Yargıtay 21. Hukuk Dairesi E.2013/2034 K.2014/2798

Davacı, emekli aylığın kesilmesine ve ödenen aylıkların istenmesine ilişkin Kurum işleminin iptaline karar verilmesini istemiştir. Mahkeme, ilamında belirtildiği şekilde, isteğin kabulüne karar vermiştir. Hükmün, davalı vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldıktan ve Tetkik Hakimi tarafından düzenlenen raporla dosyadaki kağıtlar okunduktan sonra işin gereği düşünüldü ve aşağıdaki karar tesbit edildi.

KARAR

Dava, 01/10/1999 tarihinde 3201 sayılı yasa kapsamında borçlanma yaparak yaşlılk aylığı almaya başlayan davacının SGDP'ye tabi çalışmasının bulunduğu gerekçesiyle ödenen yaşlılık aylıkların borç kaydedilmesine ilişkin Kurum işleminin iptali istemine ilişkindir. Mahkemece, davacının davasının kabulü ile davacının emekli aylığının kesilmesine ilişkin kurum işleminin iptaline, aylığın kesilmesi nedeniyle 18.01.2009-31.12.2009 dönemine ait yersiz ödeme olarak belirlenen 8.871.96 TL nin kuruma iadesi talebine ilişkin kurum işleminin iptaline karar verilmiştir.

Dosyadaki kayıt ve belgelerden, davacının 01/01/1974-02/07/1987 tarihleri arasında İsviçre'de geçen 4301 gün çalışma süresini borçlanarak bedelini Kuruma ödediği, davacının 15/09/1999 tarihinde tahsis talebinde bulunduğu ve davacıya 4301 gün yurt dışı borçlanması, 1380 gün SSK çalışması ve 2124 gün Bağ-Kur hizmeti olmak üzere toplam 8305 gün üzerinden 01/10/1999 tarihi itibariyle SSK kapsamında yaşlılık aylığı bağlandığı,

Yurtdışı Hizmetler Daire Başkanlığından Antalya Sosyal Güvenlik İl Müdürlüğüne yazılan 26/01/2012 tarihli yazıda davacının 01/01/2009 tarihinde 4b kapsamında çalışmaya başladığının ve davacının iş yeri faaliyetinin 31/12/2009 tarihinde son bulduğunun anlaşılması nedeniyle 18/01/2009-31/12/2009 tarihleri arasında ödenen 8.871,96 TL'nin davacıdan tahsil edilmesi gerektiğinin bildirildiği, davacının 01/01/2009-31/12/2009 tarihleri arasında SGDP ödemesi yaptığı anlaşılmaktadır.

Uyuşmazlık, davacının yaşlılık aylığı almaya başladığı 01/10/1999 tarihinden sonra 5510 sayılı Yasa'nın 4/b (mülga 1479 sayılı Yasa) kapsamındaki çalışmalarının devam etmesi nedeniyle 3201 sayılı Yasa'nın 6. maddesinden yararlanarak bağlanan yaşlılık aylığının geri alınıp alınamayacağı noktasında toplanmaktadır.

Yaşlılık aylığı yazılı istek tarihinde yürürlükte bulunan, 5754 sayılı Yasa'nın 79. maddesi ile değişik 3201 sayılı Yasa'nın 6/B maddesine göre Kanun hükümlerinden yararlanmak suretiyle aylık bağlananlardan Türkiye'de sigortalı çalışmaya başlayanların aylıkları, tekrar çalışmaya başladıkları tarihten itibaren kesilir. 31.5.2006 tarihli ve 5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanununun sosyal güvenlik destek primi hakkındaki hükümleri, bu Kanun hükümlerinden yararlanmak suretiyle aylık bağlananlar için uygulanmaz.

3201 sayılı Yasa'nın 6/B maddesi 5997 sayılı Kanun'un 15. maddesi ile değiştirilmiş olup Yasa'nın yürürlüğe girdiği 19.06.2010 tarihinden itibaren Türkiye'de sigortalı olarak çalışmaya başlayanlar hakkında 31/5/2006 tarihli ve 5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanununun sosyal güvenlik destek primine tabi olarak çalışılmasına ilişkin hükümleri uygulanır.

3201 sayılı yasa kapsamında borçlanma yaptıktan sonra yaşlılık aylığı almaya başlayan kişilerin 5510 sayılı Yasa'nın 4/b (mülga 1479 sayılı Yasa) kapsamındaki çalışmalarının devam ettiğinin tespit edilmesi durumunda 5754 sayılı Yasa'nın 79. maddesi ile değişik 3201 sayılı Yasa'nın 6/B maddesine göre çalışmanın başladığı tarihinden itibaren yaşlılık aylığı almaları mümkün değildir.

3201 sayılı Yasa'nın 6/B maddesi 5997 sayılı Kanun'un 15. maddesi ile değiştirilerek Yasa'nın yürürlüğe girdiği 19/06/2010 tarihinden itibaren Türkiye'de sigortalı olarak çalışmaya başlayanlar hakkında 31/05/2006 tarihli ve 5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanununun sosyal güvenlik destek primine tabi olarak çalışılmasına ilişkin hükümlerin uygulanacağı ifade edilmiş ise de bu kuralın Yasa'nın yürürlüğe girdiği tarihten önceki uyuşmazlıklara uygulanması mümkün değildir.

Bu durum Yargıtay Hukuk Genel Kurulunun 15/06/2012 tarih 2012/1-196 Esas 2012/396 Karar sayılı kararında da belirtilmektedir.

Somut olayda, davacı dava dilekçesinde 01/01/1999-18/06/2010 tarihleri arasında şirket ortaklığının devam ettiğini bildirmiş ve 01/01/2009-31/12/2009 tarihleri arasında SGDP ödemesi yapmış ise de davacının bu tarihlerdeki çalışmasının neye dayandığı konusunda bir araştırma yapılmamış ve davacının çalışmasının hangi tarihlerde devam ettiği net olarak tespit edilmemiştir.

Bu nedenle ilk olarak davacının çalışmasının hangi tarihlerde ne şekilde devam ettiği net şekilde tespit edilmeli ve davaya konu Kurum işleminde belirtilen tarihlerde çalıştığının tespit edilmesi halinde yukarıda bahsedilen hükümler çerçevesinde davanın reddine karar verilmelidir.

Mahkemece bu maddi ve hukuki olgular gözetilmeksizin yazılı şekilde karar verilmiş olması usul ve yasaya aykırı olup bozma nedenidir.

O halde, davalı Kurum vekilinin bu yönleri amaçlayan temyiz itirazları kabul edilmeli ve hüküm bozulmalıdır.