Yargıtay 21. Hukuk Dairesi E.2014/19203 K.2015/2928

Davacı-K.Davalı, Kurum işleminin iptaliyle ödenmeyen aylıkların kesildiği tarihten itibaren faiziyle tahsiline, Davalı-K.Davacı ise, haksız ödenen aylıkların faiziyle tahsiline karar verilmesini istemiştir. Mahkeme ilamında belirtildiği şekilde, asıl davanın reddine, birleşen davanın kabulüne karar vermiştir. Hükmün Davacı-K.Davalı vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldıktan ve Tetkik Hakimi ... tarafından düzenlenen raporla dosyadaki kağıtlar okunduktan sonra işin gereği düşünüldü ve aşağıdaki karar tespit edildi.

KARAR

Dava, davacının yaşlılık aylığını iptal eden Kurum işleminin iptali ile kesildiği tarihten itibaren ödenmeyen aylıklarının yasal faizi ile birlikte tahsili ve birleşen dosyada davacı Kurumun yersiz ödenen aylıkların davalı karşı davacı ...'den tahsili istemine ilişkindir.

Mahkemece, davacı ...'ün davalı ...'na açmış olduğu kurum işleminin iptali davasının reddine, davacının ...'ndaki 75 numaralı kaydının geçersiz sayılması gerektiğinin tespitine, davacı ... tarafından davalı ...'e karşı açılan alacak davasının kabulü ile 2.830,64 TL asıl alacağın dava tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalı ...'den alınarak davacı ...'na verilmesine, dava tarihine kadar işlemiş olan 3.924,43 TL faizin davalı ...'den alınarak davacı ...'na verilmesine, karar verilmiştir.

Dosyadaki kayıt ve belgelerden. 30/01/1990 tarihli giriş bildirgesi ile 01/01/1990 tarihinde başlayan vergi kaydı gereğince davacının sigorta tescilinin yapıldığı, davacının 29/07/1997 tarihli dilekçesi Kuruma başvurarak ... kaydı gereğince sigorta giriş tarihinin 20/04/1982 olarak belirlenmesini talep ettiği, dilekçesinin ekinde bulunan Dernek Durum Belgesinde davacının ...

Odasına 04/05/1970 tarihinde üye olduğunun ve üyeliğinin halen devam ettiğinin ve Vergi Dairesinin yazısında vergiden muaf olduğunun bildirildiği, Kurum tarafından davacının giriş tarihinin 20/04/1982 olarak düzenlendiği, davacının 17/09/1997 tarihinde tahsis talebinde bulunduğu ve 01/10/1997 tarihi itibariyle yaşlılık aylığı bağlandığı, müfettiş incelemesi sonucu oda kaydı geçersiz sayılarak yaşlılık aylığının kesilmesine karar verildiği, davacının 01/01/1990-15/09/1997 tarihleri arasında vergi kaydının bulunduğu ve 01/01/1970 tarihinde başlayan oda kaydının bulunduğu,

davacı hakkında dolandırıcılık ve belge ile yalan şahadet suçlamasıyla ... Ağır Ceza Mahkemesinin 2001/382 Esas sayılı dosyası ile kamu davasının açıldığı ve davanın zamanaşımı nedeniyle ortadan kaldırılmasına karar verildiği anlaşılmaktadır.

1.4.1972 tarihinde yürürlüğe giren 1479 sayılı Yasanın 24. maddesinde zorunlu ... sigortalılığı için esnaf sicili veya kanunla kurulu meslek kuruluşu kaydı aranırken 20.4.1982 tarihinde yürürlüğe giren 2654 sayılı Yasa ile 1479 sayılı Yasanın 24. maddesi değiştirilecek zorunlu ... sigortalılığı için gelir vergisi mükellefi olması şartı getirilmiş ancak gelir vergisinden muaf olanlar için meslek kuruluşuna kayıtlı olma yeterli görülmüş, 22.3.1985 tarihinde yürürlüğe giren 3165 sayılı Yasa ile 24. madde değiştirilerek zorunlu ... sigortalılığı için vergi kaydı veya esnaf sicil kaydı veya oda kaydının bulunması yeterli görülmüş,

2.8.2003 tarihinde yürürlüğe giren 4956 sayılı Yasa ile 24. madde değiştirilerek zorunlu Bağ-Kur sigortalılığı için gelir vergisi mükellefi olma şartı getirilmiş ancak gelir vergisinden muaf olanlar için esnaf sicil kaydı ve oda kaydının bir arada bulunması yeterli görülmüştür.

6552 sayılı Yasanın 58. maddesi ile 5510 sayılı Yasaya eklenen Geçici 54. madde ile “Mülga 4355 sayılı Ticaret ve Sanayi Odaları, Esnaf Odaları ve Ticaret Borsaları Kanunu, mülga 5373 sayılı Esnaf Dernekleri ve Esnaf Dernekleri Birlikleri Kanunu ve mülga 507 sayılı Esnaf ve Küçük Sanatkârlar Kanununa göre; esnaf ve sanatkâr siciline veya odasına ya da her ikisine birden kayıtları bulunmakla birlikte üye kayıtlarının mevzuata uygun olarak yapılmadığının tespit edilmesi üzerine,

Kuruma kayıt ve tescili yapılmakla birlikte, 4 üncü maddenin birinci fıkrasının (b) bendi kapsamındaki sigortalılık süreleri geçersiz sayılarak iptal edilen sigortalılardan 22/3/1985 tarihinden sonraki sürelere ait prim, gecikme zammı ve gecikme cezalarının 31/12/2013 tarihine kadar ödenmiş olması şartıyla 4 üncü maddenin birinci fıkrasının (b) bendi kapsamındaki sigortalılıkları başlangıç tarihinden itibaren geçerli sayılır.” hükmü getirilmiştir.

Somut olayda, davacının vergi kaydından muaf olduğu belirtilmiş ise de terzi olan davacının vergiden muaf olması söz konusu olamayacağından, sigortalılığı oda kaydına dayanan davacının yukarıda sıralanan yasal mevzuat gereğince sigortalılığının 22/03/1985 tarihinden başlatılması gerekmektedir. Kurum tarafından davacının oda kaydının geçersiz olduğu gerekçesiyle sigortalılığı iptal edilmiş ise de 6552 sayılı Yasanın 58. maddesi ile 5510 sayılı Yasaya eklenen Geçici 54. madde gereğince tüm prim borçlarını ödediğinden 22/03/1985 tarihinden sonraki sigortalılığı geçerli kabul edilmelidir. Buna göre de, davacının 22/03/1985 tarihinden sonraki sigortalılık süresine göre yaşlılık aylığı koşullarının ve yersiz ödenen aylık miktarlarından sorumluluğunun yeniden değerlendirilmesi gerekmektedir.

Mahkemece, bu maddi ve hukuki olgular gözönünde tutulmaksızın yazılı şekilde hüküm kurulması usul ve yasaya aykırı olup bozma nedenidir.

O halde, davacının/karşı davalının bu yönleri amaçlayan temyiz itirazları kabul edilmeli ve hüküm bozulmalıdır.