Yargıtay 21. Hukuk Dairesi E.2013/19230 K.2014/16858

Davacı, davalılardan işverene ait işyerinde geçen çalışmalarının tespitine, 13/01/2009 tarihinden itibaren emekli sayılmasına, hak ettiği emekli aylıklarının faiziyle tahsiline, Kurum işleminin iptaline karar verilmesini istemiştir. Mahkeme ilamında belirtildiği şekilde, isteğin kabulüne karar vermiştir. Hükmün taraf vekilleri tarafından temyiz edilmesi üzerine temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldıktan ve Tetkik Hakimi tarafından düzenlenen raporla dosyadaki kağıtlar okunduktan sonra işin gereği düşünüldü ve aşağıdaki karar tespit edildi.

KARAR

1-Dosyadaki yazılara, toplanan delillere, hükmün dayandığı gerektirici nedenlere göre tarafların aşağıdaki bendin kapsamı dışında kalan temyiz itirazlarının reddine,

2-Dava, davacının 01/01/1990 tarihi ila 2009 yılı arasında davalıya ait işyerinde geçen ve davalı Kuruma bildirilmeyen çalışmalarının tespiti ile 13/01/2009 tarihli tahsis talebini reddeden Kurum işleminin iptali, davacıya 13/01/2009 tarihli tahsis talebine istinaden yaşlılık aylığı bağlanması ve hak ettiği aylıkların 13/01/2009 tarihinden itibaren yasal faizi ile birlikte tahsili istemine ilişkindir.

Mahkemece, davacının davalı A.. Turizm Tesisleri Ticaret Limited Şirketi'nde 16/10/2003-15/06/2009 tarihleri arasında asgari ücretle kesintisiz olarak çalıştığının tespitine, davacının emeklilik talebine davalı SGK tarafından verilen 30/03/2009 tarih 4349471 sayılı red kararının iptaline yönelik davasının reddine karar verilmiştir.

Davanın yasal dayanağını oluşturan 506 sayılı Yasa'nın 79/10. ve 5510 sayılı Yasa'nın 86/9. maddeleri bu tip hizmet tespiti davaları için özel bir ispat yöntemi öngörmemiş ise de, davanın niteliği kamu düzenini ilgilendirdiği ve bu nedenle özel bir duyarlılık ve özenle yürütülmesi gerektiği Yargıtay'ın ve giderek Dairemizin yerleşmiş içtihadı gereğidir.

Dosyadaki kayıt ve belgelerden, davacının 01/08/1998-15/10/2003 tarihleri arasında geçen çalışmasının H.. A..Tur. ve Tic. Ltd. Şti.'ne ait işyerinden bildirildiği, davalıya ait işyerinden çalışmasının bildirilmediği, davalıya ait 1063257 sicil sayılı işyerinin 28/01/2005 tarihinde 506 sayılı Kanun kapsamına alındığı, Pozantı Mal Müdürlüğü'nün 16/11/2011 tarihli yazısı uyarınca davalı A.. Turizm Tesisleri ve Ticaret Ltd. Şti.'nin K.. Mah D/7...

Karayolu üzeri Pozantı adresinde faaliyet gösterdiği ve 17/01/1994 tarihinde otel, tuvalet akaryakıt ticareti faaliyetine başladığı, H.. A.. Tur. ve Tic. Ltd.

Şti.'nin aynı adreste 01/01/1996-31/12/2004 tarihleri arasında otel, tuvalet ve lokanta işletmeciliği faaliyeti bulunduğu, davacının 22/06/1998-31/07/1998 tarihleri arasında 1 ay 9 gün 1479 sayılı Yasa kapsamında Bağ-Kur sigortalılığının bulunduğu, davacının hizmet döküm cetvelinde bulunan bir kısım çalışmalarının davacıya ait olmadığı, başka bir K..

D..'e ait olduğunun bildirilmesine rağmen hangi çalışmaların davacıya ait olduğu hususunun açıklığa kavuşturulmadığı, dinlenen tanık beyanları davacının çalıştığı süreleri ve çalışmanın niteliğini belirlemeye yeterli olmadığı anlaşılmaktadır.

Yapılacak iş, mahkemece dinlenen tanıkların ifadeleri davacının çalıştığı süreleri tam olarak belirlemeye elverişli olmadığından gerekirse, tespiti istenen dönemde çalışması bulunan diğer bordro tanıklarının adresini Sosyal Güvenlik Kurumu ve zabıta marifetiyle araştırıp tespit ederek bu tanıkları dinlemek, bordrolarda adı geçen kişilerin adreslerinin tespit edilememesi veya bunların tanıklığıyla yetinilmediği taktirde, SGK ilgili il müdürlüğünden, gerekirse zabıta,

vergi dairesi ve meslek odası aracılığı ve muhtarlık marifetiyle işyerine o tarihte komşu olan diğer işyerlerinde uyuşmazlık konusu dönemde çalıştığı tespit edilen kayıtlı komşu iş yeri çalışanlarının; yoksa işyeri sahipleri araştırılıp tespit edilerek çalışmanın niteliği ile gerçek bir çalışma olup olmadığı yönünde yöntemince beyanlarını almak, davacının işe giriş ve çıkış sürelerini net belirlemek ve gerçek çalışma olgusunu somut ve inandırıcı bilgilere dayalı şekilde 506 sayılı Yasanın 2,6,9 ve 79/10 maddeleri gereğince kanıtladıktan sonra sonucuna göre karar vermek,

davalı Kurumdan davacının hizmet döküm cetvelinde görülen çalışmalardan hangilerinin davacıya ait olduğunu tereddüte yer vermeyecek şekilde bildirilmesini istemek ve askerlik borçlanması yapıp yapmadığını sormak, davacının sigortalılık süreleri net olarak belirlendikten sonra yaşlılık aylığına hak kazanıp kazanmadığını belirlemekten ibarettir.

Kabule göre de; davalı Kurum harçtan muaf olduğu halde yargılama giderlerine dahil edilmek suretiyle harç ödemekle yükümlü kılınması hatalı olmuştur. Mahkemece, bu maddi ve hukuki olgular gözönünde tutulmaksızın eksik inceleme ve araştırma ile yazılı şekilde hüküm kurulması usul ve yasaya aykırı olup bozma nedenidir. O halde, tarafların bu yönleri amaçlayan temyiz itirazları kabul edilmeli ve hüküm bozulmalıdır.