Yargıtay 21. Hukuk Dairesi E.2013/9549 K.2014/11377

Davacı, davalılardan işverene ait işyerinde geçen çalışmalarının tespitine, işçilik alacaklarının tahsiline karar verilmesini istemiştir. Mahkeme, ilamında belirtildiği şekilde, isteğin kabulüne karar vermiştir. Hükmün, taraf vekilleri tarafından temyiz edilmesi üzerine temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldıktan ve Tetkik Hakimi tarafından düzenlenen raporla dosyadaki kağıtlar okunduktan sonra işin gereği düşünüldü ve aşağıdaki karar tesbit edildi.

KARAR

1-Temyiz defterine kayıt olmadığı ve harç yatırılmadığı, buna göre usulüne uygun temyiz dilekçesi olmadığı anlaşıldığından davacının temyiz dilekçesinin reddine,

2-Dosyadaki yazılara, toplanan delillere, hükmün dayandığı gerektirici nedenlere göre davalıların aşağıdaki bendin kapsamı dışında kalan temyiz itirazlarının reddine,

3-Dava, davacının 2004 yılının Aralık ayından sonra kesintili, 13.01.2008 tarihinden 08.09.2011 tarihine kadar kesintisiz bir şekilde davalı şirkette maden işçisi olarak aylık net 3.600,00 TL ücretle çalıştığının tespiti istemine ilişkindir.

Mahkemece, davanın kabulü ile hükümde yazılı şekilde karar verilmiş ise de bu sonuca eksik araştırma ve inceleme ile gidilmiştir.

Davanın yasal dayanağını oluşturan 506 sayılı Yasa'nın 79/10. ve 5510 sayılı Yasa'nın 86/9. maddeleri bu tip hizmet tespiti davaları için özel bir ispat yöntemi öngörmemiş ise de, davanın niteliği kamu düzenini ilgilendirdiği ve bu nedenle özel bir duyarlılık ve özenle yürütülmesi gerektiği Yargıtay'ın ve giderek Dairemizin yerleşmiş içtihadı gereğidir.

Dosyadaki kayıt ve belgelerden; davalı işyerinin Enerji ve Tabi Kaynaklar Bakanlığından 6.3.2008 tarihinde IV. Grup İşletme ruhsatı aldığı, davalı işverene ait 37840 sicil numaralı işyerinin sicil dosyası ile dönem bordrolarının getirtilmediği, 1011621 sicil numaralı işyerinin ise 25.09.2006 tarihinde 506 sayılı Kanun kapsamına alındığı, bu işyerinden davacı adına 08.07.2007, 13.01.2008 ve 26.07.2009 tarihlerinde işe giriş bildirgelerinin verildiği,

19.06.2005 - 29.07.2005, 13.11.2005 – 07.11.2006 ve 08.11.2006 – 12.03.2007 tarihleri arasında her ay sadece 1 gün olacak şekilde 37840 sicil numaralı davalı işyerinden, 08.11.2006 – 12.03.2007, 03.04.2007 – 25.04.2007, 08.07.2007 – 30.11.2007, 13.01.2008 – 30.06.2008 ve 26.07.2009 – 22.09.2011 tarihleri arasında 1011621 sicil numaralı davalı işyerinden kısmi çalışmanın bildirildiği, ihtilaflı dönemde davacı adına 25.10.2007 – 01.12.2007 ve 2009/6 D. – 05.08.2009 tarihleri arasında 1035618 sicil numaralı E. Maden Ltd.

Şti. işyerinden çalışmaların Kuruma bildirildiği, 01.09.2008 – 28.05.2009 tarihleri arasında davacının 2925 sayılı Kanun kapsamında sigortalı olduğu, 2010 yılı Mayıs, Eylül ve Ekim ayları ile 2011 yılı Ocak, Şubat, Mart, Nisan ve Mayıs aylarına ait imzalı ücret bordrolarının olduğu görülmüştür.

Somut olayda; dava dilekçesinde ve tanıkların beyanlarında davacının bir kısım çalışmalarının kesintili olduğu belirtilmesine rağmen, davacıya kesintili çalışmalarının ne şekilde olduğu ve hangi dönemleri kapsadığının açıklattırılmadığı, gerek bu dosya içerisinde, gerekse de bu dosyadan tefrik edilen dosyalarda bir kısım imzalı ücret bordrolarının olduğu, ancak imzalı ücret bordrolarının düzenli ve tüm dönemi kapsar şekilde olmadığı, imzalı ücret bordrolarına rağmen, hiçbir araştırma yapılmaksızın imzalı ücret bordrolarının olduğu aylarda eksik bildirilen sürelerin tamamlandığı,

davalı şirkete ait maden ocaklarında kesintisiz çalışmanın mevcut olup olmadığının araştırılmadığı, davacının hüküm altına alınan çalışmalardan hangi dönemdeki çalışmalarının davalı işverene ait hangi işyerinde geçtiğinin açıkça belirtilmediği, ihtilaflı döneme ait tüm dönem bordrolarının getirtilmediği, resen tanık seçilerek davacı tanıkları ile davalı tanıklarının beyanları arasındaki çelişkinin giderilmediği,

bazı aylar yönünden hüküm altına alınan sürenin o ay için bildirilmeyen toplam süreden fazla olduğu (2006 yılı Kasım ayında 2 gün bildirim olmasına rağmen 29 gün, 2007 Ekim ayında 5 gün bildirim olmasına rağmen 27 gün, 2007 Kasım ayında 3 gün bildirim olmasına rağmen 29 gün bildirilmeyen süre olduğu şeklinde hüküm kurulduğu) buna göre eksik inceleme ve araştırma ile hüküm kurulduğu anlaşılmıştır.

Yapılacak iş;

a) Davacıya 2008 yılına kadar olan çalışmalarının kesintili olduğu şeklindeki talebini, “çalışmalarının hangi dönem arasında ve kaç gün olduğu” şeklinde açıklattırmak,

b) Davalı şirkete ait maden ocaklarında kesintisiz çalışma olup olmadığını araştırmak,

c) Ondan sonra davalı işverene ait 37840 ve 1011621 sicil numaralı işyerlerinin ihtilaflı döneme ilişkin düzenli ve okunaklı imzalı ücret bordroları ve/veya puantaj kayıtlarını davalı işverenden, dönem bordrolarını davalı Kurumdan istemek,

d) İmzalı ücret bordroları ve/veya puantaj kayıtlarındaki imzaların davacının eli ürünü olup olmadığını davacıya sormak,

e) Kabul halinde imza incelemesi yaptırılmayarak beyan ile yetinmek, imzanın inkârı halinde ise, imzalar üzerinde bilirkişi incelemesi yaptırarak imzanın davacının eli ürünü olup olmadığının tespit ettirmek,

f) İmzanın davacının eli ürünü olduğunun anlaşılması halinde bu bordro ve/veya puantaj cetvellerindeki sürelerin davacıyı bağlayacağını gözönünde tutmak suretiyle, imzalı ücret bordroları ve/veya puantaj kayıtlarının olduğu dönemler yönünden imzalı ücret bordrolarındaki süre kadar çalışmaya hükmetmek,

g) İmzanın davacının eli ürünü olmadığı dönemler ile imzalı ücret bordroları ve/veya puantaj kayıtlarının olmadığı dönemler yönünden, dönem bordrolarından ihtilaflı dönemin tamamında kayıtlı ve tarafsız tanıklar saptanarak bunların bilgilerine başvurmak,

h) Bordrolarda adı geçen kişilerin adreslerinin tespit edilememesi veya beyanları ile yetinilmediği takdirde, davacının çalışmasını bilebilecek nitelikte başka tanık tespit edilerek çalışmanın niteliği ile gerçek bir çalışma olup olmadığı yönünde yöntemince beyanlarını almak,

ı) Gerçek çalışma olgusunu somut ve inandırıcı bilgilere dayalı şekilde ortaya koyduktan sonra sonucuna göre, aylık çalışma süresinin 30 günü geçmeyeceğini de gözönünde tutarak hangi tarih aralığındaki çalışmaların hangi sicil numaralı işyerinde geçtiğine karar vermekten ibarettir.

Mahkemece, bu maddi ve hukuki olgular gözönünde tutulmaksızın eksik inceleme ve araştırma ile yazılı şekilde hüküm kurulması usul ve yasaya aykırı olup bozma nedenidir.

O halde, davalıların bu yönleri amaçlayan temyiz itirazları kabul edilmeli ve hüküm bozulmalıdır.