Yargıtay 21. Hukuk Dairesi E.2013/13681 K.2013/20545

Davacı, iş kazası sonucu maluliyetinden doğan maddi ve manevi tazminatın ödetilmesine karar verilmesini istemiştir. Mahkeme ilamında belirtildiği şekilde, isteğin kısmen kabulüne karar vermiştir. Hükmün, davalılardan ... İnşaat Makine Sanayi ve Tic. Ltd .Şti. ile ... Oyak Sigorta A.Ş. vekilleri tarafından temyiz edilmesi üzerine temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldıktan ve Tetkik Hakimi ... tarafından düzenlenen raporla dosyadaki kağıtlar okunduktan sonra işin gereği düşünüldü ve aşağıdaki karar tespit edildi.

KARŞI OY

Davalı araç sürücüsü ..., davalı ... tarafından sigortalanan diğer davalı ...'nın maliki ve işleteni olduğu asfalt malzemesi taşıyan araçla geri manevra yaparken davalı işveren ... İnş. Şti. elemanı olarak çalışan davacıya çarparak yaralanmasına sebebiyet vermiştir. Davacı bundan dolayı davalılara karşı maddi ve manevi tazminat davası açmıştır. Olay yerel mahkemece iş kazası olarak nitelendirilmiştir.

Olayda davalı araç sürücüsü ..., işveren ... şirketi ve dava dışı elik yapı kusurlu bulunmuş, araç işleteni davalı ... ise kusurlu bulunmamıştır. Davalı araç maliki hakkında açılan davanın husumet nedeniyle reddine, davalı işveren, araç sürücüsü ile sigorta şirketi hakkında ise tazminattan sorumlu tutulmasına karar verilmiştir. Karar, davalı ... ile davalı işverence temyiz edilmiştir. Davacı taraf ise kararı temyiz etmemiştir.

Davaya konu somut olayda, davalı ... 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu'nun 85. maddesine göre işleten sıfatıyla asıl sorumlu olan kişidir. Davalı ... ise asıl sorumlu olan işletenin sorumluluğunu teminat altına almaktadır. İşletenin sorumluluğu için herhangi bir kusur incelemesine gerek bulunmamasına rağmen her nedense yerel mahkemece kusur incelemesi yapılarak işleten kusursuz bulunmuştur. Sigortacı, işletenin sorumluluğunu teminat altına alması nedeniyle sorumludur.

Kanunun 91. maddesinin “İşletenlerin, bu Kanunun 85 inci maddesinin birinci fıkrasına göre olan sorumluluklarının karşılanmasını sağlamak üzere mali sorumluluk sigortası yaptırmaları zorunludur” hükmü ile sigortacının sorumluluğu işletenin sorumluluğu esasına dayandırılmıştır. Nitekim 86. madde de öngörülen işletenin sorumluluktan kurtulması hallerinde sigortacının da bundan yararlanması halefiyet ilkesinin bir gereğidir.

İşleten 2918 sayılı kanunda sınırlı olarak sayılan haller dışında, sigorta şirketi de her halükarda sorumludur.

Karayolları Trafik Kanunu'nun 86. maddesinde, işleten veya araç işleticisinin bağlı olduğu teşebbüs sahibi kendisinin veya eylemlerinden sorumlu tutulduğu kişilerin kusuru bulunmaksızın ve araçtaki bir bozukluk kazayı etkilememiş olmaksızın kazanın bir mücbir sebepten veya zarar görenin veya bir üçüncü kişinin ağır kusurundan ileri geldiğini ispat ederse sorumluluktan kurtulur hükmü ile işletenin ve dolayısıyla onun sorumluluğunu üstlenen zorunlu mali sorumluluk sigortacısının sorumluluktan kurtulma halleri düzenlenmiştir.

Diğer yandan, aynı kanunun 92. maddesinde zorunlu mali sorumluluk sigortasının kapsamı dışında kalan hususlar sıralanmış olup, 92/a bendinde "işletenin eylemlerinden sorumlu tutulduğu kişilere karşı yöneltilebileceği talepler” 92/b bendinde ise, “işletenin eşinin, usul ve fürunun, kendisini evlat edinme ilişkisi ile bağlı olanların ve birlikte yaşadığı kardeşlerinin mallarına gelen zararlar nedeniyle ileri sürebilecekleri taleplerinin” zorunlu mali sorumluluk sigortası kapsamı dışında kaldığı belirtilmiştir.

Keza bu maddeye paralel olarak Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası Genel Şartlarının A-3 maddesinde teminat kapsamı dışında kalan hususlar düzenlenmiştir.

Somut olay bakımından ise işletenin sorumlu olmadığı yargı kararı ile tespit edilmiştir. İşletenin sorumsuzluğu kararın davacı tarafça temyiz edilmemesi nedeniyle artık kesinleşmiştir. Keza kararı temyiz eden işveren taraf da araç malikinin sorumlu tutulması gerektiğine ilişkin olarak temyiz dilekçelerinde bir iddiada bulunmamışlardır. Aynı husus kararı temyiz eden sigorta şirketi açısından da söz konusu olduğu için araç malikinin kazadan dolayı sorumsuzluğu yargı kararı kesinleşmiş olmaktadır. Asıl sorumlu olan işletenin yargı kararı ile sorumlu olmaktan çıkarılması durumunda sigorta şirketini sorumlu saymak mümkün olmayacağından davalı ... şirketinin temyiz itirazları yerindedir. Bu nedenle, sayın çoğunluğun yerel mahkeme kararının onanmasına ilişkin kararına katılmamaktayım.12/11/2013