Yargıtay 21. Hukuk Dairesi E.2014/17751 K.2015/13308

Davacı, davalılardan işverene ait işyerinde 01/11/1998-11/11/2011 tarihleri arasında askerlik dönemi hariç sürekli olarak çalıştığının tespitine karar verilmesini istemiştir. Mahkeme ilamında belirtildiği şekilde, isteğin reddine karar vermiştir. Hükmün davacı ile davalılardan Kurum vekillerince temyiz edilmesi üzerine temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldıktan ve Tetkik Hakimi ... tarafından düzenlenen raporla dosyadaki kağıtlar okunduktan sonra işin gereği düşünüldü ve aşağıdaki karar tesbit edildi.

KARAR

Dosyadaki yazılara, toplanan delillere, hükmün dayandığı gerektirici nedenlere göre, davalı Kurumun tüm, davacının aşağıdaki bendin kapsamı dışındaki diğer temyiz itirazlarının reddine,

Dava, davacının 01.01.1998-11.11.2011 tarihleri arasında davalıya ait işyerinde geçen sigortalı çalışmalarının tespiti istemine ilişkindir.

Mahkemece davanın reddine karar verilmiştir.

Davanın yasal dayanağı, 506 sayılı Yasanın 79/10. maddesi olup, bu tür sigortalı hizmetlerin tespitine ilişkin davaların, kamu düzeniyle ilgili olduğu ve bu nedenle de özel bir duyarlılıkla ve özenle yürütülmesinin zorunlu ve gerekli bulunduğu açıktır. Bu çerçevede, hak kayıplarının ve gerçeğe aykırı sigortalılık süresi edinme durumlarının önlenmesi, temel insan haklarından olan sosyal güvenlik hakkının korunabilmesi için, bu tür davalarda tarafların gösterdiği kanıtlarla yetinilmeyip, gerek görüldüğünde, re'sen araştırma yapılarak kanıt toplanabileceği de, göz önünde bulundurulmalıdır.

Dosya içeriğinden; davalı işverence davacı adına 08.05.2001, 12.06.2004 tarihli işe giriş bildirgelerinin düzenlendiği, bir kısım çalışmalarının kurum kayıtlarında gözüktüğü, nizalı dönemin bir kısmında imzalı ücret bordrolarının ve 2009/5. ayında istirahatli olduğuna ilişkin doktor raporunun bulunduğu, nizalı dönemin tamamın kapsar dönem bordrolarının alınmadığı, 2001 yılı öncesine ilişkin bordrolar ve kayıtlara geçen tanıkların beyanlarına başvurulmadığı, her ne kadar mahkemece davacı adına yapılan eksik bildirim dönemleri yönünden de raporlu olduğu anladığı gerekçesi ile davanın reddine karar verilmişse de, bu belgelerin dosya içinde olmadığı anlaşılmaktadır.

Yapılacak iş; davacının istirahatli olduğu dönemlere ilişkin tüm kayıtlar getirtilmeli ve eksik bildirim nedeni ortaya konulduktan sonra, nizalı dönemin tamamına ilişkin bordrolar Kurumdan celbediltikten sonra kayıtlara geçen ve davacının çalışmasını bilebilecek tanıklar res'en saptanarak dinlenmeli ve yazılı belgeler dışında ve imzası inkar edilmiş ve ispatlanmış belgelerde belirtilen sürelerde geçen çalışmaların ancak tanık beyanı ile ispatı mümkün olduğundan nizalı dönemin tamamında çalışması olan kişilerin beyanları alınmalı, gerekirse bu tanıkların hizmet cetvelleri alınarak davalı işyerinde çalışması olup olmadığı tespit edilmeli,

bordolarda adı geçen kişilerin adreslerinin tespit edilememesi veya beyanları ile yetinilmediği takdirde,...

Kurumu, zabıta, maliye, meslek odası aracılığı ve muhtarlık marifetiyle işyerine o tarihte komşu olan diğer işyerlerinde uyuşmazlık konusu dönemde çalıştığı tespit edilen kayıtlı komşu işyeri çalışanları; yoksa işyeri sahipleri araştırılıp tespit edilerek çalışmanın niteliği ile gerçek bir çalışma olup olmadığı yönünde yöntemince beyanlarını almak ve gerçek çalışma olgusunu somut ve inandırıcı bilgilere dayalı şekilde ortaya koyduktan sonra sonucuna göre karar vermekten ibarettir.

Mahkemenin, yukarıda açıklanan esaslar doğrultusunda araştırma yaparak, elde edilecek sonuca göre karar vermesi gerekirken, eksik inceleme sonucu yazılı şekilde hüküm kurması, usul ve yasaya aykırı olup, bozma nedenidir. O halde, davacının bu yönleri amaçlayan temyiz itirazları kabul edilmeli ve hüküm bozulmalıdır.