Yargıtay 21. Hukuk Dairesi E.2014/12985 K.2014/18415

Davacı, 4956 sayılı Yasa ile 1479 sayılı Yasa'ya eklenen geçici 2. madde gereğince basamak satın alarak 13. basamaktan 19. basamağa yükseltilen ve 20. basamaktan aylık bağlandığı, aylık bağlanma tarihinden itibaren 20. basamaktan alması gereken aylık miktarlarının tespitine karar verilmesini istemiştir. Mahkeme ilamında belirtildiği şekilde, isteğin kabulüne karar vermiştir. Hükmün davalı vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldıktan ve Tetkik Hakimi tarafından düzenlenen raporla dosyadaki kağıtlar okunduktan sonra işin gereği düşünüldü ve aşağıdaki karar tespit edildi.

KARAR

Dava; 4956 sayılı Yasa ile 1479 sayılı Yasa'ya eklenen Geçici 2. madde gereğince basamak satın alarak 13. basamaktan 19. basamağa yükseltilen ve 20. basamaktan aylık bağlanan davacının, aylık bağlanma tarihinden itibaren 20. basamaktan alması gereken aylık miktarlarının tespiti istemine ilişkindir.

Mahkemece; davacının 20. basamaktan 01.09.2007 tarihinden geçerli olmak üzere bağlanan yaşlılık aylığı miktarının 984,65 TL aylık ücret, 4,50 TL SYZ, 39,39 TL ek ödeme olmak üzere toplam 1.028,53 TL olduğunun tespitine karar verilmiştir.

Dosyadaki kayıt ve belgelerden; Bağ-Kur sigortalısı olan davacının, 4956 sayılı Yasa ile getirilen Geçici 2. madde hükmü çerçevesinde 13. basamaktan 19. basamağa yükselme talebinde bulunduğu, bu talebinin davalı Kurum'ca kabul edildiği, davacının Kurum tarafından talep edilen basamak yükseltme miktarını eksiksiz ödediği, 01.08.2006 tarihinde 19. basamağa yükseldiği, davacıya 01.09.2007 tarihinden itibaren yaşlılık aylığı bağlandığı anlaşılmaktadır.

Taraflar arasındaki uyuşmazlığın yasal dayanağı, 4447 sayılı Yasa ile 1479 sayılı Yasa'ya eklenen geçici 11. maddedir. 1479 sayılı Yasa'nın geçici 11. maddesinde; 01.01.2000 tarihinden önce sigortalı olup da 01.01.2000 tarihinden sonra sigortalılığı devam eden sigortalılara bağlanacak yaşlılık aylığının koşulları düzenlenmiştir. Adı geçen geçici 11. maddede; “ Bu Kanun'un yürürlüğe girdiği tarihten önce sigortalı olanlara bağlanacak yaşlılık aylığı;

a) Sigortalının, aylık başlangıç tarihindeki toplam sigortalılık süresi esas alınarak, bu Kanun'un yürürlük tarihinden önce bulunduğu gelir basamağının aylık başlangıç tarihinde yürürlükte bulunan gelir tablosundaki değer üzerinden, bu Kanun'un yürürlük tarihinden önceki hükümlere göre hesaplanan aylığının, bu Kanun'un yürürlüğe girdiği tarihe kadar geçen sigortalılık süresinin toplam sigortalılık süresine orantılı olarak hesaplanan tutarı ile,

b) Sigortalının, bu Kanun'un yürürlük tarihi ile aylık başlangıç tarihi arasında aylar itibariyle prim ödediği gelir basamaklarının bu basamaklardaki prim ödeme süreleri de dikkate alınarak, aylık başlangıç tarihinde yürürlükte bulunan gelir basamakları üzerinden hesaplanacak ağırlıklı ortalamasının, aylık başlangıç tarihindeki toplam sigortalılık süresi esas alınmak suretiyle bu Kanun'un 36. maddesinin 2. fıkrasına göre bulunacak aylık bağlama oranı üzerinden hesaplanan aylığın, bu Kanun'un yürürlük tarihinden sonra geçen sigortalılık süresinin toplam sigortalılık süresine orantılı olarak hesaplanan tutarın toplamıdır.

Bu şekilde hesaplanan aylık, bu Kanun'un 36. maddesinin 3. fıkrasına göre artırılır.

2. fıkraya göre bağlanacak aylık, sigortalının aylık başlangıç tarihindeki toplam sigortalılık süresi esas alınarak, bu Kanun'un yürürlük tarihinden önce bulunduğu gelir basamağı üzerinden bu Kanun'un yürürlük tarihinden önceki hükümlere göre hesaplanan aylığının, bu Kanun'un yürürlük tarihi ile aylık başlangıç tarihi arasında geçen takvim yılları için, her yılın Aralık ayına göre Türkiye İstatistik Kurumu tarafından açıklanan en son temel yıllı kentsel yerler tüketici fiyatları endeksindeki değişim oranı kadar artırılmış tutarından az olamaz. ” hükmü düzenlenmiştir.

Somut olayda; davacıya bağlanacak yaşlılık aylığı da Geçici 11. maddede belirtilen (a) ve (b) aylığından oluşmaktadır.

Mahkemece, alınan bilirkişi raporuna göre yukarıda anılan şekilde karar verilmiş, Dairemizin 18.02.2013 Tarih ve 2011/7083 esas, 2013/2721 karar sayılı ilamı ile; davalı Kurum'dan, davacının satın alarak bulunduğu en son basamaktan geriye doğru intibakı ile 01.01.2000 tarihinde 16. basamakta bulunduğu kabul edilerek tahsis talep tarihi itibari ile bağlanabilecek (a) ve (b) aylıklarını gösterecek şekilde toplam aylığının hesaplanması,

ayrıca dava tarihine kadar Kurum'ca ödenen aylıklar ile basamak intibakı ile hesaplanacak aylıklar arasındaki farkların ayrıntılı olarak belirlemesi istenerek alınacak Kurum cevabından sonra gönderilmek üzere dosya mahal mahkemesine geri çevrilmiştir.

Davalı Kurum cevaben; davacıya idari çözüm ile yapılan basamak intibakı işlemi sonucu aylık farkından doğan miktarın 28.09.2012 tarihinde ödendiğini bildirmiş ve yazı cevabına yeniden hesaplamadan önceki ve hesaplamadan sonraki aylık miktarlarına ilişkin çizelgeleri eklemiştir. Mahkemece yapılacak iş; öncelikle, davalı Kurum tarafından geri çevirme kararından sonra basamak intibakı yapıldığı bildirildiğinden, davacıya; davalı Kurum tarafından yapılan ve geri çevirmeden sonra bildirilen aylık hesaplamasını ve miktarlarını, ayrıca yapılan ödemeyi kabul edip etmediğini sormak, kabul etmesi halinde dava konusuz kalacağından karar verilmesine yer olmadığına şeklinde hüküm kurmaktan ibarettir.

Ancak; davacı geri çevirme sonrası Kurum tarafından bildirilen hesaplamaları ve ödemeyi kabul etmiyor ise; davalı Kurum'dan, davacının tahsis talebinden sonra 01.09.2007 tarihinden itibaren davacıya bağlanan yaşlılık aylığı ile basamak intibakından sonra hesaplanan yaşlılık aylığının ay be ay ne kadar olduğunu ve davacının yaşlılık aylığının yükseltildiği miktarları sormak, aylıklar arasında ne kadar fark olduğunun açıkça bildirilmesini istemek ve davacıya hangi tarihler arasındaki aylıklar için ne kadar toplu ödeme yapıldığını da sorarak davalı Kurum'dan davacının yaşlılık aylığı hesaplamasına ilişkin tüm evrakları getirtip bilirkişiden;

davalı Kurum'un ilk yaptığı yaşlılık aylığı bağlama işlemi ile geri çevirme kararından sonra gönderilen belgelerdeki aylık bağlama işlemlerini irdeleyen ve işlemde hata bulunup bulunmadığını, bulunuyor ise hatanın nereden kaynaklandığını açıkca izah edecek şekilde düzenlenen, denetime elverişli rapor hazırlanmasını isteyerek, talep ve müktesep hak kuralları da gözönünde tutularak sonucuna göre karar vermekten ibarettir.

Mahkemece, bu maddi ve hukuki olgular gözönünde tutulmaksızın yetersiz inceleme ve araştırma ile hüküm kurulması usul ve yasaya aykırı olup bozma nedenidir. O halde, davalı Kurum vekilinin bu yönleri amaçlayan temyiz itirazları kabul edilmeli ve karar bozulmalıdır.