Yargıtay 21. Hukuk Dairesi E.2012/7906 K.2013/538

Davacılar, murisinin iş kazası sonucu ölümünden doğan maddi ve manevi tazminatın ödetilmesine karar verilmesini istemiştir.

Mahkeme, ilamında belirtildiği şekilde, isteğin kısmen kabulüne karar vermiştir.

Hükmün, taraf vekilleri tarafından temyiz edilmesi, davacılar vekilince de duruşmalı temyiz edilmesi üzerine temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldıktan ve Tetkik Hakimi ... tarafından düzenlenen raporla dosyadaki kağıtlar okunduktan ve temyiz konusu hükme ilişkin dava, Hukuk Usulü Muhakemeleri Kanununun 438. maddesinde sayılı ve sınırlı olarak gösterilen hallerden hiçbirine uymadığından Yargıtay incelemesinin duruşmalı olarak yapılmasına ilişkin isteğin reddine karar verildikten sonra işin gereği düşünüldü ve aşağıdaki karar tesbit edildi.

KARAR

1-Dosyadaki yazıları, kararın dayandığı delillerle kanuni gerektirici sebeplere göre davacıların tüm, davalının aşağıdaki bendin kapsamı dışındaki diğer temyiz itirazlarının reddine,

2-Dava, iş kazası sonucu vefat eden sigortalının hak sahiplerinin maddi ve manevi zararlarının giderilmesi istemine ilişkindir.

Mahkemece, davacı eş....için taleple bağlı kalınarak 15.001 TL maddi, davacı çocuk.... için 9.800,38 TL maddi tazminatın ve davacı 4 çocuk için ayı ayrı 8.000 TL manevi tazminatın kaza tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile davalıdan alınarak davacılara verilmesine, davacı Bilal'ın fazlaya ilişkin maddi tazminat talebinin reddine karar verilmiştir.

Dosyadaki kayıt ve belgelerden; davacılar murisinin 25.01.2000 tarihinde geçirdiği iş kazası nedeniyle vefat ettiği, kazanın oluşumunda % 60 oranında davalı işverenin, % 40 oranında davacılar murisinin kusurunun bulunduğu, Davacılar vekilinin müvekkillerinin murisinin ölümü nedeniyle kendilerine 5.4.2000 tarihinde 19.488.532.500 eski TL değerinde bir ev verildiğini kabul ettiği anlaşılmaktadır.

Davalı şirket vekili cevap dilekçesinde davacı eş ve çocukların maddi ve manevi tazminat isteklerinin karşılandığını, şahısların şirketi ibra ettiklerini,... İli, ... İlçesi,... Mahallesi, 1 nolu ...... cilt 21, sayfa 2006, pafta 33, Ada 68, Paresl 181,... 878 de 126 m2 büyüklüğünde ... Apartmanının giriş üst katındaki 5 daire numaralı mesken vasfındaki taşınmazın mülkiyetinin davacı eş ve çocuklara verildiğini, feragatname ile şirketi ibra ettiklerini beyan etmiştir.

Birçok Yargıtay kararında vurgulandığı üzere, alacaklının alacak hakkından vazgeçmesini ve bu surette borçlunun borçtan kurtulmasını kapsayan akde "ibra" denir. İbra alacağın tasfiyesini içeren tasarrufi bir sözleşmedir. Konu ile ilgili doğrudan amir bir hüküm bulunmaması nedeniyle sorunun çözümlenmesinin ibranın doğruluk ve güven kuralına aykırı olmaması gereğine sıkı sıkıya sarılarak halledilmesinde yarar vardır.

Kural olarak işçiye veya hak sahiplerine yapılmış ödemenin bu miktar ile sınırlı olmak üzere bağlayıcılığı asıldır. Gerçek anlamda ödemeden söz edebilmek için tazmin edilecek miktar ile buna karşılık alınan meblağ arasında açık oransızlığın bulunmaması koşuldur. Başka bir anlatımla ödemenin yapıldığı tarihteki verilerle hesaplanan tazminat ile ödenen miktar arasında açık oransızlık bulunmaması koşuldur.

Ödemenin yapıldığı tarihteki verilerle hesaplanan tazminat ile ödenen miktar arasında açık oransızlığın bulunduğu durumlarda yapılan ödeme makbuz niteliğinde kabul edilebilir.

Bu durumda ödemenin yapıldığı tarih gözönünde tutularak davacının karşılanmayan zararının uzman bilirkişiler aracılığı ile saptanması böylece hesaplanacak miktar ile buna karşılık alınan meblağ arasında açık oransızlığın bulunup bulunmadığını denetlemek, açık oransızlığın bulunması durumunda maddi tazminata ilişkin ödemeyi "kısmi ifayı içeren makbuz" niteliğinde kabul etmek ve yapılan ödemenin ödeme tarihindeki gerçek zararı hangi oranda karşıladığını saptamak, son verilere göre hesaplanan tazminat miktarından,

yasal indirimler yapılmak suretiyle belirlenecek karşılanmayan zarardan davalı tarafın ödeme yapılan tarihe göre zararı karşılandığı oranda indirim yapmak daha sonra kalan miktara hükmetmek gerekir. Açık oransızlığın bulunmadığının tespiti halinde maddi tazminat talebinin tümden reddine karar vermek gerekir.

Yapılacak iş; öncelikle dosyada mevcut feragatname içeriğindeki tapu kaydını getirtmek, söz konusu taşınmazın ibra tarihindeki gerçek değerini belirlemek, feragatname başlıklı ibranamede hangi davacıya ne miktar maddi ve ne miktar manevi tazminat ödenmesi amacıyla taşınmazın devredildiğini belirlemek, devrin yapıldığı tarih gözönünde tutularak davacı eş ve çocukların karşılanmayan zararını aktüerya uzmanı bilirkişi aracılığıyla saptamak (ödemenin yapıldığı tarihe göre ....'ca davacılara bağlanan gelirin peşin sermaye değeri tenzil edilmek suretiyle),

böylece hasaplanan miktar ile buna karşılık alınan meblağ arasında açık oransızlığın bulunup bulunmadığını denetlemek, açık oransızlığın bulunması durumunda maddi tazminata ilişkin ödemeyi "kısmi ifayı içeren makbuz" niteliğinde kabul etmek ve yapılan ödemenin ödeme tarihindeki karşılanmayan zararı hangi oranda karşıladığını belirlemek, hüküm tarihine en yakın tarihteki ücret artışları da gözetilerek davacıların maddi zararını bilirkişiye hesaplatmak,

bulunan miktardan ....'ca bağlanan gelirin peşin sermaye değerini ....'dan sormak suretiyle yasal indirimler yapılarak belirlenen karşılanmayan zarardan davalı tarafın taşınmaz devrinin yapılan tarihe göre zararın karşılandığı oranda indirim yapmak, daha sonra kalan miktar ve talepte gözetilerek maddi tazminat istemi ile ilgili bir karar vermek, açık oransızlığın bulunmadığının tespiti halinde ise maddi tazminat talebinin tümden reddine karar vermektir.

Davacı çocukların manevi tazminat istemlerine gelince; hukuka aykırı bir eylem yüzünden çekilen elem ve üzüntüler, o tarihte duyulan ve duyulması gereken bir haldir. Başka bir anlatımla üzüntü ve acıyı zamana yaymak suretiyle, manevi tazminatın bölünmesi,

bir kısmının dava konusu yapılması kalanın saklı tutulması olanağı yoktur. Niteliği itibariyle manevi tazminat bölünemez. Bir defada istenilmesi gerekir. Yargıtay H.G.K'nun 25.9.1996 gün ve 1996/21-397-637 Karar'ı ile 13.10.1999 gün ve 1999/21-684-818 sayılı Kararı'da bu doğrultudadır. Feragatname başlıklı belgede davacıların manevi kayıplarının da karşılığı olarak taşınmazın bağışlandığı belirtildiğine göre yukarda belirtilen hususlar gözardı edilmemelidir.

O halde, davalı şirketin bu yönleri amaçlayan temyiz itirazları kabul edilmeli ve hüküm bozulmalıdır.