Yargıtay 21. Hukuk Dairesi E.2013/3909 K.2013/4530

Davacı, davalılardan işverene ait işyerinde çalıştığının tespitine karar verilmesini istemiştir. Mahkeme ilamında belirtildiği şekilde, isteğin kabulüne karar vermiştir. Hükmün davalılar vekilleri tarafından temyiz edilmesi üzerine temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldıktan ve Tetkik Hakimi ... ... tarafından düzenlenen raporla dosyadaki kağıtlar okunduktan sonra işin gereği düşünüldü ve aşağıdaki karar tespit edildi.

KARAR

1-Dosyadaki yazılara, toplanan delillere, hükmün dayandığı gerektirici nedenlere göre davalıların aşağıdaki bendin kapsamı dışında kalan temyiz itirazlarının reddine,

2- Dava, davacının 27.02.2008-27.07.2008 tarihleri arasında davalı işverene ait iş yerinde geçen ve Kuruma bildirilmeyen sigortalı çalışmalarının tespiti istemine ilişkindir.

Mahkemece, davanın kabulü ile hükümde ... şekilde karar verilmiş ise de bu sonuca eksik araştırma ve inceleme ile gidilmiştir.

Davanın yasal dayanağını oluşturan 506 sayılı Yasa'nın 79/10. ve 5510 sayılı Yasa'nın 86/9. maddeleri bu tip hizmet tespiti davaları için özel bir ispat yöntemi öngörmemiş ise de, davanın niteliği kamu düzenini ilgilendirdiği ve bu nedenle özel bir duyarlılık ve özenle yürütülmesi gerektiği Yargıtay'ın ve giderek Dairemizin yerleşmiş içtihadı gereğidir.

Bu tür davalarda öncelikle davacının çalışmasına ilişkin belgelerin işveren tarafından verilip verilmediği yöntemince araştırılmalıdır. Bu koşul oluşmuşsa işyerinin gerçekten var olup olmadığı kanun kapsamında veya kapsama alınacak nitelikte bulunup bulunmadığı eksiksiz bir şekilde belirlenmeli daha sonra çalışma olgusunun varlığı özel bir duyarlılıkla araştırılmalıdır.

Çalışma olusu her türlü delille ispat kazanabilirse de çalışmanın konusu niteliği başlangıç ve bitiş tarihleri hususlarında tanık sözleri değerlendirilmeli, dinlenen tanıkların davacı ile aynı dönemlerde işyerinde çalışmış ve işverenin resmi kayıtlara geçmiş bordro tanıkları yada komşu işverenlerin aynı nitelikte işi yapan ve bordrolarına resmi kayıtlarına geçmiş çalışanlardan seçilmesine özen gösterilmelidir.

Bu tanıkların ifadeleri ile çalışma olgusu hiçbir kuşku ve duraksamaya yer vermeyecek şekilde belirlenmelidir. Yargıtay Hukuk Genel Kurulunun 16.9.1999 gün 1999/21-510-527, 30.6.1999 gün 1999/21-549-555- 3.11.2004 gün 2004/21- 480-579 sayılı kararları da bu doğrultudadır.

Dosyadaki kayıt ve belgelerden; davalı işverence davacı adına işe giriş bildirgesinin verilmediği, davacının “Bang Out Bölge Satış Sorumlusu” olduğunu gösterir kartvizit fotokopisi ve davalı işyerine ait ... plakalı aracın Bang Out isimli firmaya 1 yıl boyunca kiralanmasına ilişkin 20.12.2007 tarihli adi kira sözleşmesi fotokopisi ve 14.3.2008 tarihli olduğu anlaşılan ve davacının tahsil eden kısmında adının ... olduğu davalı işyerine ait tahsilat makbuzunun dosyaya ibraz edildiği,

ancak bilirkişi raporunda sözü edilen 13.03.2008 tarihli tahsilat makbuzu, ... plakalı aracın trafik muayenesi olmadığı için 17.04.2008 tarihinde Emniyet Müdürlüğünce yapılan işleme ilişkin evraklar ile ..., ... ..., ... isimli kişilerin ifadelerinin dosyada bulunmadığı, ayrıca davalı işverenin davacının kendi çalışanları olmadığını Bang Out isimli bir firmanın aynı isimli içeceğinin pazarlanması işi için çalıştığını beyan etmelerine rağmen, bu hususta araştırma yapılmadığı ve buna göre mahkemece karar altına alınan şekilde çalışmanın kanıtlanamadığı anlaşılmaktadır.

Her ne kadar davacının sözü edilen Bang Out isimli ürünü pazarladığı anlaşılsa da, hangi işverene bağımlı olarak çalıştığı ya da kendi nam ve hesabına çalışıp çalışmadığı hususları belli değildir.

Yapılacak iş, Bang Out isimli firmadan davalı şirkete söz konusu içeceğin satışı konusunda bayilik verilip verilmediğinin sorulması, davalı şirket ile Bang Out isimli firma arasındaki ilişkinin araştırılması, davalı şirketin evrakları üzerinde gerekirse bilirkişi vasıtası ile inceleme yapılması, Bang Out isimli firma ile davalı arasında bayilik anlaşması var ise, söz konusu firmanın ürünlerini ne şekilde davalı şirkete gönderdiği, bunlara ilişkin irsaliye makbuzları ile tüm evrakların araştırılıp incelenmesi, Bang Out isimli firmanın dönem bordrolarında kayıtlı ve tarafsız tanıklar saptanarak bunların bilgilerine başvurulması,

bilirkişi raporunda sözü edilen ancak dosyada bulunmayan evrakların dosyaya eklemesi ve davacının davalı ile arasında hizmet akdine bağlı bir hukuki ilişki olup olmadığını somut ve inandırıcı bilgilere dayalı şekilde ortaya koyduktan sonra sonucuna göre karar vermekten ibarettir.

Mahkemece, bu maddi ve hukuki olgular göz önünde tutulmaksızın eksik inceleme ve araştırma ile ... şekilde hüküm kurulması usul ve yasaya aykırı olup bozma nedenidir. O halde, davalıların bu yönleri amaçlayan temyiz itirazları kabul edilmeli ve hüküm bozulmalıdır.