Yargıtay 21. Hukuk Dairesi E.2013/6231 K.2013/8482

Davacı, 01/12/1994 tarihinden itibaren Tarım ... sigortalısı olduğunun tespitiyle 23/09/2008 tarihinden itibaren emekliliğe hak kazandığı 5510 sayılı yasa prim yapılandırılması ile ilgili hakların saklı tutulmasına karar verilmesini istemiştir. Mahkeme ilamında belirtildiği şekilde, isteğin kabulüne karar vermiştir. Hükmün davalı vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldıktan ve Tetkik Hakimi ... tarafından düzenlenen raporla dosyadaki kağıtlar okunduktan sonra işin gereği düşünüldü ve aşağıdaki karar tesbit edildi.

KARAR

Davacı, 01/12/1994 tarihinden itibaren 2926 Sayılı Yasaya göre Tarım ... sigortalısı olduğunun, 23/09/2008 tarihinden itibaren emekliliğe hak kazandığının tespiti ile 5510 sayılı Yasa ile ilgili haklarının saklı tutulmasını istemiştir.

Mahkemece uyulan bozma ilamı sonucunda davacının 01/12/1994 tarihinden itibaren Tarım ... sigortalısı olduğunun ve 25/09/2008 tarihinde emekliliğe hak kazandığının tespitine, davacının emeklilik için müracaat ettiği 25/09/2008 tarihinde askerlik borçlanması dahil prim borcu bulunmadığı tespit edildiğinden 5510 sayılı Yasanın prim borçlarının yapılandırılması hükümlerine ilişkin dava hakkında karar verilmesine yer olmadığına karar verilmiştir.

Dosyadaki kayıt ve belgelerden, davacının 05/08/2008 tarihli talebine istinaden davalı Kurumca 01/12/1994-31/12/1994 tarihleri arasında Tarım ... sigortalısı olarak tescil edildiği, 05/08/2008 tarihinden önce tescilinin bulunmadığı, teslim ettiği ürün bedellerinden 1994 yılı 11. ay ve bunu takip eden 1995 ve 1996 yıllarında prim kesintisi yapıldığı, 1998-2001 ve 2006,2007,2009 yıllarında ürün teslimi bulunduğu anlaşılmaktadır.

Davanın yasal dayanağını oluşturan 2926 Sayılı Yasada, 506 Sayılı Yasanın 79. maddesindeki gibi, geçmiş Tarım ... hizmetlerinin tespitine ilişkin bir düzenleme mevcut değildir. Anılan yasanın 5. maddesinde, 7. maddede belirtilen süre içinde kayıt ve tescillerini yaptırmayan sigortalıların hak ve yükümlülüklerinin, kayıt ve tescil edildikleri tarihi takip eden aybaşından itibaren başlayacağı belirtilmiştir. Yasanın 10. maddesindeki kayıtlar Kurum tarafından yapılacak olan tescil işlemleri için uygulama alanı bulmaktadır.

Yargıtay'ın ve giderek Dairemizin yerleşmiş kararları; Kurumun prim alacaklarını Bakanlar Kurulu kararı ile ürün bedellerinden tevkifat suretiyle tahsil etmesi halinde, ...’un prim ödenmesine rağmen, sigortalıyı re’sen kayıt ve tescil etmemesi, yasanın kendisine yüklediği re’sen tescil yükümlülüğüne aykırılık teşkil ettiğinden, prim tevkifatının yapıldığı tarihi izleyen aybaşından itibaren sigortalı olarak kabulü gerektiği yönündedir.

İlk prim kesintisini izleyen yıllarda prim kesintisi veya ürün tesliminin gerçekleştiğinin belirlendiği durumlarda, bu yıllar için de tespit kararı verilmesi gerekmektedir.

Tarım ... sigortalılığının temel koşulu 2926 sayılı Yasanın 2/1 ve 3/b maddelerinde belirtildiği gibi, tarımsal faaliyette bulunmaktır. Prim tevkifatına dayalı tespit davasında, salt ziraat odası ve kooperatif kaydı gibi belgelerin bulunması, davanın kabulü için yeterli değildir. Tarımsal faaliyetin sürdüğünün, faaliyete ilişkin olarak hangi tarımsal ürünlerin üretildiği, nereye satıldığı veya teslim edildiği gibi hususlar da somutlaştırılarak belirlenmelidir. Prim tevkifatı ve ürün tesliminin, bir-iki yıl dışında süreklilik arzettiği hallerde de, tarımsal faaliyetin sürekli olduğu kabul edilebilir.

Somut olayda, tescilli olduğu için hukuki yarar bulunmayan 01/12/1994-31/12/1994 dönemi için tespite karar verilmesi, prim kesintisi veya ürün teslimine dair belge bulunmayan 01/01/2002 tarihinden sonraki döneme yönelik talep yönünden tespite karar verilmesi isabetsiz olmuştur.

Kabule göre de, infazda tereddüt yaratacak biçimde sigortalılığın sona erdiği tarihin hükümde gösterilmemesi usul ve yasaya aykırı olup bozma nedenidir.

Yapılacak iş, dosya kapsamında prim kesintisi ve ürün teslimi bulunmayan yıllarda, prim kesintisi veya ürün tesliminin bulunup bulunmadığı araştırılarak, bulunmadığının anlaşılması halinde davacının 01/01/1995-31/12/2001 tarihleri arasında 2926 sayılı Yasa kapsamında Tarım ... sigortalısı olduğunun tespitine karar verip yaşlılık aylığı şartlarının oluşup oluşmadığını tartışmak , bulunması halinde ise yukarıda anlatılan ilkeler ışığında davacının Tarım ... sigortalısı olduğu süreleri tespit ederek yaşlılık aylığı şartlarının oluşup oluşmadığını tespit etmek ve infazda tereddüt yaratmayacak şekilde hüküm kurmaktan ibarettir.

O halde davalı Kurumun bu yönleri amaçlayan temyiz itirazları kabul edilmeli ve hüküm bozulmalıdır.