Yargıtay 21. Hukuk Dairesi E.2014/13026 K.2015/8574

Davacı, maaşının tekrar bağlanmasına, yersiz ödenen maaş ve sağlık giderlerinin talebinin durdurulmasına karar verilmesini istemiştir. Mahkeme ilamında belirtildiği şekilde, isteğin reddine karar vermiştir. Hükmün davacı vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldıktan ve Tetkik Hakimi ... tarafından düzenlenen raporla dosyadaki kağıtlar okunduktan sonra işin gereği düşünüldü ve aşağıdaki karar tespit edildi.

KARAR

Dava, davacıya, 01/02/2011 tarihinde bağlanan aylığı kesen ve borç çıkaran Kurum işleminin iptali istemine ilişkindir. Mahkemece, istemin reddine karar verilmiştir.

Dosyadaki kayıt ve belgelerden, davacıya, 01/02/2011 tarihinde yaşlılık aylığı bağlandığı, Kurum kontrol memuru tarafından, davacı adına bildirim yapılan tüpgaz satışı işyerinde, durum tespit tutanağı düzenlendiği, tutanakta beyanda bulunan işyeri çalışanları, davacının 21/10/2010 tarihinden itibaren çalışmadığını, işlerin iyi olmaması nedeniyle işyerinin kapatılacağını belirttikleri, tutanağın beyanda bulunan çalışanlar ile SGK memuru ve hazır bulunan muhtar tarafından imzalandığı,

bunun üzerine Kurumun davacı adına sözkonusu işyerinden 2010/10-2011/1. aylar arası bildirilen 70 günlük çalışmayı geçersiz sayarak bağlanan maaşı iptal ettiği, yargılama sırasında SGK görevlisine beyanda bulunan şahıslar, mahkeme huzurundaki beyanlarında ise, davacının çalıştığını belirttikleri, yine komşu işyeri tanığı ile davacı tarafından gösterilen tanığında davacının çalıştığı yönünde beyanda bulundukları anlaşılmaktadır.

Davanın yasal dayanağı 5510 sayılı Kanunun 59. maddesinde düzenlenmiştir. Bu maddeye göre Kurumun denetim ve kontrol ile görevlendirilmiş memurları tarafından tutulan tutanaklar aksi kanıtlanıncaya kadar geçerlidir. Diğer bir anlatımla; yetkili kişilerce düzenlenen ve tarafların ihtirazi kayıt koymaksızın imzaladığı tutanaklar aksi kanıtlanıncaya kadar geçerli olup, aksi ancak yazılı delille kanıtlanabilir.

Ne var ki, aksi kanıtlanıncaya kadar geçerli olan tutanaklar ile ifade edilen tutanaklar Kurumun denetim ve kontrol ile görevlendirilmiş memurları tarafından belgelere dayalı olarak düzenlenmiş olanlar ile belgeye dayalı olmamakla birlikte düzenlenmesinde hazır bulunan işveren, işçi veya üçüncü kişi beyanları uyarınca düzenlenerek doğruluğu ilgili kişilerin imzaları ile tasdik edilen ve imza inkârına konu olmayan tutanaklardır..

Öte yandan, 5510 sayılı Kanun’un 92. (mülga 506 sayılı Kanunun 6.) maddesinde ifade edildiği üzere “sigortalı olmak hak ve yükümünden kaçınılamaz ve feragat edilemez.” Anayasal haklar arasında yer alan sosyal güvenliğin yaşama geçirilmesindeki etkisi karşısında, sigortalı konumunda geçen çalışma sürelerinin saptanmasına ilişkin davaların, kamu düzenine ilişkin olduğu, bu nedenle özel bir duyarlılık ve özenle yürütülmesinin zorunlu ve gerekli bulunduğunun gözetilmesi zorunludur.

Bu bağlamda, hak kayıplarının ve gerçeğe aykırı sigortalılık süresi edinme durumlarının önlenmesi, temel insan haklarından olan sosyal güvenlik hakkının korunabilmesi için, bu tür davalarda tarafların gösterdiği kanıtlarla yetinilmeyip, gerek görüldüğünde re’sen araştırma yapılarak kanıt toplanabileceği de göz önünde bulundurulmalıdır.

Somut olayda, Kurumun denetim ve kontrol ile görevlendirilmiş memuru tarafından düzenlenen tutanağın, hazır bulunan muhtar ve işyeri çalışanları tarafından imzalandığı, herhangi bir ihtirazi kayıt konulmadığı görülmektedir. Ancak hazır bulunan ve tutanağı muhtar sıfatıyla imzalayan şahıs tespit edilip beyanı alınmadan sonuca gidilmesi hatalı olmuştur.

Yapılacak iş, tutanağı muhtar sıfatıyla imzalayan şahsı belirleyip beyanını almak, ayrıca kolluk aracılığıyla tespit edilecek başkaca komşu işyerlerinin sahiplerinin veya çalışanlarının da ifadelerine başvurularak sonucuna göre karar vermekten ibarettir.

O halde, davacının bu yönleri amaçlayan temyiz itirazları kabul edilmeli ve hüküm bozulmalıdır.