Yargıtay 21. Hukuk Dairesi E.2013/19653 K.2013/24297

Davacı, yurtdışında çalışmaya başladığı 07/04/1972 tarihinin Türkiye içinde sigortalılık başlangıç tarihi olduğunun tespitine, borçlanma talebinin geçerli olduğunun ve borçlanma sürelerinin 5510 sayılı Yasanın 4/1-a kapsamında değerlendirilmesi gerektiğinin ve başvuru tarihi esas alınarak ve günlük 9,46 TL'lik yurtdışı borçlanma bedeli alt sınırından prim ödeme hakkı bulunduğunun tespitine karar verilmesini istemiştir.

Mahkeme, ilamında belirtildiği şekilde, isteğin kısmen kabulüne karar vermiştir.

Hükmün, taraf vekilleri tarafından temyiz edilmesi üzerine temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldıktan ve Tetkik Hakimi ... tarafından düzenlenen raporla dosyadaki kağıtlar okunduktan sonra işin gereği düşünüldü ve aşağıdaki karar tesbit edildi.

KARAR

1- Dosyadaki yazılara, toplanan delillere, hükmün dayandığı gerektirici nedenlere göre davalı Kurumun ve davacının aşağıdaki bendin kapsamı dışındaki diğer temyiz itirazlarının reddine,

2- Dava, davacının yurt dışında geçen süreleri 3201 sayılı Kanun gereğince başvuru tarihinde Türk vatandaşı olma koşulu aranmaksızın borçlanma hakkı bulunduğunun ve yurt dışında sigorta başlangıcı olan 07.04.1972 tarihinin ülkemizde 4/1-a bendi kapsamında sigortalılık başlangıç tarihi olduğunun tespiti, borçlanma kapsamındaki sürenin 5510 sayılı Kanun'un 4/1-a bendi kapsamında geçmiş sigortalılık statüsü olarak kabulü ve borçlanma bedelinin başvuru tarihine göre belirlenmesi gerektiğinin tespiti istemine ilişkindir.

Mahkemece, davanın kısmen kabulü ile davacının Türk Vatandaşlığından çıktığı tarihe kadar, çalıştığı ve işsizlik arası birer yıllık süreleri ve ev kadını olarak Almanya'da geçirdiği süreleri borçlanabileceğinin, Türk Vatandaşlığından çıkmadan önce Almanya'daki sürelerini borçlanması ve borç bedelini ödemesi halinde Türkiye'deki hizmet başlangıç tarihinin Almanya Rant Sigortasına başlangıç tarihi olan 07.04.1972 tarihi olduğunun, borçlandığı sürenin 4/1-b kapsamında olduğunun, davacının borçlanma talebinde bulunduğu 2012 yılı 1.döneminde geçerli olan 1 günlük borçlanma tutarının alt sınırından yurtdışı sürelerini borçlanması gerektiğinin tesbitine, fazla istemin reddine karar verilmiştir.

Davacının 13.12.2000 tarihinde izinle Türk vatandaşlığından çıktığı anlaşılmakla davacının Türk Vatandaşlığından çıktığı tarihe kadar, çalıştığı ve işsizlik arası birer yıllık süreleri ve ev kadını olarak Almanya'da geçirdiği süreleri borçlanabileceğinin ve davacının borçlanma talebinde bulunduğu 2012 yılı 1.döneminde geçerli olan 1 günlük borçlanma tutarının alt sınırından yurtdışı sürelerini borçlanması gerektiğinin tesbitine, Türkiye'de

31.05.2012 borçlanma talep tarihinden önce 4/1-a bendi kapsamında sigortalılığı bulunmayan davacının borçlanmasının 4/1-b kapsamında yapılması gerektiğinin tespiti ile borçlanma kapsamındaki sürenin 5510 sayılı Kanun'un 4/1-a bendi kapsamında geçmiş sigortalılık statüsü olarak kabulü isteminin reddine karar verilmesi doğrudur.

Ne var ki 04.04.1953 doğumlu davacının Almanya'da eylemli çalışması 03.12.1973 tarihinde başlamakta olup öncesinde 07.04.1972-14.07.1972 tarihleri arasında geçen süre gebelik/anne bakımı süresi olup bu dönemde uzun vadeli sigorta kolları primine tabi fiili çalışması bulunmadığından 07.04.1972 tarihinin ülkemizde sigortalılık başlangıç tarihi olarak kabulü mümkün değildir.

Öte yandan uluslararası sözleşmeye dayalı olarak ülkemizde sigortalılık başlangıç tarihinin tespiti için borçlanma veya borçlanma tutarının ödenmesi koşul olmadığı gibi şarta bağlı hüküm de kurulamaz.

Mahkemece, 03.12.1973 tarihinin ülkemizde sigortalılık başlangıç tarihi olarak tespitine karar verilmesi gerekirken borçlanma koşulu bulunmadığı halde davacının "Almanya'daki sürelerini borçlanması ve borç bedelini ödemesi" şartına bağlı olarak hüküm kurulması usul ve yasaya aykırı olup bozma nedenidir.

Ne var ki bu yanlışlığın giderilmesi yeniden yargılama yapılmasını gerektirmediğinden HUMK’un 438/7. maddesi uyarınca hüküm bozulmamalı, düzeltilerek onanmalıdır.