Yargıtay 21. Hukuk Dairesi E.2014/15884 K.2015/13176

.

Davacı, davalılardan işverenlere ait işyerinde 04/01/1995-06/06/2004 tarihleri araısnda geçen çalışmalarının tespitine karar verilmesini istemiştir. Mahkeme ilamında belirtildiği şekilde, isteğin kısmen kabulüne karar vermiştir. Hükmün davacı ve davalılardan Kurum ve ... vekilleri tarafından temyiz edilmesi üzerine temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldıktan ve Tetkik Hakimi Mahmut Kalemci tarafından düzenlenen raporla dosyadaki kağıtlar okunduktan sonra işin gereği düşünüldü ve aşağıdaki karar tespit edildi.

KARAR

1-Dosyadaki yazılara, toplanan delillere, hükmün dayandığı gerektirici nedenlere göre tarafların aşağıdaki bendin kapsamı dışında kalan temyiz itirazlarının reddine,

2-Dava, davacının 04.01.1995 -06.06.2004 tarihleri arasında davalı işverene ait iş yerinde geçen ve Kuruma bildirilmeyen sigortalı çalışmalarının tespiti istemine ilişkindir.

Mahkemece, davanın kısmen kabulü ile hükümde yazılı şekilde karar verilmiş ise de bu sonuca eksik araştırma ve inceleme ile gidilmiştir.

Davanın yasal dayanağını oluşturan 506 sayılı Yasa'nın 79/10. ve 5510 sayılı Yasa'nın 86/9. maddeleri bu tip hizmet tespiti davaları için özel bir ispat yöntemi öngörmemiş ise de, davanın niteliği kamu düzenini ilgilendirdiği ve bu nedenle özel bir duyarlılık ve özenle yürütülmesi gerektiği Yargıtay'ın ve giderek Dairemizin yerleşmiş içtihadı gereğidir.

Somut olayda; davalı işveren adına kayıtlı 1025209 sicil numaralı işyerinin 04.03.1996 - 31.05.2010 tarihleri arasında 506 sayılı Kanun kapsamında olduğu, ihtilaflı dönemde davacı adına gerek davalı işyerinden gerekse de davadışı işyerlerinden çalışmaların bildirilmediği, davalı işyerinin 1996/1 – 2006/10 arasına ait dönem bordrolarının olduğu, .. ve...’in dava konusu dönemin tamamında,...’ın ise 02.02.1996 – 1999/3. dönem arasında, .. ve .’ın ise 18.10.2000 – 01.11.2000 tarihleri arasında bordrolu çalışan olarak bildirildiği, başkada bordro tanığının olmadığı,

bordrolu olmayan davacı tanıklarının davacının çalışmalarını doğruladıkları, buna karşılık yine bordro tanığı olmayan davalı işveren tanığının davalı işverenin su taşıma işlerinin davacı ve iki çocuğu tarafından yapıldığı, davacının başka firmaya ait araçla su taşıdığının belirttiği, davacı tarafından davalı işveren aleyhine karşı açılan işçilik alacaklarına ilişkin davada,...8.

İş Mahkemesinin 24/06/2009 tarih, 2005/1034 E - 2009/428 K. sayılı karar ile; “davacının 04.02.1995 – 06.06.2004 tarihleri arasında 9 yıl 4 ay 2 gün çalıştığı varsayılarak hesaplama yapan bilirkişi raporunun dikkate .

alındığı ve hüküm kurulduğu, davalı işverenin kararı temyiz ettiği, yargıtay 9. Hukuk Dairesi tarafından 22.12.2011 tarihinde 2009/31065 E., 2011/49152 K. sayılı karar ile yerel Mahkeme kararının onandığı, davalı işyerinin kapasitesi, araç durumu, bordrolu bildirilen tanıklar ile davalı işverenin yapması gerekli işlerin yapılıp yapılmayacağı gibi hususların araştırılmadığı, bordro tanığı olmasına rağmen resen tanık seçilerek dinlenilmediği ve tanık beyanları arasındaki çelişkinin giderilmediği, eksik inceleme ve araştırma ile karar verildiği, anlaşılmıştır.

Yapılacak iş, davalı işverenin vergi kaydının hangi tarihten itibaren olduğu, işyerinin hacmi, büyüklüğü, iş yaptığı kişiler, ne şekilde iş yaptığı, davalı işveren adına kayıtlı olan araçlar, bu araçları kimin kullandığı, araçların büyüklüğü, niteliği, davacının bu araçları kullanmak için uygun sürücü belgesinin olup olmadığı, varsa hangi tarihten itibaren olduğu, davacının bu araçları kullanırken herhangi bir trafik işlemine maruz kalıp kalmadığı, trafik cezası kesilip kesilmediği, su dağıtım işinin ve teslimatın ne şekilde yapıldığı, kimlere su verildiği, makbuz, sevk irsaliyesi vs. olup olmadığı,

makbuz ve irsaliye yoksa davacının teslimatı ne şekilde yaptığı hususunda davacının beyanı almak, ilgili birimlerle yazışma yapmak, tarafların bu konularda delil olarak sunduğu belgeleri temin etmek, ihtilaflı döneme ilişkin bordrolardan ihtilaflı dönemin tamamında kayıtlı ve tarafsız tanıklar saptanarak bunların bilgilerine başvurmak, bordrolarda adı geçen kişilerin adreslerinin tespit edilememesi veya beyanları ile yetinilmediği takdirde, zabıta ve muhtarlık marifetiyle işyerine o tarihte komşu olan diğer işyerlerinde uyuşmazlık konusu dönemde çalıştığı tespit edilen kayıtlı komşu işyeri çalışanları;

yoksa işyeri sahipleri ile davalı işveren ile iş yapan kişilerin araştırılıp tespit edilerek çalışmanın niteliği ile gerçek bir çalışma olup olmadığı yönünde yöntemince beyanlarını almak ve gerçek çalışma olgusunu somut ve inandırıcı bilgilere dayalı şekilde ortaya koyduktan sonra sonucuna göre karar vermekten ibarettir.

Mahkemece, bu maddi ve hukuki olgular gözönünde tutulmaksızın eksik inceleme ve araştırma ile yazılı şekilde hüküm kurulması usul ve yasaya aykırı olup bozma nedenidir. O halde, tarafların bu yönleri amaçlayan temyiz itirazları kabul edilmeli ve hüküm bozulmalıdır.