Yargıtay 21. Hukuk Dairesi E.2013/19732 K.2014/6549

Davacı, murisi 01/10/1994-25/09/1999 tarihleri arasında Tarım Bağ-Kur sigortalısı olduğunun tespitiyle, 6111 sayılı Yasa'dan faydalanmasına karar verilmesini istemiştir. Mahkeme bozmaya uyarak ilamında belirtildiği şekilde, isteğin kısmen kabulüne karar vermiştir. Hükmün taraf vekillerince temyiz edilmesi üzerine temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldıktan ve Tetkik Hakimi S.T. H. tarafından düzenlenen raporla dosyadaki kağıtlar okunduktan sonra işin gereği düşünüldü ve aşağıdaki karar tesbit edildi.

KARAR

1-Dosyadaki yazılara, toplanan delillere, hükmün dayandığı gerektirici nedenlere göre tarafların, aşağıdaki bendin kapsamı dışındaki diğer temyiz itirazlarının reddine,

2-Dava, davacının murisi A.K.'in 01/10/1994-25/09/1999 tarihleri arasında Tarım Bağ-Kur sigortalısı olduğunun tespiti ve 6111 sayılı Yasadan yararlandırılması istemine ilişkindir.

Dairemizin, 10/12/2012 tarih, 2012/19418 Esas, 2012/22645 Karar sayılı bozma kararı üzerine, mahkemece,davacının murisi A.K.'in 01/10/1994-01/10/1998 tarihleri arasında 2926 sayılı Yasa kapsamında Tarım Bağ-Kur sigortalısı olduğunun tespiti ile, 6111 sayılı Yasa kapsamında borcu bulunmadığından bu konuda karar verilmesine yer olmadığına karar verilmiştir.

Yargıtay'ın ve giderek Dairemizin yerleşmiş kararları; Kurumun prim alacaklarını Bakanlar Kurulu kararı ile ürün bedellerinden tevkifat suretiyle tahsil etmesi halinde, Bağ-Kur’un prim ödenmesine rağmen, sigortalıyı re’sen kayıt ve tescil etmemesi, yasanın kendisine yüklediği re’sen tescil yükümlülüğüne aykırılık teşkil ettiğinden, prim tevkifatının yapıldığı tarihi izleyen aybaşından itibaren sigortalı olarak kabulü gerektiği yönündedir.

İlk prim kesintisini izleyen yıllarda prim kesintisi veya ürün tesliminin gerçekleştiğinin belirlendiği durumlarda, bu yıllar için de tespit kararı verilmesi gerekmektedir.

Tarım Bağ-Kur sigortalılığının temel koşulu 2926 sayılı Yasanın 2/1 ve 3/b maddelerinde belirtildiği gibi, tarımsal faaliyette bulunmaktır. Prim tevkifatına dayalı tespit davasında, salt ziraat odası ve kooperatif kaydı gibi belgelerin bulunması, davanın kabulü için yeterli değildir. Tarımsal faaliyetin sürdüğünün, faaliyete ilişkin olarak hangi tarımsal ürünlerin üretildiği, nereye satıldığı veya teslim edildiği gibi hususlar da somutlaştırılarak belirlenmelidir. Prim tevkifatı ve ürün tesliminin, iki yıla kadar olan süre dışında süreklilik arzettiği hallerde de, tarımsal faaliyetin sürekli olduğu kabul edilebilir.

Öte yandan, 25/02/2011 tarihinde yayımlanan 13/02/2011 tarihli 6111 sayılı Yasa'nın 18. maddesinde bu kanunun ilgili bölümlerindeki başvuru ve ödeme süresine ilişkin hükümler saklı kalmak kaydıyla bu kanun hükümlerinden yararlanmak isteyen borçluların bu kanunun yayımlandığı tarihi izleyen ayın sonuna kadar ilgili idareye başvuruda bulunmalarının şart olduğu bildirilmiş, Bakanlar Kurulunun 2011/1713 sayılı 30/04/2011 tarihli R.G. yayımlanan kararı ile bu süre kanunda belirtilen sürelerin bitiminden itibaren bir ay uzatılmıştır.

Hal böyle olunca 6111 sayılı Yasa'dan yararlanmak için en geç 31/05/2011 tarihine kadar SGK.'na müracaat etmek veya 31/05/2011 tarihine kadar 6111 sayılı Yasa'dan yararlanmak için dava açmak gerektiğinin kabulü gerekir.

6111 sayılı Yasanın 12/1.maddesine göre, 30/11/2010 tarihine kadar olan sigortalılık süresine ilişkin ödenmemiş sigorta primlerini 6111 sayılı Yasadan yararlanmak suretiyle ödenebilir.

Somut olayda, davacının murisi Aziz Köken'in 01/10/1998-25/09/1999 tarihleri arasında 2926 sayılı Yasa kapsamında Tarım Bağ-Kur sigortalısı olarak kayıt ve tescil edildiği, teslim ettiği ürün bedellerinden 1994/4. ayda prim kesintisi yapıldığı anlaşılmasına rağmen bu tarihten sonra prim kesintisi veya ürün teslimi bulunup bulunmadığı araştırılmadan, bunlara ilişkin belgeler getirtilmeden 01/01/1995-01/10/1998 tarihleri arasındaki sürenin kabulüne karar verilmesi hatalı olduğu gibi,

Aziz Köken'in 01/10/1998-25/09/1999 tarihleri arasında tescilli olduğu sürelere ilişkin prim borcu bulunduğu ve tesciline karar verilecek süreler yönünden de prim borcu doğacağı gözönüne alınmadan, 6111 sayılı Yasa kapsamında borcu bulunmadığından bu konuda karar verilmesine yer olmadığına karar verilmesi usul ve yasaya aykırıdır.

Yapılacak iş, davacının murisinin 1994 yılından sonra ürün teslimi veya prim kesintisi bulunup bulunmadığını araştırarak, bunlara ilişkin belgeleri getirtmek, bu tarihten sonra prim kesintisi veya ürün teslimi bulunmaması halinde davacının murisinin 01/10/1994-31/12/1994 tarihleri arasında Tarım Bağ-Kur sigortalısı olduğunun tespitine karar vermek, bulunması halinde ise, yukarıda anlatılan ilkeler ışığında Tarım Bağ-Kur sigortalısı olduğu süreleri tespit etmek, suresinde 6111 sayılı Yasadan yararlanma hususunda Kuruma başvurusu olup olmadığı araştırılarak sonucuna göre karar vermekten ibarettir. O halde, tarafların bu yönleri amaçlayan temyiz itirazları kabul edilmeli ve hüküm bozulmalıdır.