Yargıtay 21. Hukuk Dairesi E.2013/19960 K.2014/2514

Davacılar murisinin, iş kazası sonucu ölümünden doğan maddi ve manevi tazminatın ödetilmesine karar verilmesini istemiştir. Mahkeme ilamında belirtildiği şekilde, isteğin kısmen kabulüne karar vermiştir. Hükmün, taraf vekilleri tarafından temyiz edilmesi üzerine temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldıktan ve Tetkik Hakimi ... tarafından düzenlenen raporla dosyadaki kağıtlar okunduktan sonra işin gereği düşünüldü ve aşağıdaki karar tesbit edildi.

KARAR

...Dosyadaki yazılara toplanan delillere kararın dayandığı gerektirici sebeplere, temyizin kapsamına göre davalının tüm davacının aşağıdaki bendin kapsamı dışında kalan sair temyiz itirazlarının reddi gerekmiştir.

...Dava, iş kazası sonucu ölen işçinin hak sahiplerinin maddi zararlarının giderilmesi istemine ilişkindir. Yargılama sırasında davacılar vekili dava dilekçesini ıslah ile maddi tazminat miktarını artırmış ve ayrıca dava dilekçesinde yer almayan manevi tazminat isteminde bulunmuştur.

Mahkemece, davacı eş ... ile çocuk ... ...’ın maddi tazminat istemlerinin kabulüne, davacı çocuklar ... ... ile ... ... ...’ın maddi zararları sigorta tahsisleri ilk peşin sermaye değerinin rücu edilebilir bölümü ile karşılandığından maddi tazminat istemlerinin reddine, davacı eş ve çocukların ıslahla istenen manevi manevi tazminat istemlerinin ise: “usulüne uygun açılmış dava bulunmadığından” bahisle reddine, karar verilmiş ve bu karar süresinde taraflarca temyiz edilmiştir.

Yerel mahkemenin maddi tazminata ilişkin kararı yerindedir. Islah yoluyla dava konusu olmayan bir istemin dava kapsamına alınması mümkün olmadığından, manevi tazminata ilişkin istemle ilgili olarak usulüne ilişkin bir davanın söz konusu olmadığına ilişkin değerlendirme de doğrudur. Ne var ki usulüne uygun açılmış bir davanın olmadığı kabul edildiği halde, “davacının ayrıca dava açma hakkı saklı kalmak üzere manevi tazminata ilişkin ıslah isteminin reddine” karar verilmek gerekirken, sanki bir dava varmışçasına, manevi tazminat isteminin reddine karar verilerek davalı yararına avukatlık ücreti takdir olunması isabetsizdir

Öte yandan, yargılama harç ve giderlerinin belirlenmesinde de hataya düşüldüğü görülmektedir. Harçlar Kanununa ekli (1) sayılı Tarifenin Yargı Harçları bölümünün A) III-...a) maddesi uyarınca karar tarihinde % 6,831 oranında hesaplanacak karar ve ilam harcından peşin alınan karar ve ilam harcı indirilerek kalan karar ve ilam harcının davalıdan alınması gerekir. Mahkemenin hüküm altına alınan tazminat miktarına göre karar ilam harcının 5.240,67-TL olduğuna ilişkin hesaplaması doğrudur, ne var ki dava açılırken 67,50-TL, ıslah sırasında ...677,55-TL olmak üzere peşin harç olarak yatırılan toplam tutar ...754,05-TL olup bunun mahsubu ile tahsili gereken bakiye harç ...486,62 olduğu halde bakiye harcın 273,...-TL olarak hüküm altına alınması suretiyle noksan harca karar verilmesi hatalıdır.

Yargılama giderlerine gelince: İki tarafın kısmen haklı çıkması halinde yargılama giderlerinin paylaştırılacağına ilişkin HMK’nun 326/...maddesindeki düzenleme yargılama harçları için uygulanmaz. Çünkü davanın reddi hariç harç daima davalıya yüklenir. Zira harç zaten haksız çıkılan oranda hüküm olunur. Yani mahkûm edilen miktara göre verilir. Bu nedenle reddedilen dava bölümü için ayrıca ret harcı verilmez. Hal böyle olunca da davanın kısmen reddi nedeniyle yargılama giderleri bölüştürülürken davacı tarafça dava açılırken ve ıslah sırasında yatırılan harçların da bölüştürülmesi usul ve yasaya aykırı olmuştur.

Mahkemece bu maddi ve hukuki olgulara aykırı yazılı şekilde karar verilmesi usul ve yasaya aykırı olup bozma nedenidir

Ne var ki, bu yanlışlıkların giderilmesi yeniden yargılama yapılmasını gerektirmediğinden HUMK’nun 438/7. maddesi uyarınca hüküm bozulmamalı düzeltilerek onanmalıdır.