Yargıtay 21. Hukuk Dairesi E.2014/10828 K.2015/6920

Davacı, davalılardan işverene ait işyerinde geçen çalışmalarının tespitine karar verilmesini istemiştir. Mahkeme ilamında belirtildiği şekilde, isteğin kısmen kabulüne karar vermiştir. Hükmün davalılar vekillerince temyiz edilmesi üzerine temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldıktan ve Tetkik Hakimi ... tarafından düzenlenen raporla dosyadaki kağıtlar okunduktan sonra işin gereği düşünüldü ve aşağıdaki karar tesbit edildi.

KARAR

Dava, davacının davalı işyerinde 15.07.2002-03.02.2007 tarihleri arasında çalıştığının tespiti istemine ilişkindir. Mahkemece istemin kısmen kabulü ile hükümde yazılı şekilde karar verilmiştir.

Uyuşmazlık nitelikçe 506 sayılı Yasanın 79. maddesinden kaynaklanan davalı işyerinde geçen ve kuruma bildirilmeyen hizmet süresinin tespitine ilişkindir. Bu tip hizmet tespiti davaları için özel bir ispat yöntemi öngörmemiş ise de davanın niteliği kamu düzenini ilgilendirdiği ve bu nedenle özel bir duyarlılık ve özenle yürütülmesi gerektiği Yargıtay'ın ve giderek Dairemizin yerleşmiş içtihadı gereğidir.

Bu tür davalarda öncelikle davacının çalışmasına ilişkin belgelerin işveren tarafından verilip verilmediği yöntemince araştırılmalıdır. Bu koşul oluşmuşsa işyerinin gerçekten var olup olmadığı kanun kapsamında veya kapsama alınacak nitelikte bulunup bulunmadığı, işin niteliği, sürekli veya sezonluk nitelikte olup olmadığı eksiksiz bir şekilde belirlenmeli daha sonra çalışma olgusunun varlığı özel bir duyarlılıkla araştırılmalıdır.

Çalışma olgusu her türlü delille ispat edilebilir ise de çalışmanın konusu niteliği başlangıç ve bitiş tarihleri hususlarında tanık sözleri değerlendirilmeli, dinlenen tanıkların, davacı ile aynı dönemlerde işyerinde çalışmış ve uyuşmazlık konusu dönemi kapsar biçimde çalışmaları işverenin resmi kayıtlarına geçmiş bordro tanıkları ya da komşu işverenlerin aynı nitelikte işi yapan ve bordrolarına resmi kayıtlarına geçmiş çalışanlardan seçilmesine özen gösterilmelidir.

Bu tanıkların ifadeleri ile çalışma olgusu hiçbir kuşku ve duraksamaya yer vermeyecek şekilde belirlenmelidir.

Dosyadaki kayıt ve belgelerden, işyerinin kuyumcu imal yeri olduğu, davacının bu işyerinde işçi olarak çalıştığının iddia edildiği, davalı işyerinin farklı tarihlerde 2 ayrı sicil numarası aldığı, davacıya ait hizmet cetvelinde 27.04.2006-31.05.2007 tarihleri arasında davalıya ait 1045448 sicil nolu işyeri tarafından 13.06.2007-01.08.2007 tarihleri arasında ise davalıya ait 1158508 sicil nolu işyeri tarafından hizmet bildiriminde bulunulduğu, 1158508 sicil nolu işyerinin 13.06.2007 tarihinde kanun kapsamına alındığı, sadece 1158508 işyerine ait dönem bordrolarının getirtildiği ve bordro tanıklarının beyanlarının alındığı anlaşılmaktadır.

Somut olayda, farklı dönemlerde farklı sicil numarası aldığı anlaşılan davalı işyerinin, 1045448 sicil nolu olanının 13.06.2007 tarihinde kanun kapsamına alındığı ve 27.04.2006 tarihinden sonra davacı adına yapılan hizmet bildirimlerin 1045448 sicil nolu işyeri tarafından yapıldığı gözeltilmeyerek, ayrıca çalışmanın başlangıcı itibari ile 18 yaşından küçük olduğu anlaşılan davacının davalı işyerinde üretime yönelik çalışıp çalışmadığı yeterince irdelenmeyerek yazılı şekilde karar verilmesi isabetsiz olmuştur.

Yapılacak iş; öncelikle davalı işverenin Kurumda bulunan 1045448 sicil nolu işyeri sicil dosyasını celbetmek, bu işyerine ait uyuşmazlık konusu dönemi kapsayacak şekilde dönem bordrolarını getirtmek, bordro tanıklarını resen tespit edip dinlemek, bordro verilmemiş veya bordro tanıklarına ulaşılamadığı anlaşılırsa , belediye, vergi dairesi, emniyet gibi kamu kurumları aracılığıyla tespit edilecek komşu işyeri çalışanlarının veya sahiplerinin beyanları alma ve, davacının 01/01/2005 öncesi dönemdeki çalışmalarının üretime yönelik olup olmadığını araştırarak toplanan deliller ışığında varılacak sonuca göre hüküm kurmaktan ibarettir.

Mahkemece bu maddi ve hukuki olgular nazara alınmaksızın eksik araştırma ve inceleme ile yazılı şekilde karar verilmesi usul ve yasaya aykırı olup bozma nedenidir.

O halde, davalıların bu yönleri amaçlayan temyiz itirazları kabul edilmeli ve hüküm bozulmalıdır.