Yargıtay 21. Hukuk Dairesi E.2013/10330 K.2013/19731

Davacılar, murisinin iş kazası sonucu ölümünden doğan maddi ve manevi tazminatın ödetilmesine karar verilmesini istemiştir. Mahkeme ilamında belirtildiği şekilde, isteğin kısmen kabulüne karar vermiştir. Hükmün davalı vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldıktan ve Tetkik Hakimi ... tarafından düzenlenen raporla dosyadaki kağıtlar okunduktan sonra işin gereği düşünüldü ve aşağıdaki karar tesbit edildi.

KARAR

1-Dosyadaki yazılara, kararın dayandığı delillerle, kanuni gerektirici nedenlere göre, davalının aşağıdaki bendin kapsamı dışında kalan sair temyiz itirazlarının reddine,

2-Dava 16.02.2009 tarihinde meydana gelen iş kazası sonucu ölen sigortalının anne ve babasının maddi ve manevi zararlarının giderilmesi istemine ilişkindir.

Mahkemece; davanın kısmen kabulü ile davacı anne yararına 8.085,59 TL maddi ve 2.500,00 TL manevi tazminatın, davacı baba yararına 4.448,56 TL maddi ve 2.500,00 TL olay tarihi olan 16.02.2009 tarihinden itibaren yasal faizi ile davalıdan tahsili ile davacılara ödenmesine karar verilmiştir.

Dosya kapsamındaki kayıt ve belgelerden; davacıların oğlu müteveffa Mustafa Ali Kara’nın iş kazası sonucu vefat ettiği, olayın meydana gelmesinde davalı işverenin % 70, müteveffa işçinin % 30 oranında kusurlu bulundukları, Sosyal Güvenlik Kurumu’nun 27.05.2010 tarihli yazı cevabında müteveffanın eşi ve iki çocuğuna iş kazası nedeniyle ölüm geliri bağlandığının, davacı anne ve babaya gelir bağlanmadığının belirtildiği anlaşılmaktadır.

Yerel Mahkemenin manevi tazminatın takdirine ilişkin kararı isabetlidir. Ancak davacılar yararına maddi tazminata karar verilmesine ilişkin hüküm hatalı olmuştur.

İş kazası nedeniyle işçinin ölümü halinde ana ve baba yararına maddi tazminata karar verilebilmesi için ana ve babaya Sosyal Güvenlik Kurumu tarafından kısa vadeli sigorta kolundan ölüm geliri bağlanması gerekmektedir. Kendilerine gelir bağlanan ana ve babanın destekten yararlandığı varsayılmaktadır. Bu nedenle mükerrer ödemeyi önlemek için tespit edilen tazminat miktarından bağlanan gelirlerin peşin sermaye değeri düşülmelidir.

Sigortalının iş kazası veya meslek hastalığı sonucu ölümü durumunda anne ve babaya ölüm geliri bağlanması koşullarının belirlenmesi ile ilgili yasal düzenlemelere baktığımızda.

01.10.2008 tarihinde yürürlüğe giren 5510 sayılı Kanunun hak sahiplerine gelir bağlanılması ile ilgili 20/1. maddesinde, İş kazası veya meslek hastalığına bağlı nedenlerden dolayı ölen sigortalının hak sahiplerine, 17 nci madde gereğince tespit edilecek aylık kazancının % 70'i, 55 inci maddenin ikinci fıkrasına göre güncellenerek 34 üncü madde hükümlerine göre gelir olarak bağlanacağı,

34/d maddesinde ise hak sahibi eş ve çocuklardan artan hisse bulunması halinde her türlü kazanç ve irattan elde etmiş olduğu gelirinin asgari ücretin net tutarından daha az olması ve diğer çocuklarından hak kazanılan gelir ve aylıklar hariç olmak üzere gelir ve/veya aylık bağlanmamış olması şartıyla ana ve babaya toplam % 25'i oranında; ana ve babanın 65 yaşın üstünde olması halinde ise artan hisseye bakılmaksızın yukarıdaki şartlarla toplam % 25'i, oranında aylık bağlanacağı kabul edilmiştir.

Söz konusu değişiklikle, ana ve babaya gelir bağlanabilmesi için birinci olarak hak sahibi eş ve çocuklara bağlanan gelirlerden artan hisse bulunması, ikinci olarak ana ve babanın her türlü kazanç ve irattan elde etmiş olduğu gelirlerden asgari ücretin net tutarından daha az olması ve diğer çocuklardan hak kazanılan gelir ve aylıklar dışında gelir ve/veya aylık bağlanmamış olması koşulu ile toplam % 25 oranında gelir bağlanacağı kabul edilmiştir.

Ayrıca ana ve babanın 65 yaşın üstünde olması halinde ise hak sahibi eş ve çocuklardan artan hisse bulunmasa bile ana ve babanın her türlü kazanç ve irattan elde etmiş olduğu gelirlerden asgari ücretin net tutarından daha az olması ve diğer çocuklardan hak kazanılan gelir ve aylıklar dışında gelir ve/veya aylık bağlanmamış olması koşulu ile toplam % 25 oranında gelir bağlanacağı benimsenmiştir.

Yapılacak iş; davanın niteliği göz önünde tutularak davacılara Sosyal Güvenlik Kurumu tarafından hangi nedenlerle ölüm geliri bağlanmadığının araştırılmasından sonra, iş kazası nedeniyle ölüm geliri bağlanması amacıyla Kuruma müracaat etmeleri için davacılara önel verilmesi, Kurumca gelir bağlanmaması halinde ise, giderek Sosyal Güvenlik Kurumu aleyhine dava açmaları için önel verilmesi ve dava açılması halinde sonucunun beklenilmesi ile çıkacak sonuca göre bir karar verilmesinden ibarettir.

Mahkemece bu maddi ve hukuki olgular dikkate alınmadan hüküm kurulması usul ve yasaya aykırı olup, bozma nedenidir.

O halde, davalı tarafın bu yönleri amaçlayan temyiz itirazları kabul edilmeli ve hüküm bozulmalıdır.