Yargıtay 21. Hukuk Dairesi E.2014/138 K.2015/1663

21. Hukuk Dairesi 2014/138 E. , 2015/1663 K.

"İçtihat Metni"MAHKEMESİ : Mersin 4. İş Mahkemesi TARİHİ : 03/10/2013 NUMARASI : 2012/637-2013/478

Davacı, davalılardan işverene ait işyerinde geçen çalışmalarının tespitiyle işçilik alacaklarının tahsiline karar verilmesini istemiştir. Mahkeme ilamında belirtildiği şekilde, işçilik alacakları hakkındaki davanın açılmamış sayılmasına hizmet davasının reddine karar vermiştir. Hükmün davacı vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldıktan ve Tetkik Hakimi tarafından düzenlenen raporla dosyadaki kağıtlar okunduktan sonra işin gereği düşünüldü ve aşağıdaki karar tespit edildi.

K A R A R

1-Dosyadaki yazılara, toplanan delillere, hükmün dayandığı gerektirici nedenlere göre davacının aşağıdaki bentlerin kapsamı dışındaki diğer temyiz itirazlarının reddine, 2- Dava, davacının 1995-20.09.2011 tarihleri arasında davalı işverene ait iş yerinde geçen ve Kuruma bildirilmeyen sigortalı çalışmalarının tespiti istemine ilişkindir. Mahkemece, davanın reddine karar verilmiş ise de bu sonuca eksik araştırma ve inceleme ile gidilmiştir. Dosyadaki kayıt ve belgelerden, davalı işverence davacı adına 12.09.2000 tarihinde işe başladığına ilişkin işe giriş bildirgesinin verildiği, 14.11.2006 tarihinde işten çıkışının bildirildiği, 09.12.2006 tarihinde tekrar davalı işverence işe giriş bildirgesinin verildiği, 12.09.2000-14.11.2006 tarihleri arasında davalı işyerinden kısmi bildirim yapıldığı, 2002-2011 yılları arasında dönem bordrolarıyla birlikte sigortalının imzasını taşıyan puantaj cetvellerinin mevcut bulunduğu ancak 1995-2001 yılları arasında imzalı puantaj cetvelleri ve bordrolarının olmadığı, davacının davalı işyerinde tespiti istenen dönemden önce çırak olarak başladığına ilişkin ifadelere rağmen çıraklığa ilişkin evrakların getirtilmediği, dosya içerisindeki bilgi ve belgelerden anlaşılmaktadır. Davanın yasal dayanağını oluşturan 506 sayılı Yasa'nın 79/10. ve 5510 sayılı Yasa'nın 86/9. maddeleri bu tip hizmet tespiti davaları için özel bir ispat yöntemi öngörmemiş ise de, davanın niteliği kamu düzenini ilgilendirdiği ve bu nedenle özel bir duyarlılık ve özenle yürütülmesi gerektiği Yargıtay'ın ve giderek Dairemizin yerleşmiş içtihadı gereğidir. Gerçekten, davacının, işyerindeki çalışmaları işe giriş bildirgelerine, aylık ve üç aylık bordrolara dayanılarak Kuruma kısmi olarak bildirilmiş ve bildirime uygun olarak da primleri ödenmiştir. Öte yandan işe giriş bildirgesi ve imzalı puantaj kayıtları davacı çalışmalarının işyerinde kesintili geçtiğinin karinesidir. Karinenin tersinin ise eşdeğerdeki delillerle kanıtlanması gerektiği söz götürmez. Bu gibi durumlarda çalışma olgusunu ortaya koyabilecek inandırıcı ve yeterli kanıtlar aranmalı, kamu düzenine dayalı bu tür davalarda hakim, görevi gereği doğrudan soruşturmayı genişleterek sigortalılık koşullarının oluşup oluşmadığını belirlemelidir. Bu yön, Yargıtay Hukuk Genel Kurulu’nun 16.09.1999 gün 1999/21-510-527, 30.06.1999 gün 1999/21-549-555, 5.2.2003 gün 2003/21-35-64, 15.10.2003 gün 2003/21-634-572, 3.11.2004 gün 2004/21-480-579 ve 2004/21-479­578,10.11.2004 gün 2004/21-538 ve 1.12.2004 gün 2004/21-629 sayılı kararlarında da vurgulanmıştır. Yapılacak iş; dava konusu yapılan çalışma döneminin tamamında, 2002-2011 yılları arasındaki imzalı puantaj kayıtları olan dönemlerde imzasını içeren puantaj kayıtlarına geçmiş sürelerin dışındaki sürelerle ilgili olarak istemin reddine, 1995-2001 yılları arasındaki imzalı puantaj kaydı olmayan dönemde veya olup da itiraz edilen imzaların davacıya ait olmadığı anlaşılan dönemlerde, ihtilaflı döneme ilişkin dönem bordrolarından, ihtilaflı dönemin tamamında çalışması olan ve çalışmanın kesintisiz olduğunu bilmesi mümkün olan dönem bordrolarında kayıtlı tanıklar saptanarak bunların bilgilerine başvurmak, bordrolarda adı geçen kişilerin adreslerinin tespit edilememesi veya beyanları ile yetinilmediği takdirde, Sosyal Güvenlik Kurumu, zabıta, maliye, meslek odası aracılığı ve muhtarlık marifetiyle işyerine o tarihte komşu olan diğer işyerlerinde uyuşmazlık konusu dönemde çalıştığı tespit edilen kayıtlı komşu işyeri çalışanları; yoksa işyeri sahipleri araştırılıp tespit edilerek çalışmanın niteliği ile gerçek bir çalışma olup olmadığı yönünde yöntemince beyanlarını almak ve davacının davalı işyerinde çırak olarak çalışıp çalışmadığını araştırmak, davacı ile davalı işveren arasında çıraklık sözleşmesi bulunup bulunmadığını belirlemek, eğer yapılmış ise çıraklık sözleşmesini getirtmek, davacının çırak olarak çalıştırılması söz konusu ise işyerinde üretimle ilgili çalışmalara ne zaman katılmaya başladığını araştırarak gerçek çalışma olgusunu somut ve inandırıcı bilgilere dayalı şekilde ortaya koyduktan sonra sonucuna göre karar vermekten ibarettir. Mahkemece, bu maddi ve hukuki olgular göz önünde tutulmaksızın eksik inceleme ve araştırma ile yazılı şekilde hüküm kurulması usul ve yasaya aykırı olup bozma nedenidir. O halde davacının bu yönleri amaçlayan temyiz itirazları kabul edilmeli ve hüküm bozulmalıdır. SONUÇ:Hükmün yukarıda açıklanan nedenlerle BOZULMASINA, temyiz harcının istek halinde temyiz edene iadesine 29.01.2015 gününde oybirliğiyle karar verildi.