapıcılık görevini yaptığı, davacının ise zaman zaman eşine yardımcı olduğu gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.

Dosyadaki kayıt ve belgelerden; davacı adına davalı apartman işyerinden verilmiş işe giriş bildirgesi ya da davalı Kurum'a bildirilen çalışma bulunmadığı, davalı apartman yönetimi tarafından düzenlenen 2009/9. aya ait davacının eşi ... adına gider pusulası ile davacının eşi ile 01.08.2008 tarihinden itibaren 1 yıl geçerli olmak üzere apartman yönetimi ile yapılan ve kapıcı dairesinin kiralanmasına ilişkin kira sözleşme bulunduğu, davalı apartmanın 24 daireden oluştuğu, davadan sonra zabıta tarafından yapılan araştırmada;

binada kapıcı dairesi mevcut olup tespit tarihi itibari ile boş olduğunun, binanın doğalgazlı olduğunun, dairede daha önce davacının oturduğunun, ancak binanın temizliğini yapmadığının tespit edildiğinin bildirildiği, talep edilen dönemlerde davacının eşinin başka bir işyerinde davalı Kurum'a bildirilen çalışmasının olduğu, davacı işçilik alacaklarına ilişkin dava açtığı ve söz konusu dosyada bilirkişinin, davacının talep ettiği sürelerde olmak üzere Kasım-Nisan döneminde ayda 8 gün, Mayıs-Ekim döneminde ayda 11 gün çalıştığını kabul ederek buna göre hesaplama yaptığı, dosya kapsamından davanın sonuçlanıp sonuçlanmadığının belli olmadığı,

davacının eşinin çalıştığı işyerinin, davacının eşinin bir gün saat 10:00, bir gün 17:30 'da işe geldiğini, mezeci olarak çalıştığını bildirdiği, davalı apartmanın 03.05.2007 tarihinden itibaren kararlar bulunan karar defterinin dosya arasına alındığı, ancak kararlarda kapıcıdan bahsedilmediği, “ bina temizliğine bakan arkadaş ” gibi ifadeler yer aldığı anlaşılmaktadır.

Davanın yasal dayanağını oluşturan 506 sayılı Yasa'nın 79/10. ve 5510 sayılı Yasa'nın 86/9. maddeleri bu tip hizmet tespiti davaları için özel bir ispat yöntemi öngörmemiş ise de davanın niteliğinin kamu düzenini ilgilendirdiği ve bu nedenle özel bir duyarlılık ve özenle yürütülmesi gerektiği Yargıtay'ın ve giderek Dairemizin yerleşmiş içtihadı gereğidir. Kamu düzenine dayalı bu tür davalarda hakim, görevi gereği doğrudan soruşturmayı genişleterek sigortalılık koşullarının oluşup oluşmadığını belirlemelidir. Bu yön Yargıtay Hukuk Genel Kurulunun 16.9.1999 gün 1999/21-510-527, 30.6.1999 gün 1999/21-549-555, 5.2.2003 gün 2003/21-35-64, 15.10.2003 gün 2003/21-634-572, 3.11.2004 gün 2004/21-480-579 ve 10.11.2004 gün 2004/21-629 sayılı kararlarında da vurgulanmıştır.

Somut olayda; her ne kadar mahkemece davacı ...'un değil de eşi ...'un kapıcılık görevini yaptığı, davacının ise zaman zaman eşine yardımcı olduğu gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiş ise de dosya kapsamından, davacının eşinin talep edilen dönemlerde başka bir işyerinde sigortalı olarak çalıştığı anlaşılmaktadır. Bu durumda; davacının eşinin aynı anda hem davalı apartman işyerinde hem de başka bir işyerinde çalışması hayatın olağan akışına uygun düşmemekle, mahkemece bu husus hiçbir tereddüte yer vermeyecek şekilde ortaya konulmadan yazılı şekilde karar verilmesi isabetsiz olmuştur.

Mahkemece yapılacak iş; davacının talep ettiği dönemde, davacının eşinin çalışmalarının bildirildiği işyerinde çalışan diğer çalışanlar tespit edilip tanık olarak dinlenilerek, davacının eşinin mesaisinin ne kadarını bu işyerine harcadığını tespit etmek, ayrıca davalı apartmana komşu apartmanlarda kapıcı olarak çalışan kişiler tespit edilip komşu işyeri tanığı olarak dinlenilerek, davacının ve eşinin çalışmaları, kapıcılık faaliyeti kapsamında hangi işlerin, hangi zaman dilimleri aralığında yapıldığı sorularak işin kapsamı ile kim tarafından yapıldığını belirlemek ve toplanan deliller ışığında gerekiyorsa soruşturmayı genişleterek sigortalılık koşullarının oluşup oluşmadığı hususunda varılacak sonuca göre hüküm kurmaktan ibarettir.

Mahkemece bu maddi ve hukuki olgular nazara alınmaksızın yazılı şekilde karar verilmesi usul ve yasaya aykırı olup bozma nedenidir.

O halde davacının bu yönleri amaçlayan temyiz itirazları kabul edilmeli ve hüküm bozulmalıdır.