Yargıtay 21. Hukuk Dairesi E.2013/5486 K.2013/9515

Davacı, 01/04/1992 - 12/08/2005 tarihleri arasında 1479 sayılı Yasa kapsamında sigortalı olduğunun tespitiyle, yaşlılık aylığına hak kazandığına, biriken aylıklar ve faiz alacağı haklarının saklı tutulmasına karar verilmesini istemiştir. Mahkeme ilamında belirtildiği şekilde, isteğin kısmen kabulüne karar vermiştir. Hükmün, davalı vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldıktan ve Tetkik Hakimi ... tarafından düzenlenen raporla dosyadaki kağıtlar okunduktan sonra işin gereği düşünüldü ve aşağıdaki karar tespit edildi.

KARAR

Dava; davacının 01.04.1992 – 12.08.2005 tarihleri arasında 1479 sayılı Yasa kapsamında sigortalı olduğunun tespiti ile yaşlılık aylığına hak kazandığı tarihten itibaren hak kazanılacak maaşlarla ilgili faize ilişkin talep haklarının saklı tutulması istemine ilişkindir. Mahkemece; davanın kabulü ile davacının, 01.04.1992 – 12.08.2005 tarihleri arasında isteğe bağlı sigortalı olduğunun tespitine karar verilmiş, davacının yaşlılık aylığına hak kazandığı tarihten itibaren hak kazanılacak maaşlarla ilgili faize ilişkin talep haklarının saklı tutulmasına ilişkin talebi ile ilgili hüküm kurulmamıştır. Karar, davalı Kurum vekili tarafından süresinde temyiz edilmiştir.

Dosyadaki kayıt ve belgelerden; davalı Kurum tarafından, davacının belgelerini Kurum'a 09.12.2004 tarihinde verdiği ve bu nedenle 04.10.2000 tarihinden önce tescilinin mümkün bulunmadığının bildirildiği, davacının delil olarak sunduğu belgeler arasında, 15.04.1992 ile 15.06.1992 tarihlerinde iki adet prim ödemesi bulunduğuna dair belge olduğu, davalı Kurum'dan; bu belgelerin ve belgeler üzerindeki sicil numarasının davacıya ait olup olmadığının sorulması üzerine; belgelerin davacıya ait olup olmadığının tespit edilemediğinin bildirildiği, ancak sicil numarasına ilişkin cevap verilmediği,

davacının 01.01.1991 – 28.09.1999 tarihleri arasında vergi kaydı, 07.11.1991 – 12.08.2005 tarihleri arasında oda kaydı ve 14.11.1991 – 13.08.2005 tarihleri arasında da sicil kaydı bulunduğu anlaşılmaktadır.

01.04.1972 tarihinde yürürlüğe giren 1479 sayılı Yasa'nın 24. maddesinde zorunlu ... sigortalılığı için esnaf sicili veya kanunla kurulu meslek kuruluşu kaydı aranırken 20.04.1982 tarihinde yürürlüğe giren 2654 sayılı Yasa ile 1479 sayılı Yasa'nın 24. maddesi değiştirilerek zorunlu ... sigortalılığı için gelir vergisi mükellefi olması şartı getirilmiş ancak gelir vergisinden muaf olanlar için meslek kuruluşuna kayıtlı olma yeterli görülmüş, 22.03.1985 tarihinde yürürlüğe giren 3165 sayılı Yasa ile 24. madde değiştirilerek zorunlu ... sigortalılığı için vergi kaydı veya esnaf sicil kaydı veya oda kaydının bulunması yeterli görülmüş,

02.08.2003 tarihinde yürürlüğe giren 4956 sayılı Yasa ile 24. madde değiştirilerek zorunlu ... sigortalılığı için gelir vergisi mükellefi olma şartı getirilmiş ancak gelir vergisinden muaf olanlar için esnaf sicil kaydı ve oda kaydının bir arada bulunması yeterli görülmüştür.

4956 sayılı Kanunun 47. maddesiyle, ... Kanununa eklenen Geçici 18. maddesinde.

“Bu Kanuna göre sigortalılık niteliği taşıdıkları halde 04.10.2000 tarihine kadar kayıt ve tescilini yaptırmamış olan sigortalıların sigortalılık hak ve mükellefiyetleri 04.10.2000 tarihinden itibaren başlayacağı, ancak, bu Kanuna göre zorunlu sigortalı olarak tescil edilmiş olanların sigortalılıkları, bu Kanunun yürürlük tarihinden itibaren altı ay içinde Kuruma yazılı olarak başvurmaları ve 20.04.1982 - 04.10.2000 tarihleri arasındaki vergi kayıtlarını belgelemek ve belgelenen bu sürelere ilişkin olarak 49 uncu ve ek 15 inci maddelere göre hesaplanacak prim borçlarının tamamını, tebliğ tarihinden itibaren bir yıl içinde,

ödeme tarihinde bulundukları gelir basamağının yürürlükte olan prim tutarı üzerinden ödemek kaydıyla bu süreler sigortalılık süresi olarak değerlendirileceği bildirilmiştir.

Somut olayda; her ne kadar davalı Kurum, davacının daha önce tescili ve başvurusu bulunmadığından bahisle davacıyı 04.10.2000 tarihinden itibaren sigortalı olarak kabul etmişse de davacı vekilinin dosyaya delil olarak sunduğu, 15.04.1992 ile 15.06.1992 tarihlerindeki iki adet prim ödemesi bulunduğuna dair belgenin davacıya ait olup olmadığı yeterince araştırılmadan sonuca gidilmesi isabetsiz olmuştur.

Mahkemece yapılacak iş; davacıya delil olarak sunduğu belgelerde yer alan, 15.04.1992 ile 15.06.1992 tarihlerinde yapılan prim ödemelerine ya da yapmışsa başka ödemelere ilişkin makbuz, dip koçan vb belgeleri sunması için süre vermek ve davalı Kurum'dan, 15.04.1992 ile 15.06.1992 tarihlerinde yapılan prim ödemelerinin yatırıldığı anlaşılan 0516249906 ... sicil numarasının kime ait olduğu ile bu numara üzerinden yapılan başkaca prim ödemesi bulunup bulunmadığı hususlarında detaylı araştırma yapılarak sonucun bildirilmesini isteyerek, toplanan deliller ışığında varılacak sonuca göre karar vermekten ibarettir.

Mahkemece, bu maddi ve hukuki olgular gözetilmeksizin eksik araştırma ve inceleme ile karar verilmiş olması usul ve yasaya aykırı olup bozma nedenidir.

O halde, davalı Kurum vekilinin bu yönleri amaçlayan temyiz itirazları kabul edilmeli ve hüküm bozulmalıdır.