Yargıtay 21. Hukuk Dairesi E.2013/11534 K.2014/4502

Davacı, 28/07/1997 tarihinden itibaren Bağ-Kurlu olduğunun tespitine karar verilmesini istemiştir. Mahkeme ilamında belirtildiği şekilde, isteğin kısmen kabulüne karar vermiştir. Hükmün davalı Sosyal Güvenlik Kurumu vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldıktan ve Tetkik Hakimi tarafından düzenlenen raporla dosyadaki kağıtlar okunduktan sonra işin gereği düşünüldü ve aşağıdaki karar tesbit edildi.

KARAR

1-Dosyadaki yazılara, toplanan delillere, hükmün dayandığı gerektirici nedenlere göre davalı SGK'nun, aşağıdaki bendin kapsamı dışındaki diğer temyiz itirazlarının reddine,

2- Dava, davacının 28/07/1997 tarihinden itibaren 2926 sayılı Yasa kapsamında Tarım Bağ-Kur sigortalısı olduğunun tespiti istemine ilişkindir.

Mahkemece, davacının Et ve Süt Kurumu Genel Müdürlüğü aleyhine açtığı davanın husumet yönünden reddine,davacının SGK aleyhine açtığı davasının kısmen kabul kısmen reddi ile, davacının 28/07/1997 tarihini takip eden aybaşı olan 01/08/1997 tarihinden geçerli olmak üzere 2926 SY Yasa kapsamında Tarım Bağ-Kur sigortalısı olarak tescil edilmesi gerektiğinin ve 01/08/1997-31/12/1997 tarihi ile 14/03/2005-22/09/2011 tarihleri arasında Tarım Bağ-Kur sigortalısı sayılması gerektiğinin tespitine karar verilmiştir.

Dosyadaki kayıt ve belgelerden, davacının 22/09/2011 tarihi itibariyle 2926 sayılı Yasa kapsamında Tarım Bağ-Kur sigortalısı olarak kayıt ve tescilinin yapıldığı, teslim ettiği ürün bedellerinden 1997/7. ayda prim kesintisi yapıldığı, 14/03/2005 tarihinden devam eden ziraat odası kaydı bulunduğu anlaşılmaktadır.

Yargıtay'ın ve giderek Dairemizin yerleşmiş kararları; Kurumun prim alacaklarını Bakanlar Kurulu kararı ile ürün bedellerinden tevkifat suretiyle tahsil etmesi halinde, Bağ-Kur’un prim ödenmesine rağmen, sigortalıyı re’sen kayıt ve tescil etmemesi, yasanın kendisine yüklediği re’sen tescil yükümlülüğüne aykırılık teşkil ettiğinden, prim tevkifatının yapıldığı tarihi izleyen aybaşından itibaren sigortalı olarak kabulü gerektiği yönündedir.

İlk prim kesintisini izleyen yıllarda prim kesintisi veya ürün tesliminin gerçekleştiğinin belirlendiği durumlarda, bu yıllar için de tespit kararı verilmesi gerekmektedir.

Tarım Bağ-Kur sigortalılığının temel koşulu 2926 sayılı Yasanın 2/1 ve 3/b maddelerinde belirtildiği gibi, tarımsal faaliyette bulunmaktır. Prim tevkifatına dayalı tespit davasında, salt ziraat odası ve kooperatif kaydı gibi belgelerin bulunması, davanın kabulü için yeterli değildir. Tarımsal faaliyetin sürdüğünün, faaliyete ilişkin olarak hangi tarımsal ürünlerin üretildiği, nereye satıldığı veya teslim edildiği gibi hususlar da somutlaştırılarak belirlenmelidir. Prim tevkifatı ve ürün tesliminin, iki yıla kadar olan süre dışında süreklilik arzettiği hallerde de, tarımsal faaliyetin sürekli olduğu kabul edilebilir.

Somut olayda, davacının 01/08/1997-31/12/1997 tarihleri arasında Tarım Bağ-Kur sigortalısı olduğunun tespitine karar verilmesi yerinde ise de, ziraat odası kaydının tek başına Tarım Bağ-Kur sigortalılığını başlatmaya yeterli olmadığı göz önüne alınmadan, bu dönemde prim kesintisi bulunup bulunmadığı araştırılmadan davacının 14/03/2005-22/09/2011 tarihleri arasında Tarım Bağ-Kur sigortalısı olduğunun tespitine karar verilmesi hatalı olmuştur.

Yapılacak iş, 14/03/2005-22/09/2011 tarihleri arasındaki dönemde davacının teslim ettiği ürün bedellerinden prim kesintisi yapılıp yapılmadığını araştırmak, ürün teslimi ve prim kesintilerine ilişkin belgeleri getirtmek, bulunmaması halinde bu döneme ilişkin talebi reddetmek, bulunması halinde ise yukarıda belirtilen ilkeler ışığında davacının Tarım Bağ-Kur sigortalısı olduğu süreleri tespit etmekten ibarettir.

Öte yandan, davacının talebi kısmen kabul edilmesine rağmen, davalı SGK lehine vekalet ücretine hükmedilmemesi usul ve yasaya aykırı olup bozma nedenidir.

O halde, davalı SGK'nun bu yönleri amaçlayan temyiz itirazları kabul edilmeli ve hüküm bozulmalıdır.