Yargıtay 21. Hukuk Dairesi E.2013/22153 K.2014/3238

Davacı, davalılardan işverene ait işyerinde geçen çalışmalarının tespitine karar verilmesini istemiştir. Mahkeme, ilamında belirtildiği şekilde, isteğin kabulüne karar vermiştir. Hükmün, davalılardan Kurum vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldıktan ve Tetkik Hakimi tarafından düzenlenen raporla dosyadaki kağıtlar okunduktan sonra işin gereği düşünüldü ve aşağıdaki karar tesbit edildi.

KARAR

Dava, davacının davalıya ait işyerinde 01.04.1991-31.12.2007 tarihleri arasında kesintisiz geçen ve Kuruma eksik bildirilen çalışma sürelerinin tesbiti istemine ilişkindir.

Mahkemece davanın kabulü ile davacının belirtilen tarihler arasında kesintisiz çalıştığı kabul edilerek Kuruma eksik bildirilen çalışmaların tespitine karar verilmiştir.

Dosyadaki kayıt ve belgelerden; davalı Şirket adına tescilli 8355 sicil nolu işyerinden davacının 01.04.1991 tarihinde işe başladığını gösterir işe giriş bildirgesinin verildiği, aynı işyerinden 01.04.1991 tarihinden itibaren hizmet bildirilmeye başlandığı, bazı yıllarda tam bildirim yapıldığı ancak 2003, 2004, 2005, 2006, 2007 yıllarında yıllarda 2. dönemden itibaren çalışmaların bildirildiği anlaşılmaktadır.

Uyuşmazlık nitelikçe 506 sayılı Yasa'nın 79. maddesinden kaynaklanan davalı işyerinde geçen ve kuruma bildirilmeyen hizmet süresinin tesbitine ilişkindir. Bu tip hizmet tesbiti davaları için özel bir ispat yöntemi öngörmemiş ise de davanın niteliği kamu düzenini ilgilendirdiği ve bu nedenle özel bir duyarlılık ve özenle yürütülmesi gerektiği Yargıtay'ın ve giderek Dairemizin yerleşmiş içtihadı gereğidir.

Bu tür davalarda öncelikle davacının çalışmasına ilişkin belgelerin işveren tarafından verilip verilmediği yöntemince araştırılmalıdır. Bu koşul oluşmuşsa işyerinin gerçekten var olup olmadığı kanun kapsamında veya kapsama alınacak nitelikte bulunup bulunmadığı, işin niteliği, sürekli veya sezonluk nitelikte olup olmadığı eksiksiz bir şekilde belirlenmeli daha sonra çalışma olgusunun varlığı özel bir duyarlılıkla araştırılmalıdır.

Çalışma olusu her türlü delille ispat edilebilir ise de çalışmanın konusu niteliği başlangıç ve bitiş tarihleri hususlarında tanık sözleri değerlendirilmeli, dinlenen tanıkların davacı ile aynı dönemlerde işyerinde çalışmış ve işverenin resmi kayıtlara geçmiş bordro tanıkları yada komşu işverenlerin aynı nitelikte işi yapan ve bordrolarına resmi kayıtlarına geçmiş çalışanlardan seçilmesine özen gösterilmelidir.

Bu tanıkların ifadeleri ile çalışma olgusu hiçbir kuşku ve duraksamaya yer vermeyecek şekilde belirlenmelidir.

Somut olayda; mahkemece davacının 1993, 1996, 1997, 2000, 2001, 2002 yıllarındaki eksik bildirilen çalışmalarının tespitine yönelik verilen karar doğru ise de işverence 2003, 2004, 2005 2006, 2007 yıllarında genellikle Mayıs ayında bildirimin yapılmaya başlanıp, Aralık ayı sonunda çıkışının yapıldığı, çalışmanın bu şekilde kısmi olarak bildirildiği,

duruşmada dinlenen tanıkların işyerinin kireç ocağı olduğunu, davacının da ocakçı olduğunu, 2000 yılından sonra mevsimlik çalışmaya dönüldüğünü ifade ettikleri, davacının 2003 yılına kadar kış aylarında da çalışmasının bildirildiği ancak 2003 yılından itibaren işverenen bildirimine göre bu yıllarda ki çalışmasına kış aylarında ara verip vermediği hususunun yeterince araştırılmadığı ayrıca işin niteliğinin, devamlılık arz eden bir iş olup olmadığı ile sezonluk niteliğinde olup olmadığının kuşku ve duraksamaya yer vermeyecek şekilde belirlenmediği,

özellikle 2003 yılından itibaren hizmet cetveline yansıyan hizmet sürelerinin her yılın Mayıs–Aralık ayları arsında olduğunun gözden kaçırılarak tam yıl üzerinden çalışıldığının kabulüyle sonuca varılması isabetli bulunmamaktadır.

Yapılacak iş; 2003 yılından itibaren, işin süreklilik arz edip etmediğini, sezonluk nitelikte ise davacının tesbitini istediği dönemdeki çalışmasının sezonluk mu yoksa çalıştığı bölüm itibarı ile tüm senelik mi olduğunu, günde kaç saat çalışıldığını belirlemek, işin mevsimlik iş olup olmadığı ve mevsimlik ise sezonun başlama ve sona erme tarihlerinin, Belediye, aynı işi yapan komşu iş yerleri ile zabıta aracılığı ile yapılan araştırma sonucu tespit edip tüm deliller birlikte değerlendirilerek sonucuna göre karar vermekten ibarettir.

Mahkemece bu maddi ve hukuki olgular gözetilmeksizin yazılı şekilde karar verilmiş olması usul ve yasaya aykırı olup bozma nedenidir.

O halde davalı Kurumun bu yönleri amaçlayan temyiz itirazları kabul edilmeli ve karar bozulmalıdır.