Yargıtay 21. Hukuk Dairesi E.2014/20424 K.2015/17874

Davacı, davalılarda işverene ait işyerinde geçen çalışmalarının tespitine karar verilmesini istemiştir. Mahkeme ilamında belirtildiği şekilde, isteğin kısmen kabulüne karar vermiştir. Hükmün taraf vekillerince temyiz edilmesi üzerine temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldıktan ve Tetkik Hakimi tarafından düzenlenen raporla dosyadaki kağıtlar okunduktan sonra işin gereği düşünüldü ve aşağıdaki karar tesbit edildi.

1-Dosyadaki yazılara, toplanan delillere, hükmün dayandığı gerektirici nedenlere göre davacı ve davalılar vekillerinin aşağıdaki bendin kapsamı dışındaki diğer temyiz itirazlarının reddine,

2- Dava, davacının 2008/4. aydan 01.11.2009 tarihine kadar kaptan olarak çalıştığının tespiti istemine ilişkindir.

Mahkemece, davanın kısmen kabulü ile davacının, davalı işverene ait işyerinde/ teknede, SGK ya bildirilen süreler dışında kalan ve 01.05.2008- 31.05.2008 tarihleri arasında 30 gün, 01.06.2008- 11.06.2008 tarihleri arasında 11 gün, 10.10.2008- 10.10.2008 tarihleri arasında 10 gün ve 01.05.2009- 31.10.2009 tarihleri arasında 180 gün hizmet akdine dayalı olarak ve döneme ilişkin yasal asgari ücretle çalıştığının tespitine, fazlaya ilişkin isteminin reddine şeklinde karar verilmiş ise de varılan bu sonuç eksik araştırma ve incelemeye dayalıdır.

Bu tür hizmet tespitine yönelik davaların kamu düzenini ilgilendirdiği ve bu nedenle özel bir duyarlılık ve özenle yürütülmesi gerektiği, Yargıtay’ın ve giderek Dairemizin yerleşmiş ictihadı gereğidir. Yasal dayanağı 5510 sayılı Yasanın 86/9. ve 506 sayılı Kanunun 79/10. maddeleri olan bu tür davalarda çalışma olgusu hiç bir kuşku ve duraksamaya yer bırakmayacak sağlıklı bir biçimde belirlendikten sonra ücret konusu üzerinde durulmalıdır.

Dosyadaki kayıt ve belgelerden; davacının 12.06.2008- 20.10.2008 tarihleri arasında davalılar murisine ait yat işletmeciliği işyerinden sigortalı bildiriminin olduğu, işyerinin ihtilaflı dönemde yasa kapsamında olduğu, davacı tarafından sunulan davalılar murisine ait yat için yapıldığı anlaşılan 2009-2010 yıllarına ait bir kısım faturalar bulunduğu, davalılar murisine ait yatta davacının kaptan olarak çalıştığını gösterir Türk bayraklı ticari yat kayıt belgelerinin bulunduğu, bordro tanıklarının neredeyse tamamının dinlendiği ve davacının çalışmasını doğrulamakla birlikte aldığı ücrete ilişkin bilgilerinin olmadığı,

Bodrum Denizciler Derneği' ne emsal ücret in sorulduğu ve kaptanın kullandığı araç, kıdemi, yolcu sayısı gibi nedenlerle işveren ile aralarındaki anlaşmaya göre 1000- 4000 TL arasında değişen ücret alabileceğinin belirtildiği, ücrete ilişkin başkaca araştırma yapılmadığı, davacının yat kaptanı olarak görev yapması itibariyle asgari ücretle çalışmasının hayatın olağan akışına uygun olup olmadığı üzerinde durulmadığı anlaşılmaktadır.

Mahkemece yapılacak iş, davacının kıdem ve pozisyonuna göre hizmet tespitini talep ettiği süreler için Deniz Ticaret Odası' ndan emsal ücret araştırması yapmak ve sonuca göre karar vermekten ibarettir. Öte yandan, hükümde davacının 10.10.2008- 10.10.2008 tarihleri arasında 10 gün çalıştığının tespitine şeklinde karar vermek suretiyle infaza elverişsiz hüküm kurulması hatalı olup bozma nedenidir. O halde, davacı ve davalılar vekillerinin bu yönleri amaçlayan temyiz itirazları kabul edilmeli ve hüküm bozulmalıdır.