Yargıtay 21. Hukuk Dairesi E.2013/7165 K.2013/9164

Davacı, kesilen aylığının tekrar bağlanması gerektiğinin tespitiyle, aksi yöndeki Kurum işleminin iptaline, Kurumca yapılan takibin tedbiren durdurulmasına karar verilmesini istemiştir. Mahkeme ilamında belirtildiği şekilde, isteğin kabulüne karar vermiştir. Hükmün, davalı vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldıktan ve Tetkik Hakimi ... tarafından düzenlenen raporla dosyadaki kağıtlar okunduktan sonra işin gereği düşünüldü ve aşağıdaki karar tesbit edildi.

KARAR

1-Dosyadaki yazılara, kararın dayandığı delillerle kanuni gerektirici nedenlere göre davalının aşağıdaki bendin kapsamı dışındaki diğer temyiz itirazlarının reddine,

2-Dava; davacının 1.8.2007 tarihinde bağlanan yaşlılık aylığını iptal eden Kurum işleminin iptali ile kesilen yaşlılık aylığının başlangıç tarihi itibariyle yeniden bağlanmasına, davacıdan istenilen 39.807,59 TL ve faizinin dava sonuçlanıncaya kadar tedbiren durdurulması istemine ilişkindir.

Mahkemece, davanın kabulü ile; davacıya 1.8.2007 tarihinde bağlanan yaşlılık aylığının kesildiği tarihten itibaren yeniden bağlanması gerektiğinin tespiti ile, aksi yöndeki kurum işleminin iptaline, karar kesinleşinceye kadar davacı ve hak sahiplerinin sağlık yardımlarından yararlandırılması ve yersiz ödeme nedeniyle kurumca yapılan takibin tedbiren durdurulmasına karar verilmiştir.

Uyuşmazlık, 3201 sayılı Kanun uyarınca yurtdışı borçlanması yaparak, 1.8.2007 tarihinden itibaren yaşlılık aylığı alan davacının, yurtdışı borçlanmasının 41 gününün (davacının 18 yaşını 20.11.1973 tarihinde tamamlaması karşısında 326 gün olmalı) 18 yaşından önce olması nedeniyle iptal edilmesi ve buna bağlı olarak yaşlılık aylığını bağlandığı tarihten itibaren kesen Kurum işleminin iptali istemine ilişkindir.

Dosyadaki kayıt ve belgelerden, 20.11.1955 doğumlu olan davacının, 9.10.1972 – 31.12.1972 tarihleri arasında 82 gün, 15.3.1973 – 31.12.1973 tarihleri arasında 285 gün, 1.1.1974 – 5.4.1974 tarihleri arasında 95 gün, 16.4.1974 – 16.12.1974 tarihleri arasında 240 gün olmak üzere toplam 702 gün yurtdışı (Almanya) çalışması olduğu, davacının 26.9.2006 tarihinde Kuruma müracaat ederek, bu sürenin tamamını borçlanmak istediğini belirttiği, 702 günlük hizmete karşılık Kurumca hazırlanan taahhütnamenin davacı tarafından 26.9.2006 tarihinde imzalandığı, 702 gün karşılığı 2457 Dolar borç hesaplandığı, davacı tarafından bu bedelin süresinde ödendiği,

ayrıca davacının 7719 gün Bağ-Kur sigortalılığı ile 600 gün askerlik borçlanması olduğu, 27.7.2007 tarihinde tahsis talebinde bulunan davacıya, 7719 gün Bağ-Kur sigortalılık, 600 gün askerlik borçlanması ve 702 gün yurtdışı borçlanması sonucu kazanılan sigortalılık olmak üzere toplam 9021 gün üzerinden 1.8.2007 tarihinden

itibaren yaşlılık aylığı bağlandığı, Kurum tarafından 11.10.2012 tarihinde, davacının Borçlandığı yurtdışı çalışmalarının bir kısmının 18 yaş altı olduğundan iptal edildiği ve hizmetinin eksik olması nedeniyle yaşlılık aylığının başlangıçtan itibaren iptal ettiği anlaşılmıştır.

Davacının, borçlanmayı yaptığı tarihte yürürlükte olan 3201 sayılı Kanunun, Amaç ve kapsam başlıklı 1. maddesi.

"18 yaşını doldurmuş Türk vatandaşlarının yurt dışında geçen ve belgelendirilen çalışma süreleri, bu çalışma süreleri arasında veya sonunda herbirinde bir yıla kadar olan işsizlik sureleri ve yurt dışında ev kadını olarak geçen süreleri, 2 nci maddede belirtilen sosyal güvenlik kuruluşlarına prim, kesenek ve karşılık ödenmemiş olması ve istekleri halinde bu Kanun hükümlerine göre sosyal güvenlikleri bakımından değerlendirilir." şeklindedir.

Sözkonusu madde 17.04.2008 tarihinde 5754 sayılı Kanunun 79. maddesi ile.

"Türk vatandaşlarının yurt dışında 18 yaşını doldurduktan sonra, Türk vatandaşı iken geçen ve belgelendirilen sigortalılık süreleri ve bu süreleri arasında veya sonunda her birinde bir yıla kadar olan işsizlik süreleri ile yurt dışında ev kadını olarak geçen süreleri, bu Kanunda belirtilen sosyal güvenlik kuruluşlarına prim ödenmemiş olması ve istekleri halinde, bu Kanun hükümlerine göre sosyal güvenlikleri bakımından değerlendirilir." şeklinde değiştirilmiştir.

Somut olayda; 29.11.1955 doğumlu olan davacının 18 yaşını 19.11.1973 tarihinde doldurduğu, buna göre bu tarihe kadar olan 9.10.1972 – 31.12.1972 tarihleri arasındaki 82 gün ve 15.3.1973 – 19.11.1973 tarihleri arasındaki 244 gün olmak üzere toplam 326 gün çalışmanın borçlandırılması, priminin tahakkuk ve tahsiline ilişkin Kurum işleminin hatalı olduğu görülmüştür.

Yurt dışı borçlanmayı düzenleyen 3201 sayılı Kanunun hem ilk halinde hem de 5754 sayılı Kanunun 79 maddesi ile değişik halinde, ancak 18 yaşını doldurduktan sonraki çalışmalar ile ev kadını olarak geçen süreler ve 1 yıla kadar olan işsizlik sürelerinin borçlanabileceği açıkça belirtilmiştir. Yasanın açık düzenlemesinin sözkonusu olduğu hallerde Medeni Kanunun 2. maddesi uyarınca iyiniyet kuralları uygulanmaz.

Davacının, sigortalılık durumuna göre yaşlılık aylığının 1479 sayılı Kanun uyarınca bağlanması gerekmektedir. 1479 sayılı Kanunun yaşlılık aylığı ile ilgili şartlarını düzenleyen 23.5.2002 tarih, 4759 sayılı Kanun 7. maddesi ile değişik geçici 10/2. maddesi, "kadın ise 20, erkek ise 25 tam yıl prim ödeme şartı ile primi ödenen gün sayısına göre her bentte yazılı olan yaşı doldurmuş olmak koşuluyla yaşlılık aylığı bağlanacağını" düzenlemiştir.

Kurumun hatalı işlemi ile borçlandırılan toplam 326 günlük sürenin dışlanmasından sonra davacının toplam 8.695 gün primi ödenen günü kaldığı, 25 yıl şartının gerçekleşmediği ortadadır.

Buna göre, 27.7.2007 tahsis talep tarihinde davacının 1479 sayılı Kanun kapsamında yaşlılık aylığı şartları oluşmadığından, davacının yaşlılık aylığın başlangıç tarihi ile iptal eden Kurum işlemi yerindedir.

Mahkemece bu maddi ve hukuki olgular gözönünde bulundurularak istemin reddine karar vermek gerekirken yazılı gerekçelerle kabulüne karar verilmesi usul ve yasaya aykırı olup bozma nedenidir.

O halde, davalının bu yönleri amaçlayan temyiz itirazları kabul edilmeli ve hüküm bozulmalıdır.