Yargıtay 21. Hukuk Dairesi E.2013/19165 K.2014/1245

Davacı, Kuruma borçlu olmadığının tespitiyle, yapılan icra takibinin iptaline karar verilmesini istemiştir. Mahkeme ilamında belirtildiği şekilde, isteğin kabulüne karar vermiştir. Hükmün, davalı vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldıktan ve Tetkik Hakimi ..... tarafından düzenlenen raporla dosyadaki kağıtlar okunduktan sonra işin gereği düşünüldü ve aşağıdaki karar tespit edildi.

KARAR

1-Dosyadaki yazılara, toplanan delillere, hükmün dayandığı gerektirici nedenlere göre davalı Kurumun aşağıdaki bendin kapsamı dışındaki diğer temyiz itirazlarının reddine, 2-Dava, .....Sağ Sahil Sulama Birliğinin Kuruma olan prim borcundan dolayı davacının sorumlu olmadığının tespiti ile davacıya gönderilen ödeme emirlerinin iptali istemine ilişkindir. Mahkemece, yazılı olduğu şekilde istemin kabulüne karar verilmiştir.

506 sayılı SSK m.80 hükmüne göre. Kurumun süresinde ödenmeyen prim ve diğer alacaklarının tahsilinde 6183 sayılı Kanun hükümleri uygulanır. 6183 sayılı AATUHK m.58 uyarınca, Kurum alacakları yönünden tebliğ edilen ödeme emrine karşı açılacak davalar (7) günlük hak düşürücü süreye tâbidir. 6183 sayılı Kanun uyarınca yapılan takip nedeniyle; borçlu olmadığının tespitine ve takibin iptaline yönelik dava menfi tespit niteliğindedir.

Maddede belirtildiği gibi “böyle bir borcun olmadığı”,“kısmen ödendiği” veya “zamanaşımına uğradığı” yönündeki iddialar dışında yeni ve ayrı bir itiraz nedeni ileri sürülemez. Ayrıca İİK m.72 hükmüne benzer bir düzenlemeye 6183 sayılı Kanunda yer verilmediğinden (7) günlük hak düşürücü süreyi geçiren borçlunun, sonradan menfi tespit davası açma olanağı bulunmamaktadır.

Kanun koyucu, tahsili istenen alacağın kamusal nitelikte ve imtiyazlı oluşu nedeniyle; sürüncemede kalmaması, hızlı tahsil edilebilmesi için takibin kesinleşmesinden sonra, yeni ve ayrı bir menfi tespit davası açılması yönünde herhangi bir hüküm öngörmemiştir.

Bu durumda, takibin itiraz edilmeden veya dava açılmadan kesinleşmesi; yahut itirazın veya davanın hak düşürücü sürenin geçirilmesi ile reddine karar verilmesi hallerinde; kamu alacağı borçlusunun menfi tespit veya geri alım (istirdat) davası açabilmesi olanaksızdır. Ancak koşulları oluştuğu ve kanıtlandığı takdirde 506 sayılı Kanun m.84 hükmüne dayalı olarak, açılacak dava ile ödenen primlerin, Kurumdan geri istenmesi mümkündür.

Yargıtay Hukuk Genel Kurulu’nun 26.04.2006 gün ve 2006/21-198 Esas, 2006/249 Karar; 03.10.2007 gün ve 2007/21-623 Esas, 2007/717 Karar, 27.02.2008 gün ve 2008/21-139 Esas, 2008/204 Karar numaralı ilâmlarında da aynı görüş ve yaklaşım benimsenmiştir.

Ayrıca belirtmek gerekir ki, şayet davacı uyuşmazlık konusu ödenmeyen primlerin ait olduğu dönemde yönetim kurulu üyesi ise, artık bu kişinin üçüncü kişi olduğu da söylenemez.

Yukarıda açıklanan maddi ve yasal olgular karşısında, menfi tespite ilişkin eldeki davanın hak düşürücü süre içinde açılıp açılmadığının öncelikle belirlenmesi, hak düşürücü sürede açılmadığının tespiti halinde, esasa yönelik inceleme yapılmadan davanın bu nedenle reddine karar verilmesi; hak düşürücü süre içinde açıldığının belirlenmesi halinde ise, 6183 sayılı Kanun m.58'de belirtilen sınırlı itiraz nedenleri dikkate alınarak yapılacak inceleme ve değerlendirmeye göre karar verilmesi gerekmekedir.Mahkemece, belirtilen yasal yöntem izlenmeden, bilirkişi raporuna dayalı olarak karar verilmesi, usul ve yasaya aykırı olup, bozma nedenidir.

Bu nedenle, davalı Kurumun bu yönleri amaçlayan temyiz itirazları kabul edilmeli ve hüküm bozulmalıdır.