Yargıtay 21. Hukuk Dairesi E.2013/2814 K.2013/15087

Davacı, 01/05/2008 tarihinden itibaren 506 sayılı Yasa'ya tabi sigortalı olarak çalıştığının tespitine karar verilmesini istemiştir. Mahkeme ilamında belirtildiği şekilde, isteğin kısmen kabulüne karar vermiştir. Hükmün davalı vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldıktan ve Tetkik Hakimi ... tarafından düzenlenen raporla dosyadaki kağıtlar okunduktan sonra işin gereği düşünüldü ve aşağıdaki karar tesbit edildi.

KARAR

Dava, 1.5.2008-28.2.2011 tarihleri arasında 5510 sayılı Yasanın 4/a maddesi kapsamında sigortalı olarak çalışan davacının aynı dönemde çakışan 2926 sayılı Yasa kapsamındaki Tarım Bağ-Kur sigortalılığının iptali istemine ilişkindir. Mahkemece istemin kabulü ile davacının 1.5.2008-28.2.2011 tarihleri arasındaki çakışan 2926 sayılı Yasa kapsamındaki Tarım Bağ-Kur sigortalılığının iptaline karar verilmiştir.

Dosyada içeriğinden; davacının 1.1.1996 tarihi itibariyle Ziraat Odasına kaydının 5.2.1995 tarihinden itibaren Pancar Ekicileri Kooperatifine kaydının yapıldığı bu kayıtların halen devam ettiği ,adına kayıtlı çok sayıda tarım arazini bulunduğu teslim ettiği ürün bedellerinden 1994 yılında prim tevkifatlarının yapıldığı 1.5.2008 tarihinden itibaren Ziraat bankasından tarımsal kredi kullandığı zabıta araştırmasına göre de davacının doğumundan itibaren Yenipazar beldesinde oturduğu tarımla uğraştığı 8-10 yıldan beri başkalarının tarlalarını kiralamak suretiyle pancar ektiği ancak sezonluk olarak pancar yetiştirme dışında boyacılık yapmak üzere

çalışmaya gittiği davacının ilk kez 1.3.1995 tarihinde 2926 sayılı Yasa kapsamında tarım Bağ-Kur sigortalısı olarak tesçil edildiği 31.12.1997 tarihinde 19 terkinin yapıldığı 19.9.2007 tarihli, Pancar ürününden yapılan kesintiler. uyarınca tesçil edilmesine ilişkin başvurusu üzerine 1.10.2007 tarihi itibariyle yeniden tarım Bağ-kur sigortalılığının başlatıldığı anlaşılmaktadır.

Davacıya ait hizmet döküm belgesinden ilk kez 1.7.1985 tarihinde 506 sayılı yasa kapsamında sigortalı olarak 1985 yılında 60 gün hizmetini bildirildiği bilahare 31.5.2007 tarihinde yeniden 506 sayılı yasa kapsamında çalışmaya başlayıp bu çalışmasının 1.7.2007 tarihinde sona erdiği yeniden 23.9.2009 tarihinden itibaren 506 ve 5510 sayılı Yasanın 4/a maddesi uyarınca sigortalı olduğu dolayısıyla 1.10.2007 tarihinde tarım Bağ-kur sigortalılığının başladığı dönemde 506 sayılı Yasa kapsamında çalışmasının bulunmadığı anlaşılmaktadır.

01.10.2008 tarihinde yürürlüğe giren 5510 sayılı Yasa'nın 4/b-4 maddesi ile "tarımsal faaliyette bulunanların bu kanunun kısa ve uzun vadeli sigorta kolları uygulaması bakımından sigortalı sayılacağını", 5510 sayılı Yasanın 8/3 maddesi " tarımsal faaliyeti bulunanların kanunla kurulu meslek kuruluşlarına kayıt tarihinden itibaren ilgili Kurum ve Kuruluş ve birliklerin sigortalı işe giriş bildirgesi düzenleyerek en geç bir ay içinde Kuruma vermekle yükümlü olduklarını,

ayrıca tarımla uğraşanların kendilerinin de bildirim yapabileceklerinin belirtildiği" 5510 sayılı Yasanın 9/b-5 maddesi "Kısa ve uzun vadeli sigorta kolları bakımından tarımda kendi adına ve hesabına bağımsız çalışanlar için, tarımsal faaliyetlerinin sona erdiği veya 6 ncı maddenin birinci fıkrasının (ı) bendi kapsamına girdiği tarihten itibaren sigortalılığının sona ereceği" bildirilmiş, ihtilaflı dönem itibariyle uygulanması gereken 1.10.2008 tarihinde yürürlüğe giren 5510 sayılı Yasanın 53/1 maddesinde "Sigortalının, 4 üncü maddenin birinci fıkrasının (a),

(b) ve (c) bentlerinde yer alan sigortalılık hallerinden birden fazlasına aynı anda tâbi olmasını gerektirecek şekilde çalışması halinde; öncelikle (c) bendi kapsamında, (c) bendi kapsamında çalışması yoksa ilk önce başlayan sigortalılık ilişkisi esas alınarak sigortalı sayılacağı" bildirilmiştir.

3.02.2011 tarihli 6111 Sayılı Yasanın 33 maddesi ile değiştirilen ve 01.03.2011 tarihinde yürürlüğe giren 5510 Sayılı Yasanın sigortalılık hallerinin birleşmesi başlıklı 53/1 maddesinde ise "Sigortalının, 4. maddenin birinci fıkrasının (a), (b) ve (c) bentlerinde yer alan sigortalılık hallerinden birden fazlasına aynı anda tabi olmasını gerektirecek şekilde çakışması halinde, öncelikle aynı maddenin birinci fıkrasının (c) bendi kapsamında,

(a) ve (b) bentlerinde yer alan sigortalılık statülerine tabi olacak şekilde Kanun kapsamına girmesi halinde ise aynı maddenin birinci fıkrasının (a) bendi kapsamında sigortalı sayılacağı" belirtilmiş ve aynı yasanın Geçici 33 maddesinde ise "Kanunun 53 üncü maddesinin birinci fıkrasında bu maddenin yürürlük tarihi itibarıyla yapılan değişiklikler, bu değişikliklerin yürürlüğe girdiği tarihten öncesi için uygulanmaz ”hükmü getirilmiştir.

Uyuşmazlık davacının 1.5.2008 -28.2.2011 tarihleri arasında işçi olarak çalıştığı dönemler olan 23.7.2009 -28.2.2011 tarihleri arasında çakışan ve öncesinde 1.10.2007 tarihinden itibaren başlayıp devam eden 2926 sayılı Yasaya tabi Tarım Bağ-Kur sigortalılığının iptal edilip edilemeyeceği noktasında toplanmaktadır.

01.10.2008 tarihinden önce yürürlükte bulunan 2926 sayılı Yasanın 6/b maddesi ile "diğer sosyal güvenlik kuruluşları kapsamına tabi bir işte çalışanların, çalışmaya başladıkları tarihten itibaren sigortalılıkları sona ereceği" düzenlemesi ile Tarım Bağ-Kur sigortalılığı ile 506 Sayılı Yasa kapsamında zorunlu sigortalı çalışmaların çakışması halinde 506 sayılı Yasa kapsamında çalışmalara üstünlük tanınacağı acıkça düzenlenmiştir.13.02.2011 tarihli 6111 Sayılı Yasanın 33 maddesi ile 01.03.2011 tarihinde yürürlüğe giren 5510 sayılı Yasanın 53. maddesinde yapılan değişiklikle de aynı ilke benimsenmiş olup aynı yasanın Geçici 33 Maddesiyle

01.03.2011 tarihli 5510 sayılı Yasanın 53 üncü maddesinin birinci fıkrasında bu maddenin yürürlük tarihi itibarıyla yapılan değişiklikler, bu değişikliklerin yürürlüğe girdiği tarihten öncesi için uygulanmayacağı hükmünün getirilmiş olmasına göre ihtilaflı dönem olan 1.5.2008-28.2.2011 tarihleri arasında 1.10.2008 tarihli 5510 sayılı Yasanın 53/1 maddesi kapsamında uygulama yapılmalı ve bu kapsamda da çakışan sigortalılıklarda daha önceden başlayan sigortalılığa değer verilmelidir.

İhtilaflı dönem olan 1.5.2008-28.2.2011 tarihleri arasında davacının Tarım Bağ-Kur sigortalılık şartlarını taşıdığı ve önden başlayan sigortalılığın tarım Bağ-Kur sigortalılığı olduğu açıktır. Prim cetvelinden de somut olayda 5510 sayılı Yasanın Geçici 17.maddesinin uygulanma olanağının bulunmadığı anlaşılmaktadır.

Mahkemece bu maddi ve hukuki olgular gözetilmeksizin yazılı şekilde hatalı değerlendirme sonucu hüküm kurulmuş olması usul ve yasaya aykırı olup bozma nedenidir. O halde, davalı kurumun bu yönleri amaçlayan temyiz itirazları kabul edilmeli ve hüküm bozulmalıdır.