Yargıtay 21. Hukuk Dairesi E.2013/11563 K.2014/4300

Davacı, ilk kesinti tarihini takin eden aybaşından itibaren Tarım Bağ-Kur sigortalısı olduğunun tesbitine karar verilmesini istemiştir. Mahkeme bozmaya uyarak ilamında belirtildiği şekilde, isteğin kısmen kabulüne karar vermiştir. Hükmün davalı vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldıktan ve Tetkik Hakimi tarafından düzenlenen raporla dosyadaki kağıtlar okunduktan sonra işin gereği düşünüldü ve aşağıdaki karar tesbit edildi.

KARAR

1-Dosyadaki yazılara, toplanan delillere, hükmün dayandığı gerektirici nedenlere göre davalı Kurumun, aşağıdaki bendin kapsamı dışındaki diğer temyiz itirazlarının reddine,

2-Dava, davacının murusine ait ilk tevkifatın Kurum hesabına aktarıldığı tarihten itibaren tarım Bağ-Kur sigortalısı olduğunun tespiti istemine ilişkindir

Dairemizin 14/06/2012 tarih ve 2012/6511-11344 E.K. Sayılı bozma ilamı üzerine, mahkemece davanın kısmen kabulü ile 01/11/1995-10/07/2008 tarihleri arasında tarım Bağ-Kur sigortalısı olduğunun tespitine karar verilmiştir.

Yargıtay'ın ve giderek Dairemizin yerleşmiş kararları; Kurumun prim alacaklarını Bakanlar Kurulu kararı ile ürün bedellerinden tevkifat suretiyle tahsil etmesi halinde, Bağ-Kur’un prim ödenmesine rağmen, sigortalıyı re’sen kayıt ve tescil etmemesi, yasanın kendisine yüklediği re’sen tescil yükümlülüğüne aykırılık teşkil ettiğinden, prim tevkifatının yapıldığı tarihi izleyen aybaşından itibaren sigortalı olarak kabulü gerektiği yönündedir.

Tarım Bağ-Kur sigortalılığının temel koşulu 2926 sayılı Yasanın 2/1 ve 3/b maddelerinde belirtildiği gibi, tarımsal faaliyette bulunmaktır. Prim tevkifatına dayalı tespit davalarında, salt ziraat odası ve kooperatif kaydı gibi belgelerin bulunması yada ürün tesliminin olması tek başına davanın kabulü için yeterli değildir. Tarım Bağ-Kur sigortalılığının tespiti için öncelikle bir prim kesintisinin (tevkifat) bulunması gerekir. Yine bu prim kesintisini (tevkifatı) takip eden yıllarda, tarımsal faaliyete ilişkin olarak, hangi tarımsal ürünlerin yetiştirildiği, nereye satıldığı veya teslim edildiği, bu ürünlerden prim kesintisinin yapılıp yapılmadığı gibi hususlar da somutlaştırılarak belirlenmelidir.

Öte yandan ilk prim kesintisini izleyen yıllarda, prim kesintisi (tevkifat) veya ürün tesliminin iki yıla kadar olan süre dışında süreklilik arzettiği hallerde tarımsal faaliyetin sürekli olduğu kabul edilip, bu yıllar için de tespit kararı verilmesi gerekmektedir.

Dosyadaki bilgi ve belgelerden; murisin tarım Bağ-Kur sigortalısı olarak tescilinin bulunmadığı, teslim ettiği ürünlerden ekim/1995 ve Ekim/2004 tarihlerinde prim kesintisinin yapıldığı, 18/06/1997 tarihinde tarihinde ziraat odası kaydının, 03/12/1996 tarihinde kooperatif kaydının başladığı, muhtar ve kolluk tutanağı ile tanık beyanlarında tarımla uğraştığının belirtildiği, SS 29 Sayılı Ordu Fındık Tarım SatışKooperatifi ne ait ortak sicil defterinde muris Hatice Erbaş adına 1999, 2000 ve 2001 yıllarında ürün teslimine ilişkin yıllık beyan bulunduğu anlaşılmaktadır.

Somut olayda, mahkemece kayıtlarına göre davacının, 01/11/1995-31/12/1995 ve 01/11/2004-31/12/2004 tarihleri arası sigortalı olduğunun tespitine karar verilmesi doğrudur. Ancak verilen karar, SS 29 Sayılı Ordu Fındık Tarım SatışKooperatifi ne ait ortak sicil defterinde muris Hatice Erbaş adına 1996, 1999, 2000 ve 2001 yıllarında ürün teslimine ilişkin kayıtlar araştırılmadan 01/01/1996—30/10/2004 tarihleri arası dönem yönünden hatalı olmuştur.

Yukarıda belirtildiği gibi prim kesintisine dayalı tespit davalarında, ilk prim kesintisinin yapıldığı yılı takip eden yıllarda da, prim kesintisinin veya ürün tesliminin yani tarımsal faaliyetin sürekli olması gerekir. Sürekli prim kesintisi ve ürün tesliminden amaç, bunun her yıl yapılabileceği gibi, prim kesintisi veya ürün tesliminin iki yıla kadar olan süre dışında devam ettiği durumlarda da tarımsal faaliyetin sürekli olduğu kabul edilir.

Yapılacak iş, 1-) öncelikle kooperatife ait ortak sicil defterinde muris Hatice E..adına1996,1999, 2000 ve 2001 yıllarında ürün teslimine ilişkin kayıtlar araştırılarak bu yıllarda prim kesintisi veya ürün teslimi varsa, 01/11/1995-31/12/2004 tarihleri arası dönemin kabulüne, 01/01/2005 tarihinden sonraki dönemin reddine;

2-) eğer belirtilen yıllarda prim kesintisi ve ürün teslimi yoksa 01/11/1995-31/12/1995 ve 01/11/2004-31/12/2004 tarihleri arası dönemin kabulüne, diğer dönemlerin reddine karar vermekten ibarettir.

Mahkemece bu maddi ve hukuki olgular gözetilmeksizin yazılı şekilde karar verilmiş olması usul ve yasaya aykırı olup bozma nedenidir.

O halde davalı Kurumun bu yönleri amaçlayan temyiz itirazları kabul edilmeli ve hüküm bozulmalıdır.