Yargıtay 21. Hukuk Dairesi E.2013/11827 K.2014/1381

Davacı, 25/02/1999 tarihinden itibaren Tarım Bağ-Kur sigortalısı olduğunun tespitiyle 23/06/2011 tarihinden itibaren emekliliğe hak kazandığına karar verilmesini istemiştir. Mahkeme ilamında belirtildiği şekilde, isteğin kabulüne karar vermiştir. Hükmün davalı vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldıktan ve Tetkik Hakimi .....tarafından düzenlenen raporla dosyadaki kağıtlar okunduktan sonra işin gereği düşünüldü ve aşağıdaki karar tesbit edildi.

KARAR

1-Dosyadaki yazılara, toplanan delillere, hükmün dayandığı gerektirici nedenlere göre davalı Kurumun, aşağıdaki bendin kapsamı dışındaki diğer temyiz itirazlarının reddine,

2- Dava, davacının 25/02/1999 tarihini takip eden günden itibaren Tarım Bağ-Kur sigortalısı olduğunun ve 23/06/2011 tarihinden itibaren yaşlılık aylığı bağlanması gerektiğinin tespiti istemine ilişkindir.

Mahkemece, davanın kabulü ile, davacının 25/02/1999-23/06/2011 tarihleri arasında 2926 sayılı Yasa uyarınca tarım Bağ-Kur sigortalısı olduğunun ve davacıya 23/06/2011 tarihinden itibaren yaşlılık aylığı bağlanması gerektiğinin tespitine karar verilmiştir.

Yargıtay'ın ve giderek Dairemizin yerleşmiş kararları; Kurumun prim alacaklarını Bakanlar Kurulu kararı ile ürün bedellerinden tevkifat suretiyle tahsil etmesi halinde, Bağ-Kur’un prim ödenmesine rağmen, sigortalıyı re’sen kayıt ve tescil etmemesi, yasanın kendisine yüklediği re’sen tescil yükümlülüğüne aykırılık teşkil ettiğinden, prim tevkifatının yapıldığı tarihi izleyen aybaşından itibaren sigortalı olarak kabulü gerektiği yönündedir.

İlk prim kesintisini izleyen yıllarda prim kesintisi veya ürün tesliminin gerçekleştiğinin belirlendiği durumlarda, bu yıllar için de tespit kararı verilmesi gerekmektedir.

Tarım Bağ-Kur sigortalılığının temel koşulu 2926 sayılı Yasanın 2/1 ve 3/b maddelerinde belirtildiği gibi, tarımsal faaliyette bulunmaktır. Prim tevkifatına dayalı tespit davasında, salt ziraat odası ve kooperatif kaydı gibi belgelerin bulunması, davanın kabulü için yeterli değildir. Tarımsal faaliyetin sürdüğünün, faaliyete ilişkin olarak hangi tarımsal ürünlerin üretildiği, nereye satıldığı veya teslim edildiği gibi hususlar da somutlaştırılarak belirlenmelidir. Prim tevkifatı ve ürün tesliminin, iki yıla kadar olan süre dışında süreklilik arzettiği hallerde de, tarımsal faaliyetin sürekli olduğu kabul edilebilir.

Dosyadaki kayıt ve belgelerden, davacının 21/03/2011 tarihli geriye dönük tescil talebi üzerine 1995/11. ayda yapılan kesintiye istinaden 01/01/1996-19/09/1996 tarihleri arasında 2926 sayılı Yasa kapsamında Tarım Bağ-Kur sigortalısı olarak tescil edildiği, 16/09/1994-25/06/1995 ve 20/09/1996-25/02/1999 tarihleri arasında davacının 1479 sayılı Yasa kapsamında sigortalılığının bulunduğu anlaşılmış olup, mahkemece, teslim ettiği ürün bedellerinden yapılan 1995/11. ayda prim kesintisi yapıldığı ve bu tarihten sonra prim kesintisi veya ürün teslimi bulunup bulunmadığı araştırılmadan ve bulunuyorsa bunlara ilişkin belgeler getirtilmeden yazılı şekilde hüküm kurulması usul ve yasaya aykırı olup bozma nedenidir.

Kabule göre de yaşlılık aylığının, talep tarihini takip eden aybaşından itibaren bağlanması gerekirken talep tarihi olan 23/06/2011 tarihi itibariyle yaşlılık aylığı almaya hak kazandığının tespitine karar verilmesi hatalı olmuştur.

Yapılacak iş, davacının teslim ettiği ürün bedellerinden 1995 yılından sonra prim kesintisi yapılıp yapılmadığı araştırılarak, kesintiye ve ürün teslimine ilişkin belgeleri getirtmek, davacının 1479 sayılı Yasa kapsamındaki sigortalılığının sona erdiği 25/02/1999 tarihinden sonra prim kesintisi veya ürün taslimi bulunmaması halinde Tarım Bağ-Kur sigortalılığının tespiti yönündeki talebi reddetmek, bulunması halinde ise, yukarıda anlatılan ilkeler ışığında davacının Tarım Bağ-Kur sigortalısı olduğu süreleri tespit etmek ve sonucuna göre yaşlılık aylığı şartlarının oluşup oluşmadığını belirlemekten ibarettir.

O halde, davalı Kurumun bu yönleri amaçlayan temyiz itirazları kabul edilmeli ve hüküm bozulmalıdır.