Yargıtay 21. Hukuk Dairesi E.2014/1059 K.2015/1171

Davacı, davalılardan işverene ait işyerinde 30/06/2010-15/07/2010 tarihleri arasında geçen çalışmalarının tespitine karar verilmesini istemiştir. Mahkeme ilamında belirtildiği şekilde, isteğin kabulüne karar vermiştir. Hükmün davalılar vekilleri tarafından temyiz edilmesi üzerine temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldıktan ve Tetkik Hakimi tarafından düzenlenen raporla dosyadaki kağıtlar okunduktan sonra işin gereği düşünüldü ve aşağıdaki karar tespit edildi.

KARAR

1-Dosyadaki yazılara, toplanan delillere, hükmün dayandığı gerektirici nedenlere göre davalıların aşağıdaki bendin kapsamı dışındaki diğer temyiz itirazlarının reddine, 2-Dava, davacının 30/06/2010-15/07/2010 tarihleri arası davalı nezdinde çalıştığının tespiti istemine ilişkindir. Mahkemece, istemin kabulüne karar verilmiş ise de, bu sonuca eksik araştırma sonucu varılmıştır.

Davanın yasal dayanağını oluşturan 506 sayılı Yasa'nın 79. ve 5510 sayılı Yasa'nın 86/8. maddeleri gereği bu tip hizmet tespiti davaları için özel bir ispat yöntemi öngörmemiş ise de davanın niteliği kamu düzenini ilgilendirdiği ve bu nedenle özel bir duyarlılık ve özenle yürütülmesi gerektiği Yargıtay'ın ve giderek Dairemizin yerleşmiş içtihadı gereğidir.

Bu tür davalarda öncelikle davacının çalışmasına ilişkin belgelerin işveren tarafından verilip verilmediği yöntemince araştırılmalıdır.Yönetmelikle tespit edilen belgeleri işveren tarafından verilmeyen veya çalıştıkları Kurumca tespit edilmeyen sigortalılar, çalışmalarını hizmetlerinin geçtiği yılın sonundan başlayarak 5 yıl içerisinde mahkemeye başvurarak alacakları ilam ile ispatlayabilirlerse bu çalışmaların Kurumca dikkate alınacağı belirtilmiştir.

Bu koşul oluşmuşsa işyerinin gerçekten var olup olmadığı, kanun kapsamında veya kapsama alınacak nitelikte bulunup bulunmadığı eksiksiz bir şekilde belirlenmeli, daha sonra çalışma olgusunun varlığı özel bir duyarlılıkla araştırılmalıdır.

Çalışma olusu her türlü delille ispat edilebilirse de çalışmanın konusu, niteliği, başlangıç ve bitiş tarihleri hususlarında tanık sözleri değerlendirilmeli, dinlenen tanıkların davacı ile aynı dönemlerde işyerinde çalışmış ve işverenin resmi kayıtlara geçmiş bordro tanıkları yada komşu işverenlerin aynı nitelikte işi yapan ve bordrolarına resmi kayıtlarına geçmiş çalışanlardan seçilmesine özen gösterilmelidir.

Bu tanıkların ifadeleri ile çalışma olgusu hiçbir kuşku ve duraksamaya yer vermeyecek şekilde belirlenmelidir. Yargıtay Hukuk Genel Kurulunun 16.9.1999 gün 1999/21-510-527, 30.6.1999 gün 1999/21-549-555- 3.11.2004 gün 2004/21- 480-579 sayılı kararları da bu doğrultudadır.

Dosyadaki kayıt ve belgelerden, davalı işveren adına tescilli 4 adet işyeri bulunduğu, 01/06/2010-30/06/2010 tarihleri arası davalıya ait "1106359" sicil nolu işyerinden davacı adına bildirim yapıldığı, 01/06/2010 tarihli işe giriş bildirgesinin internet üzerinden davalı tarafından Kurumu verildiği, 01/06/2010 tarihli sözleşme bulunduğu, davacı tarafından verilen tarihsiz istifa dilekçesinin olduğu, davacı tarafından çekilen 02/08/2010 tarihli ihtarnamede 15 günlük çalışmasının Ürgüp İşletme Şefliğinde kayıtlı olduğunun belirtildiği, davacı tarafından gösterilen tanığın fiili çalışmayı doğruladığı, davalıya ait başka bir işyerinin (1105069 sicil nolu işyerinin) dönem bordrolarının getirtildiği anlaşılmaktadır.

Somut olayda, dönem bordroları ile davacının çalışmalarının kayıtlı olduğunu belittiği Ürgüp İşletme Şefliğindeki bilgi ve belgelerin getirtilmediği, öte yandan dinlenen tanık davacının çalıştığını belirtmiş ise de, tanığın da bordrolu olup olmadığı anlaşılamamaktadır. Dolayısıyla tüm bu hususlar dikkate alınmadan yazılı şekilde sonuca gidilmesi hatalı olmuştur.

Yapılacak iş, öncelikle 2010 yılı 7. aya ait dönem bordrolarını getirtmek, bordro tanıklarını resen tespit edip dinlemek, davacının çalışmalarının kayıtlı olduğunu belirttiği Ürgüp İşletme Şefliğinden çalışmalarla ilgili bilgi ve belgeleri istemek ve davanın nitelikçe kamu düzenini ilgilendirdiği göz önünde bulundurulup araştırma genişletilerek tüm deliller birlikte değerlendirilip sonucuna göre karar vermekten ibarettir.

Mahkemece bu maddi ve hukuki olgular nazara alınmaksızın yazılı şekilde karar verilmesi usul ve yasaya aykırı olup bozma nedenidir.

O halde davalıların bu yönleri amaçlayan temyiz itirazları kabul edilmeli ve hüküm bozulmalıdır.