Yargıtay 21. Hukuk Dairesi E.2013/1269 K.2014/1761

Davacı, davalılardan işverene ait işyerinde geçen çalışmalarının tespitine karar verilmesini istemiştir. Mahkeme ilamında belirtildiği şekilde, isteğin reddine karar vermiştir. Hükmün davacı vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldıktan ve Tetkik Hakimi tarafından düzenlenen raporla dosyadaki kağıtlar okunduktan sonra işin gereği düşünüldü ve aşağıdaki karar tesbit edildi.

KARAR

1-Dosyadaki yazılara, toplanan delillere, hükmün dayandığı gerektirici nedenlere göre davacının aşağıdaki bendin kapsamı dışında kalan temyiz itirazlarının reddine,

2-Dava, davacının davalı şirketlerin ihale ile aldığı Mersin Devlet Hastanesi Kadın Doğum Servisi; aynı bölümün yemekhanesi, C. H..O.... Lisesi yemekhanesi, Mersin Valiliği yemekhanesinde aşçılık ve temizlik işlerine baktığını ileri sürerek 1991 Kasım ayı ile 01/09/2002 tarihi arasında geçen çalışmalarının tespiti istemine ilişkindir.

Mahkemece, davanın reddi ile hükümde yazılı şekilde karar verilmiş ise de bu sonuca eksik araştırma ve inceleme ile gidilmiştir.

Davanın yasal dayanağını oluşturan 506 sayılı Yasa'nın 79/10. ve 5510 sayılı Yasa'nın 86/9. maddeleri bu tip hizmet tespiti davaları için özel bir ispat yöntemi öngörmemiş ise de, davanın niteliği kamu düzenini ilgilendirdiği ve bu nedenle özel bir duyarlılık ve özenle yürütülmesi gerektiği Yargıtay'ın ve giderek Dairemizin yerleşmiş içtihadı gereğidir.

Bu tür davalarda öncelikle davacının çalışmasına ilişkin belgelerin işveren tarafından verilip verilmediği yöntemince araştırılmalıdır. Bu koşul oluşmuşsa işyerinin gerçekten var olup olmadığı kanun kapsamında veya kapsama alınacak nitelikte bulunup bulunmadığı eksiksiz bir şekilde belirlenmeli daha sonra çalışma olgusunun varlığı özel bir duyarlılıkla araştırılmalıdır.

Çalışma olgusu her türlü delil ile ispat edilebilirse de çalışmanın konusu niteliği, başlangıç ve bitiş tarihleri hususlarında tanık sözleri değerlendirilmeli, dinlenen tanıkların davacı ile aynı dönemlerde işyerinde çalışmış ve işverenin resmi kayıtlara geçmiş bordro tanıkları yada komşu işverenlerin aynı nitelikte işi yapan ve bordrolarına resmi kayıtlarına geçmiş çalışanlardan seçilmesine özen gösterilmelidir. Bu tanıkların ifadeleri ile çalışma olgusu hiçbir kuşku ve duraksamaya yer vermeyecek şekilde belirlenmelidir. Yargıtay Hukuk Genel Kurulunun 16.9.1999 gün 1999/21-510-527, 30.6.1999 gün 1999/21-549-555- 3.11.2004 gün 2004/21- 480-579 sayılı kararları da bu doğrultudadır.

Dosyadaki kayıt ve belgelerden, davacının davalı şirketler nezdinde geçen çalışmalarına ilişkin 03/02/2000, 11/06/2001, 09/05/2002 tarihli işe giriş bildirgelerinin Kurum'a verildiği, davacıya ait hizmet cetveli incelendiğinde 01/05/1992-24/09/2002 tarihleri arasında davalı şirketler ( N....-İş Sosyal Hizmetler Müteahhitliği İthalat İhracat Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi ve Aknet Tem.Tur.Taah.Tic.Ltd. Şti. ) ve dava dışı N...

Ltd.Şti tarafından fasılalı olarak toplam 1502 gün hizmet bildiriminde bulunulduğu, davalı A... Tem.Tur.Taah.Tic.Ltd.

Şti. ye ait 2000/2-2002/3. dönemlerine ait bordroların getirtildiği, davacıya ait kaydın bu bordrolarda yer aldığı, davalı N...-İş Ltd.Şti. ye ait dönem bordrolarının celp edilmediği, davacının çalışmasının geçtiği iddia olunan Valilik ve Devlet Hastanesi'ne davalı şirketlere ait ihale evraklarının ve çalıştırılan işçi listelerinin sorulduğu, aynı şekilde çalışmanın geçtiği iddia olunan C.. H. O..

Lisesi Müdürlüğü'ne tüm dönemler için davalı şirketlere ait ihale evraklarının ve çalıştırılan işçi listelerinin sorulmadığı, Valiliğe ait 08/02/2010 tarih ve 1386 sayılı yazı cevabı ile Ned-İş Şirketi ile ilgili yapılan hizmet alım sözleşmesi ve ilgili evrakların saklama süresi dolduğundan sadece A... Tem.Tur.Taah.Tic.Ltd.

Şti. ile ilgili olarak çalışanlar listesi ve en son yapılan hizmet alım sözleşmesi ve eklerinin dosyaya ibraz edilmiş olduğunun bildirildiği; listede davacının çalışmasına ilişkin kaydın bulunmadığı, Teftiş Kurulu Başkanlığı'nın 16/05/2002 tarih ve 48/Sor.42 no lu raporu ile davacı sigortalının 09/05/2002 tarihli işe giriş bildirgesinin Kurum'a verildiğinin görüldüğü ve A... Tem.Tur.Taah.Tic.Ltd.

Şti. de geçen çalışmasının tespit edildiğinin belirtildiği, davacı tanıklarının dinlenildiği, bilirkişi raporunun mahkemeye sunulduğu anlaşılmaktadır.

Yapılacak iş, davacıya hangi kamu kurumlarının hangi bölümlerinde çalıştığını açıklatıp buna göre Kurumların ihale aldığı şirketlerden ihale sözleşmelerinin getirtilerek sözleşmenin hangi süreleri kapsadığının tespiti ile bu sürelerde çalışan bordro tanıklarının ve diğer Kurum çalışanlarının beyanlarına başvurmak, dinlenen bordro ve diğer Kurum işyeri tanıklarının çalışma süresini tereddütsüz belirlemek amacıyla gerek görüldüğü takdirde hizmet döküm cetvellerini getirtmek, ihale dönemi kapsamı dışında kalan sürelere ilişkin olarak davacının çalıştığı bölümde görevli personele ait nöbet ve çalışma çizelgelerini istemek,

ihale kapsamında olmayan dönemlerde davacının da dahil olduğu davalı yüklenici şirket görevlilerinin çalışıp çalışmadığını araştırmak, davanın nitelikçe kamu düzenini ilgilendirdiği nazara alınıp araştırmanın genişletilerek tüm deliller birlikte değerlendirilerek sonucuna göre karar vermekten ibarettir.

Mahkemece, bu maddi ve hukuki olgular göz önünde tutulmaksızın eksik inceleme ve araştırma ile yazılı şekilde hüküm kurulması usul ve yasaya aykırı olup bozma nedenidir. O halde, davacının bu yönleri amaçlayan temyiz itirazları kabul edilmeli ve hüküm bozulmalıdır.