Yargıtay 21. Hukuk Dairesi E.2013/20968 K.2014/1554

Davacı, 3201 sayılı Kanun'a göre yurtdışı borçlanma hakkı bulunduğunun, sigortalılık başlangıç tarihinin Alman Rant sigortasına giriş tarihi olan 25/03/1987 olarak kabul edilmesi gerektiğinin ve yurtdışı borçlanmasının 5510 sayılı Yasa'ya göre 4/1-a (SSK) kapsamında sayılmasına karar verilmesini istemiştir. Mahkeme ilamında belirtildiği şekilde, isteğin reddine karar vermiştir. Hükmün, davacı vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldıktan ve Tetkik Hakimi .... tarafından düzenlenen raporla dosyadaki kağıtlar okunduktan sonra işin gereği düşünüldü ve aşağıdaki karar tesbit edildi.

KARAR

1-Dosyadaki yazılara, toplanan delillere, hükmün dayandığı gerektirici nedenlere ve temyiz nedenlerine göre davacının aşağıdaki bendin kapsamı dışındaki diğer temyiz itirazlarının reddine,

2-Dava, davacının yurtdışında Türk vatandaşı olarak geçen süreyi borçlanma talep tarihinde Türk vatandaşı olma şartı aranmaksızın 3201 sayılı Yasa'ya göre borçlanma hakkı bulunduğunun tespiti ile sigorta başlangıcının 25.03.1987 olarak tespiti ile 5510 sayılı yasanın 4/1-a maddesi kapsamında borçlanabileceğinin tespiti istemine ilişkindir.

Mahkemece,ilk verilen kararda davanın kabulüne, davacının 3201 sayılı yasa kapsamında borçlanma hakkı bulunduğunun tespitine, kurum işleminin iptaline, sigorta başlangıcının 25.3.1987 tarihi olarak tespiti ile davacının 4/1-a kapsamında borçlanma yapabileceğinin tespitine karar verilmiştir.

Dairemizin 2013/8419 E.2013/10737 K. Sayılı 23.5.2013 tarihli bozma ilamı "Dava, davacının 3201 Sayılı Kanun'a göre yurtdışı borçlanma hakkı bulunduğunun, sigortalılık başlangıç tarihinin Alman Rant Sigortasına giriş tarihi olan 25.03.1987 olarak kabul edilmesi gerektiğinin ve yurtdışı borçlanmasının 5510 sayılı Kanun'un göre 4/1-a (SSK) kapsamında sayılması gerektiğinin tespiti istemine ilişkindir.

Mahkemece, davanın kabulü ile davalı Kurumun davacıya 3201 Sayılı Yasa uyarınca yurt dışı borçlanma imkanı tanımayan işleminin iptaline, davacının yurt dışında ev hanımı olarak geçen ve vatandaşlıktan çıktığı 01/07/2002 dönemine kadar talep ettiği gün sayısı kadar borçlanma hakkı tanınması gerektiğinin tespitine, borçlanma işlemlerinin davacının 5510 Sayılı Yasa'nın 4/1-a (SSK) kapsamında yapılması gerektiğinin tespitine ve sigorta başlangıcının 18 yaşını doldurduğu tarih olan 25/03/1987 tarihi kabul edilmesi gerektiğinin tespitine karar verilmiştir.Uyuşmazlık,

davacının yurtdışı hizmet borçlanmasına ait sürelerin 5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanununa göre hangi sigortalılık haline göre geçmiş sayılacağının belirlenmesi noktasında toplanmaktadır.

3201 sayılı Yurt Dışında Bulunan Türk Vatandaşlarının Yurt Dışında Geçen Sürelerinin Sosyal Güvenlikleri Bakımından Değerlendirilmesi Hakkında Kanun'un 5.maddesine 17.04.2008 tarih ve 5754 sayılı Kanun'un 79.maddesi ile eklenen (yürürlük tarihi 08.05.2008) 4.fıkraya göre "Yurtdışı hizmet borçlanmasına ait süreler 5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanununa göre hangi sigortalılık haline göre geçmiş sayılacağının belirlenmesinde.

Türkiye'de sigortalılıkları varsa borçlanma talep tarihindeki en son sigortalılık haline göre, sigortalılıkları yoksa aynı Kanunun 4 üncü maddesinin birinci fıkrasının (b) bendi kapsamında geçmiş sigortalılık süresi olarak kabul edilir." Somut olayda,

davacının borçlanma talep tarihi 05.10.2012 olup bu tarihten önce Türkiye'de 5510 sayılı Kanun'un (4/1-a) bendi kapsamında sigortalılığı bulunmadığından 3201 sayılı Kanun'un 5.maddesinin 4.fıkrasına göre yurtdışı hizmet borçlanmasına ait sürelerin 5510 sayılı Kanun'un (4/1-a) bendi kapsamında sigortalılık haline göre geçmiş sayılması mümkün olmadığından davacının bu yöndeki isteminin reddine karar verilmesi gerektiği halde mahkemece yerinde olmayan gerekçeyle davacının yurtdışı borçlanmasının 5510 sayılı Kanun'un (4/1-a) bendi kapsamında olduğunun tespitine karar verilmesi usul ve yasaya aykırı olup bozma nedenidir. " şeklindedir.

Dairemizin bozma ilamında davacının 5510 sayılı yasanın 4/1-a maddesi kapsamında borçlanma yapabilme talebinin reddi gerektiği belirtilmiş olup, 3201 sayılı yasa kapsamında borçlanma yapma hakkı bulunduğu ve sigorta başlangıcının 25.3.1987 tarihi olduğu bozma dışı kalarak kesinleşmiştir.

Somut olayda,davanın kısmen kabulü ile davacının yurtdışında Türk vatandaşı olarak geçen süreyi 5510 sayılı yasanın 4/1-b maddesi kapsamında borçlanma isteminin ve davacının sigorta başlangıcı tarihinin 25.3.1987 olduğu isteminin kabulüne ve 5510 sayılı yasanın 4/1-a kapsamında borçlanma talebinin reddi şeklinde karar verilmesi gerekirken yazılı biçimde davanın reddine karar verilmesi usul ve yasaya aykırı olup bozma nedenidir.

O halde davacının bu yönleri amaçlayan temyiz itirazları kabul edilmeli ve hüküm bozulmalıdır.