Yargıtay 21. Hukuk Dairesi E.2014/1589 K.2015/1417

Davacı, isteğe bağlı ve mecburi sigorta primlerini yatırmış olduğundan emekli olmaya hak kazandığını, Kuruma ödediği isteğe bağlı primlerinin SSK kapsamında olduğuna, 01/09/2010 tarihinden sonra ödediği mecburi sigortalı hizmet sürelerinin değerlendirilmesine, dava tarihini takip eden aybaşından itibaren emekli aylığı bağlanmasına karar verilmesini istemiştir. Mahkeme, ilamında belirtildiği şekilde, isteğin reddine karar vermiştir. Hükmün, davacı vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldıktan ve Tetkik Hakimi tarafından düzenlenen raporla dosyadaki kağıtlar okunduktan sonra işin gereği düşünüldü ve aşağıdaki karar tespit edildi.

KARAR

Davacı, 10/11/1993-28/02/2007 tarihleri arasındaki zorunlu Esnaf Bağ-Kur sigortalılığı, 01/07/2008 tarihinden itibaren isteğe bağlı sigortalılığı ve 506 sayılı Yasa kapsamındaki zorunlu sigortalılığı dikkate alınarak dava tarihini takip eden aybaşından itibaren 506 sayılı Yasa kapsamında yaşlılık aylığı bağlanmasını istemiştir. Mahkemece, davanın reddine karar verilmiştir.

Dosyadaki kayıt ve belgelerden,davacının 10/11/1993-28/02/2007 tarihleri arasında 1479 sayılı Yasa kapsamında Esnaf Bağ-Kur sigortalılığının bulunduğu, 16/08/2008 tarihli başvurusu uyarınca 01/07/2008 tarihi itibariyle 506 sayılı Yasa kapsamında isteğe bağlı sigortalı olarak tescil edildiği, 24/08/2010 tarihine kadar isteğe bağlı primlerini ödediği ancak 10/11/1993-28/02/2007 tarihleri arasındaki zorunlu Esnaf Bağ-Kur sigortalılığı nedeniyle prim borcu bulunduğu gerekçesiyle davacının 01/10/2008 tarihinden sonra ödediği isteğe bağlı primlerin zorunlu sigortalılığa aktarılarak,

davacının 01/10/2008 tarihinden sonraki 5510 sayılı Yasa'nın 4/b kapsamındaki isteğe bağlı sigortalılığının iptal edildiği, 29/03/2011 tarihinde 6111 sayılı Yasa'dan yararlanma talebinde bulunan davacının isteğe bağlı sigortalılık için yaptığı ödemeler mahsup edildikten sonra zorunlu Bağ-Kur sigortalılığına ilişkin prim borçlarının yapılandırıldığı, davacının çıkarılan prim borcunun tamamını ödediği anlaşılmaktadır.

5510 sayılı Kanunun yürürlüğe girdiği tarihten önce, 506 sayılı Kanunun 85, 1479 sayılı Kanunun 79, 2926 sayılı Kanunun 60. maddelerine tabi isteğe bağlı sigortalılığı devam edenlerin sigortalılığı, yeni bir yazılı talep alınmaksızın ve Türkiye'de ikamet şartı aranmaksızın 5510 sayılı Kanunun isteğe bağlı sigortalılığına ilişkin hükümlerine göre devam ettirilir. 5510 sayılı Kanun'un 51.maddesinin son fıkrasına göre isteğe bağlı sigortalılıkta ayrım ortadan kaldırılmıştır ve isteğe bağlı sigorta primi ödenmiş süreler, malullük, yaşlılık ve ölüm sigortaları ile genel sağlık sigortası hükümlerinin uygulanmasında dikkate alınıp bu süreler 5510 sayılı Kanunun 4. maddesinin I. fıkrasının (b) bendi kapsamında sigortalılık süresi olarak kabul edilecektir.

Öte yandan, isteğe bağlı sigortalılık, 5510 sayılı Yasa'nın 51. maddesine göre sadece 3 halde sona erer. Bunlar; sona erdirme talebi, aylık talebi ve sigortalının ölümüdür. Ayrıca dördüncü bir neden de Kanunun 53. maddesine göre; “İsteğe bağlı sigortalı olanların 4 üncü maddenin birinci fıkrasının (a), (b) ve (c) bentleri kapsamına tabi olacak şekilde (zorunlu sigortalılık halleri) çalışmaya başlamaları halinde, bu Kanunun 51 inci maddesinin üçüncü fıkrası saklı kalmak kaydıyla isteğe bağlı sigortalılık sona erer.”

Somut olayda, isteğe bağlı sigortalılığı sona erdiren hiç bir durum söz konusu olmamasına rağmen davacının zorunlu Bağ-Kur sigortalılığından prim borcu bulunması nedeniyle isteğe bağlı sigortalılık için ödediği primlerin bu borca mahsup edilmesi ve bu gerekçeyle 5510 sayılı Yasa'nın 4. maddesinin I. fıkrasının (b) bendi kapsamındaki isteğe bağlı sigortalılığının iptal edilmesine ilişkin Kurum işlemi yerinde değildir.

Davacı zorunlu Esnaf Bağ-Kur sigortalılığına ilişkin prim borçlarını her zaman ödeyebilir. Nitekim 29/03/2011 tarihinde 6111 sayılı Yasa'dan yararlanma talebinde bulunarak prim borçlarını ödemek istemiş ve davalı Kurum davacının isteğe bağlı sigortalılık için ödediği prim miktarını zorunlu sigortalılığa ilişkin borcuna mahsup ettikten sonra borç miktarı çıkarmış olup, davalı Kurumun bu yöndeki işlemi de hatalıdır.

Yapılacak iş, davacının süresinde 6111 sayılı Yasadan yararlanma talebi bulunduğundan, isteğe bağlı sigortalılık için ödediği primlerin zorunlu Esnaf Bağ-Kur sigortalılığına ilişkin prim borçlarına mahsup işlemi yapılmadan 6111 sayılı Yasa kapsamında ne kadar prim borcu olduğunu davalı Kurumdan sorarak,

davacıya ödemesi için süre vermek, zorunlu sigortalılığına ilişkin prim borcu nedeniyle isteğe bağlı sigortalılığın iptaline ilişkin Kurum işleminin yasal olmadığı ve davacının 01/07/2008-30/09/2008 tarihleri arasında 506 sayılı Yasa kapsamında isteğe bağlı, 01/10/2008 tarihinden itibaren ise 5510 sayılı Kanunun 4. maddesinin I. fıkrasının (b) bendi kapsamında isteğe bağlı sigortalı sayılacağı da dikkate alınarak davacının tüm sigortalılık sürelerini ayrı ayrı belirleyerek 2829 sayılı Yasa hükümleri de göz önüne alınarak yaşlılık aylığı şartlarının oluşup oluşmadığını tespit etmekten ibarettir.

O halde, davacının bu yönleri amaçlayan temyiz itirazları kabul edilmeli ve hüküm bozulmalıdır.