Yargıtay 21. Hukuk Dairesi E.2013/6280 K.2014/6083

Davacı, 02/03/2009-14/03/2011 tarihleri arası 4/A kapsamında sigortalı olduğunu, 4/B'ye göre mükerrer olan Bağ-Kur tarım sigortalısı kaydının silinmesini ve borçlu olmadığının tespitine karar verilmesini istemiştir. Mahkeme ilamında belirtildiği şekilde, isteğin kabulüne karar vermiştir. Hükmün, davalı vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldıktan ve Tetkik Hakimi tarafından düzenlenen raporla dosyadaki kağıtlar okunduktan sonra işin gereği düşünüldü ve aşağıdaki karar tesbit edildi.

KARAR

1-Dosyadaki yazılara, toplanan delillere, hükmün dayandığı gerektirici nedenlere göre davalı Kurumun sair temyiz itirazlarının reddi gerekir. 2-Dava, davacının 2.3.2009 ile 14.3.2011 tarihleri arasınad 2926 Sayılı Yasa kapsamındaki Tarım Bağ-Kur sigortalılığının iptali ile bu dönemdeki SSK kapsamındaki sigortalılığının geçerli olduğunun tesbiti ve davalı Kuruma borçlu olmadığının tespiti istemine ilişkindir. Mahkemece davanın kabulüne karar verilmiştir.

Dosyaki kayıt ve belgelerden; davacının 25.2.1999 tarihli giriş bildirgesine istinaden 1.2.1999 tarihi itibariyle tarım Bağ-Kur kayıt ve tescilinin yapıldığı ve 14.3.2011 tarihine kadar Kurum tarafından Tarım Bağ-Kur sigortalı kabul dildiği, davacının 1.11.1986 tarihinde ilk SSK kapsamında sigortalı çalışmasının bulunduğu ve 1.11.198 ile 3.12.2012 tarihleri arasında SSK kapsamında 1438 gün çalışmasının bulunduğu, davacının 31.1.1987 tarihinde 506 sayılı Yasa kapsamında zorunlu sigortalılığının sona erdiği,

2.03.2009 tarihinde tekrar 5510 sayılı Yasa'nın 4/a maddesi kapsamında zorunlu sigortalı olarak çalışmaya başladığı ve kesintisiz olarak 3.12.2012 tarihine kadar 5510 sayılı Yasa'nın 4/a maddesi kapsamında hizmetinin olduğu, dolayısıyla SSK kapsamında sigortalılık ile tarım bağ-kur sigortalılığının çakıştığı, Kurumca davacının 2.3.2009 ile 14.3.2011 tarihleri arasında 5510 sayılı Yasa'nın 4/a maddesi kapsamında sigortalılık sürelerinin iptal edildiği ve bu dönem için davacı Tarım Bağ-Kur sigortalı kabul edildiğinden adına borç kaydedildiği anlaşılmaktadır.

2926 sayılı Yasa'nın 6/b maddesi hükmüne göre, “diğer sosyal güvenlik kuruluşları kapsamına tabi bir işte çalışanların, çalışmaya başladıkları tarihten itibaren sigortalılıkları sona ereceği, 01.10.2008 tarihinde yürürlüğe giren 5510 sayılı Yasa'nın 4/b-4 maddesi ile "tarımsal faaliyette bulunanların bu kanunun kısa ve uzun vadeli sigorta kolları uygulaması bakımından sigortalı sayılacağını", 5510 sayılı Yasa'nın 6/i maddesi "Kamu idareleri hariç olmak üzere, tarım işlerinde veya orman işlerinde hizmet akdiyle süreksiz işlerde çalışanlar ile tarımda kendi adına ve hesabına bağımsız çalışanlardan;

tarımsal faaliyette bulunan ve yıllık tarımsal faaliyet gelirlerinden, bu faaliyete ilişkin masraflar düşüldükten sonra kalan tutarın aylık ortalamasının, bu Kanunda tanımlanan prime esas günlük kazanç alt sınırının otuz katından az olduğunu belgeleyenlerin bu kanunun kısa ve uzun madeli sigorta kolları uygulaması bakımından sigortalı sayılmayacağını”,

5510 sayılı Yasanın 8/3 maddesi " tarımsal faaliyeti bulunanların kanunla kurulu meslek kuruuluşlarına kayıt tarihinden itibaren ilgili Kurum ve Kuruluş ve birliklerin sigortalı işe giriş bildirgesi düzenleyerek en geç bir ay içinde Kuruma vermekle yükümlü olduklarını ayrıca tarımla uğraşanların kendilerinin de bildirim yapabileceklerinin belirtildiği" 5510 Sayılı Yasanın 9/b-5 maddesi "Kısa ve uzun vadeli sigorta kolları bakımından tarımda kendi adına ve hesabına bağımsız çalışanlar için,

tarımsal faaliyetlerinin sona erdiği veya 6 ncı maddenin birinci fıkrasının (ı) bendi kapsamına girdiği tarihten itibaren sigortalılığının sona ereceği" ve 5510 Sayılı Yasanın sigortalılık hallerinin birleşmeli başlıklı 53/1 maddesinde ise "Sigortalının, 4. maddenin birinci fıkrasının (a), (b) ve (c) bentlerinde yer alan sigortalılık hallerinden birden fazlasına aynı anda tabi olmasını gerektirecek şekilde çalışması halinde, öncelikle aynı maddenin birici fıkrasının (c) benedi kapsamında, (c) bendi kapsamında çalışması yoksa ilk önce başlayan sigortalılık ilişkisi esas alınarak sigortalı sayılacağı" belirtilmiştir.

3.2.2011 tarihli 6111 Sayılı Yasanın 33. maddesi ile değiştirilen ve 01.03.2011 tarihinde yürürlüğe giren 5510 Sayılı Yasanın sigortalılık hallerinin birleşmesi başlıklı 53/1. maddesinde ise "Sigortalının, 4. maddenin birinci fıkrasının (a), (b) ve (c) bentlerinde yer alan sigortalılık hallerinden birden fazlasına aynı anda tabi olmasını gerektirecek şekilde çakışması halinde, öncelikle aynı maddenin birinci fıkrasının (c) bendi kapsamında, (a) ve (b) bentlerinde yer alan sigortalılık statülerine tabi olacak şekilde Kanun kapsamına girmesi halinde ise aynı maddenin birinci fıkrasının (a) bendi kapsamında sigortalı sayılacağı" belirtilmiştir.

Somut olayda, 1.10.2008 tarihinde yürürlüğe giren 5510 Sayılı Yasanın 53/1 maddesinde ise tarım sigortalılıkla bir veya birden fazla işverene bağlı çalışmaların çakışması halinde önceden başlayan sigortalılığın geçerli olacağı düzenlendiğinden 2.03.2009-01.03.2011 tarihleri arası dönem yönünden davacının ilk önce başlayıp halen devam eden sigortalılığının 5510 Sayılı Kanun'un 4. Maddesinin (b) bendi kapsamında sigortalılık olduğundan bu dönemdeki 5510 Sayılı Kanun'un 4. Maddesinin (a) bendi kapsamında sigortalı çalışmasının iptaline ilişkin kurum işlemi yerindedir.

03.02.2011 tarihli 6111 Sayılı Yasanın 33. maddesi ile 01.03.2011 tarihinde yürürlüğe giren 5510 sayılı Yasanın 53. maddesinde yapılan değişikliğine göre de davacının 01.03.2011 tarihinden sonraki 4. maddenin birinci fıkrasının (a) bendi (SSK) kapsamındaki sigortalılığı geçerlidir. O halde mahkemece davacının isteminin tümüyle kabulüne karar verilmesi hatalı olmuştur.

Yapılacak iş, davacının 1.3.2011-14.3.2011 tarihleri arasındaki 5510 Sayılı Kanun'un 4. Maddesinin (a) bendi kapsamında sigortalı olduğunun tespitine karar vermek, 2.03.2009-01.03.2011 tarihleri arası dönem yönünden ise davacının ilk önce başlayıp halen devam eden sigortalılığının 5510 Sayılı Kanun'un 4. Maddesinin (b) bendi kapsamında sigortalılık olduğundan Kurum işlemine geçerlilik tanıyarak, bu dönem yönünden davanın reddine karar vermekten ibarettir.

Mahkemece bu maddi ve hukuki olgular gözetilmeksizin yazılı şekilde hatalı değerlendirme sonucu hüküm kurulmuş olması usul ve yasaya aykırı olup bozma nedenidir.

O halde, davalının bu yönleri amaçlayan temyiz itirazları kabul edilmeli ve hüküm bozulmalıdır.