Yargıtay 21. Hukuk Dairesi E.2013/2187 K.2013/6039

Davacı, iş kazası sonucu maluliyetinden doğan maddi ve manevi tazminatın ödetilmesi davasının yapılan yargılaması sonunda; ilamda ... nedenlerle, davanın kısmen kabulüne ilişkin hükmün süresi içinde temyizen incelenmesi davacı vekilince istenilmesi ve de duruşma talep edilmesi üzerine, dosya incelenerek, işin duruşmaya tabi olduğu anlaşılmış ve duruşma için 06.12.2011 Salı günü tayin edilerek taraflara çağrı kağıdı gönderilmişti. Duruşma günü davacı vekili Avukat ... geldi.

Davalılar adına kimse gelmedi.

Duruşmaya başlanarak hazır bulunan Avukatların sözlü açıklamaları dinlendikten sonra duruşmaya son verilerek aynı gün Tetkik Hakimi ... tarafından düzenlenen raporla dosyadaki kağıtlar okunduktan sonra işin gereği konuşulup düşünüldü ve eksikliğin ikmali açısından geri çevrilmesine karar verilen dava dosyası yeniden Dairemize gelmiş ve 01/02/2013 tarihinde esasa kaydedilmiş olmakla dosya üzerinde yeniden yapılan inceleme sonucunda aşağıdaki karar tesbit edildi.

KARAR

1-Dosyadaki yazılara, toplanan delillere, hükmün dayandığı gerektirici nedenlere göre davacının aşağıdaki bendin kapsamı dışındaki diğer temyiz itirazlarının reddine,

2-Dava 04.06.1998 tarihinde meydana gelen iş kazası sonucu % 29,20 oranında sürekli iş göremezliğe uğrayan sigortalının maddi ve manevi zararlarının giderilmesi istemine ilişkindir.

Davacının davalılardan İnternational Hospital ... AŞ’ne ait hastanenin temizlik işlerini üstlenen davalı ... İnş Taah Tic San Ltd Şti’de temizlik elamanı olarak çalıştığı, olay günü hastane tarafından temin edilen ve hastane çalışanlarının taşındığı anlaşılan servis aracı ile evine giderken araç sürücüsünün tam kusurlu eylemi ile meydana gelen trafik iş kazasında %29,20 oranında sürekli işgöremezlik oluşacak biçimde yaralandığı, gerek davacının ve gerekse davalıların kusurlarının bulunmadığı, servis aracını temin edenin kusuru bulunmasa bile tazminattan sorumlu olacağı uyuşmazlık konusu değildir. Uyuşmazlık davalılardan İnternational Hospital ... AŞ’nin meydana gelen kaza nedeniyle kusuru bulunmasa bile tazminattan sorumlu olup olmayacağı noktasında toplanmaktadır.

Mahkemece, her ne kadar davalılardan İnternational Hospital ... AŞ’ne yönelik davanın kusuru bulunmadığı ve servis aracının işleteni olmadığından bahisle reddine karar verilmişse de varılan bu sonuç hatalı olmuştur.

Gerçekten, bir iş kazası sonucu, zarara uğrayan işçi veya hak sahiplerinin maddi veya manevi tazminat talepleri, ancak işveren veya kusurlu üçüncü kişilere karşı yöneltilebilir. Olay tarihinde yürürlükte bulunan 506 Sayılı Sosyal Sigortalar Kanunun 11/A (e) maddesinde açıkça gösterildiği üzere sigortalıların, işverence sağlanan bir taşıtla işin yapıldığı yere toplu olarak götürülüp getirilmeleri sırasında meydana gelen olaylar iş kazası olarak nitelendirilirler. Keza 1475 Sayılı Yasanın 1. ve 506 Sayılı Yasanın 5/2. maddesinde belirtildiği üzere; araçlar işyeri kapsamında kabul edilmişlerdir. Bu duruma göre servis düzeninin bulunduğu bir işyerinde sigortalıların emniyetli ve güvenli bir şekilde işyerine götürülüp getirilmeleri işveren yükümünde olan bir sorumluluktur.

İşverenin bu görevi kendi araç ve işçisiyle yapılabileceği gibi taşıma sözleşmesine bağlı olarak da yaptırması mümkündür. İşçi taşıma işinin işveren nam ve hesabına yapılması durumlarında, işçiye karşı sorumluluk doğrudan işverene aittir. Servis işini yüklenenle servisten yararlanan işçiler arasında, doğrudan hukuksal ilişki bulunmamaktadır. Bu nedenle; işverenin taşıma sırasında doğrudan sorumlu olacağı açıktır.

Somut olayda çözümlenmesi gereken sorun davalılar arasındaki hukuki ilişkinin işveren-aracı ya da asıl-alt işveren biçiminde olup olmadığıdır. Bu yönüyle davanın yasal dayanağını oluşturan ve olay tarihinde yürürlükte bulunan 1475 sayılı İ.K.’nun 1/son ve 506 sayılı Kanunun 87/2. maddeleri gereğince aracıdan söz edebilmek için öncelikle asıl işveren ve bunun tarafından ortaya konulan bir iş olmalı ve görülmekte olan bu işin bölüm ve eklentilerinden biri alt işverene devir edilmelidir.

Davalı İnternational Hospital ... AŞ’ne ait hastanede diğer davalı ... İnş Taah Tic San Ltd Şti’nin temizlik işlerinin yapımını üstlendiği dosya içerisindeki bilgi ve belgelerden açıkça anlaşılmaktadır. Hastanede verilen hizmetin bütünüyle anahtar teslimi devrinin söz konusu olmadığı ortadadır. Yapılan temizlik işinin sağlık alanında hizmet verilen iş yerinde yapılan işin gereği olduğu açıktır.

Hal böyle olunca ve özellikle, davalılar arasındaki hukuki ilişkinin mahiyetine göre davalı İnternational Hospital ... AŞ’nin işverenlik sıfatı ortadan kalkmadığından aralarındaki ilişkiyi asıl-alt işveren olarak değerlendirmek gerekir. Bunun sonucunda da İş Kanununun 1/son maddesi gereğince hüküm altına alınacak tazminattan asıl işveren olan İnternational Hospital ...

AŞ’nin de sorumluluğu yoluna gitmek gerekirken, davalılar arasındaki hukuki ve fiili durumun yanlış yorumlanarak, kusurunun bulunmadığı ve işleten olmadığından bahisle davalı İnternational Hospital ... AŞ’ne yönelik davanın reddine karar verilmesi hatalıdır.

Mahkemece bu maddi ve hukuki olgulara aykırı biçimde ... şekilde hüküm kurulması usul ve yasaya aykırı olup bozma nedenidir. O halde, davacının bu yönleri amaçlayan temyiz itirazları kabul edilmeli ve hüküm bozulmalıdır.