Yargıtay 21. Hukuk Dairesi E.2014/19509 K.2015/13856

Davacı, davalılardan işverene ait işyerinde 20/05/2006-13/05/2013 tarihleri arasında kesintisiz olarak çalıştığının tespitine karar verilmesini istemiştir. Mahkeme ilamında belirtildiği şekilde, isteğin reddine karar vermiştir. Hükmün davacı vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldıktan ve Tetkik Hakimi ... tarafından düzenlenen raporla dosyadaki kağıtlar okunduktan sonra işin gereği düşünüldü ve aşağıdaki karar tespit edildi.

KARAR

Dava; davacının davalıya ait villada ev hizmetlerinde yatılı olarak 20.05.2006 – 13.05.2013 tarihleri arasında geçen çalışmalarının tespiti istemine ilişkindir. Mahkemece davanın reddine karar verilmiştir.

Dosyadaki kayıt ve belgelerden; davacı adına davalı tarafından düzenlenen işe giriş bildirgesi ve davalı Kurum'a bildirilen çalışma bulunmadığı, davalı Kurum'dan davacının sadece adı bildirilerek dönem bordrolarının sorulduğu, Kurum tarafından da davacının işe giriş bildirgesi ve çalışması olmadığından işyeri numarasının tespit edilemediğinin bildirildiği, komşu işyeri tanıklarının tespiti için zabıta tarafından yapılan araştırma sonucu; site güvenliği ile yapılan görüşmede davacıyı tanıyan ve çalışmasını bilen kişilerin bulunmadığının tespit edildiği,

davacının açıkoğretim lisesine gittiğine ve sınavlarına girip mezun olduğuna dair belgeler sunduğu, 24.08.2011 ve 06.03.2012 tarihli kayıt yenileme belgelerinde davacının adresinin davalının adresi olarak bildirildiği, yine davacının delil olarak sunduğu “ mevduat ekstresi ” başlıklı belgelerden.

22.09.2006 tarihinden 19.08.2011 tarihine kadar davacının hesabına “..” isimli kişiler tarafından genellikle her ay düzenli olarak para yatırıladığının anlaşıldığı, bu belgelerde de davacının adresinin davalının adresindeki gibi .. olarak geçtiği, davalı tanığı.. tarafından; davacının 2007-2011 yılları arasında davalının himayesinde okutulduğunun, ödeme belgelerinde adı bulunan ..'ün davalının babasına ait olan Tut yapıştırıcı firmasında çalıştığının, ...'in ise bu firmanın muhasebecisi olduğunun beyan edildiği anlaşılmıştır.

506 sayılı Yasanın 79/10. maddesinde bu tür hizmet tespit davalarının kanıtlanması yönünden özel bir yöntem öngörülmemiştir. Kimi ayrık durumlar dışında resmi belge ve yazılı delillerin bulunması sigortalı sayılması gereken sürelerin saptanmasında güçlü delil olmaları itibariyle sonuca etkili olurlar. Ne var ki bu tür kanıtların bulunmaması salt bu nedene dayalı istemin reddine neden olmaz.

Somut bilgilere dayanması koşuluyla, bordro tanıkları veya iş ilişkisini bilen veya bilmesi gereken komşu işyerleri kayıtlı çalışanları gibi kişilerin bilgileri ve bunları destekleyen kimi diğer kanıtlarla dahi sonuca gitmek mümkündür. Kamu düzenine dayalı bu tür davalarda hakim, görevi gereği doğrudan soruşturmayı genişleterek sigortalılık koşullarının oluşup oluşmadığını belirlemelidir.

Bu yön Yargıtay Hukuk Genel Kurulunun 16.9.1999 gün 1999/21-510-527,30.6.1999 gün 1999/21-549-555,5.2.2003 gün 2003/21-35-64,15.10.2003 gün 2003/21-634-572,3.11.2004 gün 2004/21-480-579 ve 10.11.2004 gün 2004/21-629 sayılı kararlarında da vurgulanmıştır.

Somut olayda ise; davacının adresinin 2006 yılından itibaren davalıya ait adres olarak görünmesine, davacı ve davalı tanıklarının beyanlarından davacının davalı yanında talep edilen dönemde yaşadığı anlaşılmasına, her ne kadar davalı tanıkları tarafından davacının okuması için davalı yanında bulunduğu beyan edilmişse de; davacının ilk talep tarihinde 26 yaşında olduğu ve açıköğretim lisesine devam ettiğinin de anlaşılmasına rağmen, davacının davalıya ait evde hangi nedenle bulunduğu hiç bir tereddüte mahal bırakmayacak şekilde ortaya konulmadan sonuca gidilmesi isabetsiz olmuştur.

Mahkemece yapılacak iş; davacı ve davalı tanıklarının hizmet cetvellerini dosya arasına alıp talep edilen dönemde çalıştıkları işyerlerini araştırmak, böylece davacı tanıklarının beyan ettikleri gibi davalının oturduğu sitede, davalı tanıklarının ise davalının yanında çalışıp çalışmadıklarını tespit etmek, davacının çalıştığını beyan ettiği işyerinin davalı adına kayıtlı olup olmadığını araştırarak varsa söz konusu işyerinin dönem bordrolarını dosya arasına almak ve re'sen seçilecek bordro tanıklarını dinlemek,

dosyada mevcut ekstrelerden davacıya ödeme yaptıkları ve davalı tanığı tarafından davalının babasına ait firmada çalıştıkları beyan edilen ... ve ...'in gerçekten davalının babasına ait firmada çalışıp çalışmadıklarını tespit etmek ve bu kişileri dinleyerek özellikle davacıya yapılan ödemelerin neden yapıldığını sormak, davalı tanıklarından Hatice Kılıç tarafından davalının ev hizmetlerinin kendisi tarafından yapıldığının beyan edildiği anlaşıldığından;

davalının evindeki işin kapsam ve mahiyetinin belirlenmesi için keşif yapmak, komşu işyeri tanıklarının tespiti için yapılan zabıta tahkikatının yetersiz olduğu anlaşıldığından yeniden zabıta tahkikatı yaptırılarak özellikle komşu villalarda ev ve bahçe hizmetlerinde çalışan kişilerin tespit edilmesini istemek ve bu kişileri de dinleyerek toplanan deliller değerlendirilmek sureti ile varılacak sonuca göre hüküm kurmaktan ibarettir.

Mahkemece bu maddi ve hukuki olgular nazara alınmaksızın eksik araştırma ve inceleme ile yazılı şekilde karar verilmesi usul ve yasaya aykırı olup bozma nedenidir. O halde davacının bu yönleri amaçlayan temyiz itirazları kabul edilmeli ve hüküm bozulmalıdır.