Yargıtay 21. Hukuk Dairesi E.2013/4814 K.2013/11685

Davacılar, murisinin iş kazası sonucu ölümünden doğan maddi ve manevi tazminatın ödetilmesine karar verilmesini istemiştir. Mahkeme ilamında belirtildiği şekilde, isteğin kısmen kabulüne karar vermiştir. Hükmün, davalılardan ... Nakliyat İnş. Tekstil Ltd. Şti. vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldıktan ve Tetkik Hakimi ... tarafından düzenlenen raporla dosyadaki kağıtlar okunduktan sonra işin gereği düşünüldü ve aşağıdaki karar tespit edildi.

KARAR

Dava 21.03.2007 tarihinde meydana gelen iş kazası sonucu 13.11.2008 tarihinde ölen sigortalının hak sahiplerinin maddi ve manevi tazminat istemine ilişkindir.

Mahkemece davacı çocukların maddi zararları sigorta tahsisleri peşin sermaye değeri ile karşılandığından maddi tazminat istemlerinin reddine, davacı eşin maddi tazminat isteminin kabulüne, davacıların manevi tazminat istemlerinin ise kısmen kabulü ile davalılardan ... Mak. İnş. Tekstil Ltd Şti’den tahsiline, kusurları bulunmadığından bahisle diğer davalılar yönelik davanın reddine karar verilmiş ve bu karar, davalı ... Mak. İnş. Tekstil Ltd Şti vekili tarafından süresinde temyiz edilmiştir.

Uyuşmazlık haklarındaki dava reddolunan ... Çimento AŞ ile ... Gemi End. AŞ’nin zararlandırıcı sigorta olayı nedeniyle kusurlarının bulunup bulunmadığına ilişkindir. Mahkemece davalılar ... Çimento AŞ ile ... Gemi End. AŞ’nin kusurlarının bulunmadığına ilişkin kusur bilirkişi raporuna değer verilmek suretiyle sonuca gidilmiş ise de varılan bu sonuç hatalı olmuştur.

İş kazası sonucu, zarara uğrayan işçi veya ölümü halinde hak sahiplerinin maddi veya manevi tazminat talepleri, ancak işveren veya kusurlu üçüncü kişilere karşı yöneltilebilir. Bunun dışında, aracı olarak tabir edilen kişiler aracılığı ile işe alınan işçilerin uğrayacakları zararlardan dolayı, asıl işveren aracılarla birlikte olay tarihinde yürürlükte bulunan 4857 sayılı yasanın 2/6 maddesi uyarınca sorumlu olur.

Gerek 4857 sayılı İş Kanununun 2/6 ve gerekse 5510 sayılı ... Sigortalar ve Genel ... Sigortası Kanununun 12/son maddelerinde; aracının hukuksal açıdan tarifi yapılmış kimlerin aracı veya halk arasındaki deyimi ile "Taşeron" sayılacağı belirlenmiştir. Buna göre; Bir işverenden, işyerinde yürüttüğü mal veya hizmet üretimine ilişkin yardımcı işlerinde veya asıl işin bir bölümünde işletmenin ve işin gereği ile teknolojik nedenlerle uzmanlık gerektiren işlerde iş alan ve bu iş için görevlendirdiği işçilerini sadece bu işyerinde aldığı işte çalıştıran diğer işveren ile iş aldığı işveren arasında kurulan ilişkiye asıl işveren-alt işveren ilişkisi denir.

Somut olayda, davacı murisinin davalılardan ... Gemi End. AŞ’ne ait tersanede yapılmakta olan inşaat işleri nedeniyle anılan davalıya ait inşaata siloda teslim şartı ile çimento temin eden ... Çimento AŞ’nin dökme çimentonun alıcılara teslimi işini verdiği ... Mak. İnş. Tekstil Ltd Şti’de şoför olarak çalışmakta olan davacılar murisinin, 21.03.2007 günü sevk ve idaresindeki araçla götürdüğü çimentonun tersaneye ait siloya boşaltılması sırasında, hava ve çimento kaçıran silo dolum kapağını sıkmak isterken dengesini kaybederek zemine yaralandığı, tedavisi sürerken 13.11.2008 tarihinde öldüğü dosya içerisindeki bilgi ve belgelerden anlaşılmaktadır.

İnsan yaşamının kutsallığı çevresinde işveren, işyerinde işçilerin sağlığını ve iş güvenliğini sağlamak için gerekli olanı yapmak ve bu husustaki şartları sağlamak ve araçları noksansız bulundurmakla yükümlü olduğu İş Kanununun 77. maddesinin açık buyruğudur.

25.09.2011 günlü bilirkişi raporunda; olay nedeniyle davalı ... Mak. İnş. Tekstil Ltd Şti’nin % 70, kazalı işçinin ise %30 oranında kusurlu olduğu belirtilmiştir.

Oysa, hükme dayanak alınan bilirkişi raporunda; bilirkişiler, Yapılmakta inşaata bu işe özgü kamyonlar ile çimento döküm işinin asıl iş olan inşaat işi ile ilgili ve uzmanlık gerektiren bir iş olduğunu ve İş Kanununun 77.maddesinin öngördüğü koşulları göz önünde tutarak ve özellikle işyerinin niteliğine göre, işyerinde uygulanması gereken işçi sağlığı ve iş güvenliği tüzüğünün ilgili maddelerini incelemek suretiyle, işverenin, işyerinde alması gerekli önlemlerin neler olduğu, hangi önlemleri aldığı, hangi önlemleri almadığı,

alınan önlemlere işçinin uyup uymadığı gibi hususlar ayrıntılı bir biçimde incelemek suretiyle kusurun aidiyeti ve oranı hiç bir kuşku ve duraksamaya yer vermeyecek biçimde, saptamadıkları anlaşılmaktadır. Hal böyle olunca, davalılar ... Çimento AŞ ile ... Gemi End.

AŞ’nin asıl ve alt işveren oldukları göz ardı edilerek kusur dağılımının belirlendiği kusur raporunun, İş Kanununun 77.maddesinin öngördüğü koşulları içerdiği giderek hükme dayanak alınacak nitelikte olduğu söylenemez.

Mahkemece yapılacak iş; işçi sağlığı ve iş güvenliği konularında uzman bilirkişilere davalılar arasındaki ilişkinin asıl ve alt işverenlik yönünden değerlendirilerek kusur dağılımının belirlenebilmesi bakımından konuyu yeniden yukarıda açıklandığı biçimde inceletmek, verilen rapor dosyadaki bilgi ve belgelerle birlikte değerlendirilerek ve sonuca göre karar vermekten ibarettir.

Mahkemece bu maddi ve hukuki olgular göz önünde tutulmaksızın ve özellikle, davalılar arasındaki hukuki ilişkinin değerlendirilmesi hatalı olan, inandırıcı güç ve nitelikte olmayan. 77.maddenin öngördüğü koşulları içermeyen kusur raporunu hükme dayanak almak suretiyle yazılı şekilde hüküm kurulması usul ve yasaya aykırı olup bozma nedenidir.

Davacılardan ... ’ün isminin gerekçeli karar başlığında gösterilmemesi HMK’nun 297/1,b maddesine aykırı ise de bu yanlışlığın HMK’nun 304. Maddesi gereğince mahallen düzeltilmesinin mümkün bulunmakla ayrıca bozma nedeni olarak değerlendirilmemiştir.

O halde, davalı ... Mak. İnş. Tekstil Ltd Şti vekilinin bu yönleri amaçlayan temyiz itirazları kabul edilmeli ve hüküm bozulmalıdır.