Yargıtay 21. Hukuk Dairesi E.2013/4258 K.2014/4217

Davacı, davalılardan işverene ait işyerinde geçen çalışmalarının tespitine karar verilmesini istemiştir. Mahkeme, ilamında belirtildiği şekilde, isteğin kabulüne karar vermiştir. Hükmün, davalılar vekilleri tarafından temyiz edilmesi üzerine temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldıktan ve Tetkik Hakimi tarafından düzenlenen raporla dosyadaki kağıtlar okunduktan sonra işin gereği düşünüldü ve aşağıdaki karar tesbit edildi.

KARAR

Dava, davacının davalı işyerinde 08.02.1990-05.08.2006 tarihleri arasında geçen çalışmalarının tespiti istemine ilişkindir. Mahkemece, davanın kabulü ile davacının davalı işyerinde 15.06.1991 tarihinden 15.08.2006 tarihine kadar asgari ücretten hizmet akdine bağlı olarak kesintisiz çalıştığı belirtilerek ilamda gösterilen şekilde kuruma bildirilmeyen çalışmalarının tespitine karar verilmiştir.

Davanın yasal dayanağını oluşturan 506 sayılı Yasa'nın 79/10. ve 5510 sayılı Yasa'nın 86/8. maddeleri bu tip hizmet tespiti davaları için özel bir ispat yöntemi öngörmemiş ise de davanın niteliği kamu düzenini ilgilendirdiği ve bu nedenle özel bir duyarlılık ve özenle yürütülmesi gerektiği Yargıtay'ın ve giderek Dairemizin yerleşmiş içtihadı gereğidir.

506 sayılı Yasa'nın 79/10.maddesine göre Yönetmelikle tespit edilen belgeleri işveren tarafından verilmeyen veya çalıştıkları Kurumca tespit edilemeyen sigortalılar, çalıştıklarını hizmetlerinin geçtiği yılın sonundan başlayarak 5 yıl içerisinde mahkemeye başvurarak alacakları ilam ile ispatlayabilirlerse, bunların mahkeme kararında belirtilen aylık kazanç toplamları ile prim ödeme gün sayıları nazara alınır.

Yasa'da yer alan 5 yıllık süre hak düşürücü olup mahkeme tarafından kendiliğinden nazara alınması gerektiği gibi davacının aynı işyerinde çalışmasını sürdürmesinin veya 5 yıllık hak düşürücü süre içerisinde tekrar aynı işyerine girerek çalışmasının, hak düşürücü sürenin işlemesine engel olmayacağı ve hak düşürücü sürenin, kesilmesi ve durmasının mümkün bulunmadığı hukuksal gerçeği de ortadadır.

Dosyadaki kayıt ve belgelerden davaya konu tarihlerde davacı adına 15.06.1991 tarihinde Zeynel D... -Mustafa Ö.. unvanlı .... sicil numaralı işyerinden,11.06.1992 ve 01.11.1994 tarihlerinde .... sicil numaralı Z..... Ltd.Şti unvanlı davalı işyerinden, 15.12.1994 de 1....sicil numaralı A.. M..unvanlı işyerinden ve 26.09.2004 tarihinde ......sicil numaralı Silifke yağ unvanlı işyerinden işe giriş bildirgeleri verildiği ve hizmetlerinin Kuruma bildirildiği,davalı olarak gösterilen Z... Ltd.Ştinin 27.08.1987 ve devamında ,A.. D..'un 17.02.2006 ve devamında ticaret sicilinde kayıtlı olduğu......sicil numaralı davalı işyerinin 1992-2000 arası dönem bordrolarının dosyada bulunduğu anlaşılmaktadır.

Somut olayda, davacı adına uyuşmazlık konusu dönemde birden fazla dava dışı işyerinden bildirim olduğu anlaşılmaktadır. Mahkemece, hak düşürücü sürenin belirlenmesi bakımından bu işyerleri arasında organik bağ olup olmadığının araştırılması gerekir. Ayrıca talep aşılarak karar verildiği ve iki davalı olduğu halde hangi davalı aleyhine hüküm kurulduğunun hükümde açıkça gösterilmediği görülmektedir.

Mahkemece, bu maddi ve hukuki olgular göz önünde tutulmaksızın eksik inceleme ve araştırma ile yazılı şekilde hüküm kurulması usul ve yasaya aykırı olup bozma nedenidir.

O halde, davalıların bu yönleri amaçlayan temyiz itirazları kabul edilmeli ve hüküm bozulmalıdır.