Yargıtay 21. Hukuk Dairesi E.2013/5540 K.2013/8515

Davacı, ... sigortalılığının geçerli olduğunun tespitiyle, 30/09/2009 tarihinden itibaren emekliliğe hak kazandığına karar verilmesini istemiştir. Mahkeme ilamında belirtildiği şekilde, isteğin kabulüne karar vermiştir. Hükmün, davalı vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldıktan ve Tetkik Hakimi ... ... tarafından düzenlenen raporla dosyadaki kağıtlar okunduktan sonra işin gereği düşünüldü ve aşağıdaki karar tespit edildi.

KARAR

1-Dosyadaki yazılara, toplanan delillere, hükmün dayandığı gerektirici nedenlere göre davalının aşağıdaki bendin kapsamı dışında kalan temyiz itirazlarının reddine,

2-Davacı, 01.03.1996 tarihinden itibaren Tarım ... sigortalısı olduğunun mahkeme kararı ile kesinleştiği halde davalı Kurumun prim borcu sebebiyle sigortalılığını 5510 sayılı Yasa'nın geçici 17.maddesine göre durdurduğunu, Tarım ... sigortalılığının geçerli olduğunun tespiti ile 30.09.2009 tarihi itibariyle yaşlılık aylığı almaya hak kazandığının tespitini istemiştir.

Mahkemece, davanın kabulü ile davacının Kurum tarafından durdurulan 01.03.1996-05.03.2004 tarihleri arasındaki 2926 sayılı Yasa'ya tabi Tarım ... sigortalılık süresinin geçerli olduğunun ve davacının 01.10.2009 tarihinden itibaren yaşlılık aylığı almaya hak kazandığının tespitine karar verilmiştir.

Dosyadaki kayıt ve belgelerden; davacının 19.01.1987-31.12.1989 tarihleri arasında vergi kaydının, 18.01.1987-10.01.1990 tarihleri arasında oda kaydının, 18.01.1987-11.01.1990 tarihleri arasında esnaf sicil kaydının bulunduğu ve vergi kaydına istinaden 19.01.1987 tarihinden itibaren 1479 sayılı Yasaya tabi sigortalı kabul edildiği ve ... sigortalılığının 11.01.1990 tarihinde esnaf sicil laydının bitmesi ile sona erdiği, 06.03.2004-31.03.2008 tarihleri arasında isteğe bağlı ... sigortalısı olduğu anlaşılmaktadır.

Ayrıca dosya içeriğinden davacının, Burdur 1.Asliye Hukuk Mahkemesinde Tarım ... sigortalılığının tespiti için açtığı davada, 01.03.1996-05.03.2004 tarihleri arasındaTarım ... sigortalısı olduğunun tespitine karar verildiği, kararın Dairemizce 12.03.2009 tarihinde onanarak kesinleştiği, ancak prim borcu sebebiyle 5510 sayılı Yasa'nın geçici 17.maddesine göre, davacının sigortalılığının 01.03.1996 tarihi itibariyle durdurulduğu, sigortalı faaliyeti devam ettiğinden 08.10.2008 tarihi itibariyle tekrar başlatıldığı, davacının 03.06.2009 tarihi itibariyle 16.559,29 TL prim borcunun olduğu ve 30.09.2009 tarihinde 16.920,00 TL ödeme yaptığı anlaşılmaktadır.

17.04.2008 gün ve 5754 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu ile Bazı Kanun ve Kanun Hükmünde Kararnamelerde Değişiklik Yapılması Hakkında Kanunun 73.maddesi ile eklenen 5510 Sayılı Kanunun geçici.17 maddesinde.

“Kendi adına ve hesabına bağımsız çalışanlarla tarımda kendi adına ve hesabına bağımsız çalışanlardan, 1479 ve 2926 sayılı kanunlara göre tescilleri yapıldığı halde, bu maddenin yürürlük tarihi itibarıyla beş yılı aşan süreye ilişkin prim borcu bulunanların, bu sürelere ilişkin prim borçlarını, prim borçlarının ödenmesine ilişkin Kurumca çıkarılacak genel tebliğin yayımı tarihini takip eden aybaşından itibaren 6 ay içerisinde ödememeleri halinde, prim ödemesi bulunan sigortalıların daha önce ödedikleri primlerin tam olarak karşıladığı ayın sonu itibarıyla,

prim ödemesi bulunmayan sigortalıların ise tescil tarihi itibarıyla sigortalılığı durdurulur. Prim borcuna ilişkin süreler sigortalılık süresi olarak değerlendirilmez ve bu sürelere ilişkin Kurum alacakları takip edilmeyerek, Kurum alacakları arasında yer verilmez.

Ancak, sigortalı ya da hak sahipleri daha sonra müracaatları tarihindeki 80.maddenin ikinci fıkrasına göre belirlenecek prime esas kazanç tutarı üzerinden hesaplanacak borç tutarının tamamını, borcun tebliğ tarihinden itibaren üç ay içinde ödedikleri takdirde, bu süreler sigortalılık süresi olarak değerlendirilir. Sigortalılıkları önceki kanunlara göre durdurulanlar için de bu maddenin ikinci fıkrası hükmü uygulanır.” düzenlemesi getirilmiştir.

Yapılacak iş; davacının geçici 17.maddeye göre prim borcunu süresi içinde ödemediği anlaşıldığından, davacının borç tutarını, ödeme yaptığı tarihte Kuruma başvurmuş gibi değerlendirilmesi kaydıyla sormak, davacının yaptığı prim ödemesi sigortalılık süresini karşılıyorsa, yaşlılık aylığı şartlarının değerlendirilmesi sırasında bu sigortalılık süresini dikkate almak; davacının yaptığı prim ödemesi sigortalılık süresini karşılamıyorsa, davacıya Kuruma yeniden başvurması ve başvuru tarihindeki bakiye borcunu ödemesi için süre vermek ve davacının yaşlılık aylığına hak kazandığına karar verilecek ise, aylığın ancak prim borcunun ödendiği tarihi takip eden aybaşından itibaren bağlanabileceğini göz önünde tutmaktan ibarettir.

Mahkemece, açıklanan yasa hükümleri kapsamında işlem yapılması gerekirken yerinde olmayan gerekçe ile davanın kabulüne karar verilmesi usul ve yasaya aykırı olup bozma nedenidir. O halde, davalının bu yöne ilişkin temyiz itirazları kabul edilmeli ve hüküm bozulmalıdır.