Yargıtay 21. Hukuk Dairesi E.2014/17969 K.2015/13480

Davacı,... primlerinin güncellenerek tespitine karar verilmesini istemiştir. Mahkeme ilamında belirtildiği şekilde, isteğin kabulüne karar vermiştir. Hükmün davalı vekili ve davacı tarafından temyiz edilmesi üzerine temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldıktan ve Tetkik Hakimi ... tarafından düzenlenen raporla dosyadaki kağıtlar okunduktan sonra işin gereği düşünüldü ve aşağıdaki karar tesbit edildi.

KARAR

1-Dosyadaki yazılara, toplanan delillere, hükmün dayandığı kanuni gerektirici nedenlere göre Kurumun tüm, davacının aşağıdaki bendin kapsamı dışındaki temyiz itirazlarının reddine,

Dava, dava sırasında vefat eden sigortalı ...'ın 01.04.1977-30.09.1979 tarihleri arasında hizmet süresi karşılığı olarak Kurum veznesine yersiz yatırılan toplam prim tutarının yürütülecek yasal faizi ile birlikte davalı kurumdan tahsili istemine ilişkindir.

Mahkemece; kabulü ile davacının miras bırakanı ...’ın 1977- ila 1979 yıllaraı arasındaki... primlerinin güncellenerek ödenmesi gereken miktarın 0,03 TL olduğunun tespitine karar verilmiştir.

Uyuşmazlık, davacının sigortalının ve işverenlerin ödediği primleri hak sahibi olarak toptan ödeme şeklinde geri alıp alamayacağı noktasında toplanmaktadır.

Davanın yasal dayanağı açıkça 506 sayılı Yasa'nın 64. .maddesi ile 5510 sayılı Yasa'nın 31. Maddesinde düzenlenmiştir.

506 sayılı yasanın 64. maddesinde.

"Sigortalı olarak çalıştığı işten ayrılan ve malullük ve yaşlılık aylığı bağlanmasına hak kazanamıyan,a) Kadın ise 58, erkek ise 60 (...) yaşını doldurmuş bulunan sigortalıya,b) 50 yaşını doldurmuş bulunan ve erken yaşlanmış olduğu tespit edilen sigortalıya,Kendisinin ve işverenlerinin ödediği, malullük, yaşlılık ve ölüm sigortaları primlerinin toplamı, yazılı isteği üzerine toptan ödeme şeklinde verilir." hükmü düzenlenmiş olup 5510 sayılı Yasa'da da benzer bir düzenleme 31.maddede getirilmiştir.

Buna göre.

“4 üncü maddenin birinci fıkrasının; (a) ve (b) bentleri kapsamındaki sigortalılar ile bu Kanuna göre ilk defa (c) bendi kapsamında sigortalı olanlardan, herhangi bir nedenle çalıştığı işten ayrılan veya işyerini kapatan ve yaşlılık aylığı bağlanması için gerekli yaş şartını doldurduğu halde malûllük ve yaşlılık aylığı bağlanmasına hak kazanamayan sigortalıya, 4 üncü maddenin birinci fıkrasının (a) ve (c) bentleri kapsamında ise kendi adına bildirilen, (b) bendi kapsamında ise ödediği malûllük, yaşlılık ve ölüm sigortaları primlerinin her yıla ait tutarı, primin ait olduğu yıldan itibaren yazılı ister

- tarihine kadar geçen yıllar için, her yılın gerçekleşen güncelleme katsayısı ile güncellenerek toptan ödeme şeklinde verilir.Bu Kanuna göre toptan ödeme yapılarak hizmetleri tasfiye edilmiş bulunanlardan, yeniden bu Kanuna tabi olarak malûllük, yaşlılık ve ölüm sigortaları primi bildirilmiş olanlar, yazılı olarak müracaat etmeleri halinde, aldıkları toptan ödemenin ödeme tarihi ile yazılı istek tarihi arasında geçen yıllar için her yılın gerçekleşen güncelleme katsayısı ile güncellenerek bulunan tutarın ilgiliye tebliğ tarihini takip eden ayın sonuna kadar ödemeleri halinde, bu hizmetler ihya edilerek bu Kanunun uygulanmasında dikkate alınır."

Somut olayda sigortalının 01.04.1977-30.09.1979 tarihleri arasında toplam 900 gün 506 SY tabi çalışmasının olduğu ve adına yaşlılık aylığı bağlanmadığı, dava sırasında 19.11.2013 tarihinde vefat ettiği, tek mirasçısı eşinin davaya devam ettiği, Kurumun tahsil ettiği primleri yıllarca kullandıktan sonra olduğu gibi iade etmesi hakkaniyete aykırı olduğu halde mahkemece davanın 0,03 TL primin iadesi şeklinde karar verilmesi hatalı olmuştur

Yapılacak iş; 5510 sayılı Yasanın 31. maddesinin sigortalının lehine düzenleme getirdiği gözetilerek, primlerin yatırıldığı tarihten itibaren güncellenerek 5510 sayılı Yasanın 31. maddesi kapsamında toptan ödeme ile iade edilmesi gerektiği ve bu miktarın tespiti için uzman bilirkişiden rapor alınmak suretiyle oluşacak sonuca göre karar vermekten ibarettir.

Mahkemece, bu maddi ve hukuki olgular gözetilmeksizin yazılı şekilde karar verilmiş olması usul ve yasaya aykırı olup bozma nedenidir.

O halde, davacının bu yönleri amaçlayan temyiz itirazları kabul edilmeli ve hüküm bozulmalıdır.