Yargıtay 21. Hukuk Dairesi E.2014/13778 K.2015/10442

Davacı, Kurumun 09/05/2012 tarih ve 2012/455 Esas ve 2012/471 Karar sayılı komisyon kararının iptaline karar verilmesini istemiştir. Mahkeme ilamında belirtildiği şekilde, isteğin kabulüne karar vermiştir. Hükmün davalı vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldıktan ve Tetkik Hakimi ... tarafından düzenlenen raporla dosyadaki kağıtlar okunduktan sonra işin gereği düşünüldü ve aşağıdaki karar tespit edildi.

KARAR

Dava, ek nitelikte aylık prim ve hizmet belgesi düzenlenmesine yönelik 09.05.2012 tarihli 2012/455 Esas ve 2012/471 Karar sayılı komisyon kararının iptali istemine ilişkindir.

Mahkemece, davanın kabulüne karar verilmiştir.

Dosyadaki kayıt ve belgelerden, Kurum kontrol memuru tarafından 05.10.2011 tarihinde davalıya ait işyerinde, işyeri durum tespit tutanağı düzenlendiği, tutanakta beyanda bulunan işyeri çalışanlarından .... aylık 1050 TL,... 1.200 TL,... 820 TL, ... 1.100 TL,... 1.500 TL .... 5.700 TL, .... 1.600 TL net ücret aldıklarını belirttikleri, tutanağın beyanda bulunan işyeri çalışanları ve davalı işveren vekili tarafından imzalandığı, durum tespit tutanağına dayanılarak, sigorta primine esas kazançları eksik bildirildiği gerekçesiyle davalı işverenden ek bildirim istendiği anlaşılmaktadır.

Davanın yasal dayanağı 5510 sayılı Kanunun 59. maddesinde düzenlenmiştir. Bu maddeye göre Kurumun denetim ve kontrol ile görevlendirilmiş memurları tarafından tutulan tutanaklar aksi kanıtlanıncaya kadar geçerlidir. Diğer bir anlatımla; yetkili kişilerce düzenlenen ve tarafların ihtirazi kayıt koymaksızın imzaladığı tutanaklar aksi kanıtlanıncaya kadar geçerli olup, aksi ancak yazılı delille kanıtlanabilir.

Ne var ki, aksi kanıtlanıncaya kadar geçerli olan tutanaklar ile ifade edilen tutanaklar Kurumun denetim ve kontrol ile görevlendirilmiş memurları tarafından belgelere dayalı olarak düzenlenmiş olanlar ile belgeye dayalı olmamakla birlikte düzenlenmesinde hazır bulunan işveren, işçi veya üçüncü kişi beyanları uyarınca düzenlenerek doğruluğu ilgili kişilerin imzaları ile tasdik edilen ve imza inkârına konu olmayan tutanaklardır.

Öte yandan, 5510 sayılı Kanun’un 92. (mülga 506 sayılı Kanunun 6.) maddesinde ifade edildiği üzere “sigortalı olmak hak ve yükümünden kaçınılamaz ve feragat edilemez.” Anayasal haklar arasında yer alan sosyal güvenliğin yaşama geçirilmesindeki etkisi karşısında, sigortalı konumunda geçen çalışma sürelerinin saptanmasına ilişkin davaların, kamu düzenine ilişkin olduğu, bu nedenle özel bir duyarlılık ve özenle yürütülmesinin zorunlu ve gerekli bulunduğunun gözetilmesi zorunludur.

Bu bağlamda, hak kayıplarının ve gerçeğe aykırı sigortalılık süresi edinme durumlarının önlenmesi, temel insan haklarından olan sosyal güvenlik hakkının korunabilmesi için, bu tür davalarda tarafların gösterdiği kanıtlarla yetinilmeyip, gerek görüldüğünde re’sen araştırma yapılarak kanıt toplanabileceği de göz önünde bulundurulmalıdır.

Somut olayda, Kurumun denetim ve kontrol ile görevlendirilmiş memuru tarafından düzenlenen tutanağın, hazır bulunan davalı işveren vekili ... ve işyeri çalışanları tarafından imzalandığı, herhangi bir ihtirazi kayıt konulmadığı, tutanağın aksinin aynı kuvvette belge ile kanıtlanmadığı anlaşıldığından davanın reddi yerine yazılı şekilde sonuca gidilmesi hatalı olmuştur. O halde, davalı Kurumun bu yönleri amaçlayan temyiz itirazları kabul edilmeli ve hüküm bozulmalıdır.